سونىمەن قاتار اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانى جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوباسىن قابىلداۋ قازاقستاننىڭ ساياحات ءۇشىن تارتىمدى 50 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋىنە جول اشادى ەكەن. باعدارلامانىڭ تاعى ءبىر جاعىمدى جاعى 75 مىڭنان استام اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلاتىندىعى بولىپ وتىر.
ءسوز جوق, ۇكىمەتتە قارالعان باعدارلاما جوباسىنىڭ كىسى قىزىعارلىقتاي تارتىمدى جاعى مول جانە بۇل ەلىمىز ءۇشىن جاڭا سالانىڭ اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋىنە جاردەمىن تيگىزەتىنى انىق. دەگەنمەن وسىنداي جاقسى جاقتارىمەن قاتار باعدارلامادا ءالى تولىق اشىلماعان ماسەلەلەر دە جوق ەمەس سەكىلدى.
ءبىراز جىل بۇرىن ەگيپەتتە ون شاقتى كۇن بولدىق. سوندا بەس مىڭ جىلداي ۋاقىت بۇرىن سالىنعان اتاقتى پەرعاۋىندار پيراميدالارىن كوردىك. قىزىل تەڭىز جاعالاۋىندا ورنالاسقان وسى ەلدىڭ الەمگە بەلگىلى كۋرورتى شارم-ەش-شەيحتا ەكى-ءۇش كۇن دەمالدىق.
مۇنان كەيىن يوردانيادا بولعانىمىزدا ەكى جارىم مىڭ جىلداي ۋاقىت بۇرىن ىرگەسى قالانعان ەجەلگى پەترا قالاسىن ارالاپ كورۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ءىرى تاۋدىڭ جاقپار تاستارىنا ويىپ سالىنىپ, باعانالارمەن ارلەنگەن سارايلاردىڭ بەتقالىپتارى بىزگە تىم بەرتىن پايدا بولعانداي اسەر قالدىردى. بىراق جول باستاۋشىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, ەكى جارىم مىڭ جىلداي ۋاقىت بۇرىن بۇل تاس ۇڭگىرلەر كەرۋەندەر توقتايتىن مەكەنگە اينالىپ, ساۋدا-ساتتىق قىزىپ جاتقان ناعىز گۇلدەنگەن قالا بولعان كورىنەدى. مۇنان كەيىن ءبىزدى وسى ەلدەگى ءولى تەڭىز جاعالاۋىنا اپارىپ دەمالدىرىپ, سۋعا شومىلدىردى.
اۋستريا استاناسى ۆەنا قالاسىندا بولعانىمىزدا ەۋروپانى بيلەگەن اتاقتى گابسبۋرگتەر اۋلەتىنەن شىققان بىرنەشە يمپەراتوردىڭ تۇراعى بولعان شيونبرۋنن سارايىنىڭ قىرىققا تارتا ءبولمەسىن ارالادىق. جول باستاۋشىمىز «مىنا بولمەدە ناپولەون بونوپارت بىرنەشە كۇن بولعان, مىنا بولمەدە بالا موتسارت پاتشايىم ماري تەرەزيدىڭ الدىندا ءوز ونەرىن كورسەتكەن, مىنا بولمەدە اقش پەن كسرو باسشىلارى كەننەدي مەن حرۋششەۆ كەزدەسىپ, كەلىسسوز جۇرگىزگەن» دەپ ءبىر بولمەدەن ەكىنشى بولمەگە اۋىسقان سايىن ءار بولمەنىڭ باي تاريحىنا توقتالىپ, ءبىزدى قىزىقتىرا تۇسەدى.
باسقا دا بىرقاتار ەلدىڭ وسىنداي تاريحي ورىندارىن ارالاپ كورۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ايتپاعىمىز, الەم تانيتىن اتاقتى تاريحي ورىندار – تۋريزم تابىسىنىڭ باستى كوزى. ماسەلەن, ۆەناداعى شاعىن عانا شيونبرۋنن سارايىنا جىلىنا 7-8 ميلليون تۋريست كەلەدى ەكەن. ال مىسىر پيراميدالارى مەن ەجەلگى پەترا قالاسىنا كەلۋشىلەر ودان كوپ بولماسا, از ەمەس.
سول سەكىلدى ەلىمىزدىڭ ۇلى تاريحى تاۋەلسىزدىك جىلدارىنان بەرى ادامزات قاۋىمىنا ەندى اشىلىپ كەلەدى. الەم حالىقتارىنا سكيفتەر, كۋماندار, ماسساگەتتەر, سارماتتار اتتى بىرنەشە اتاۋمەن ءمالىم بولعان ءبىر عانا ساق مادەنيەتىنىڭ ىزدەرىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟! ەسىك قورعانىنان, بەرەلدەن, شىلىكتىدەن تابىلعان التىن ادامدار وسى ساق مادەنيەتىنىڭ بەلگىلەرى عوي. ساقتاردى ەۋروپا حالىقتارى تىم ەرتەدەن ءارى جاقسى بىلەدى. ءتىپتى ەجەلگى گرەك ميفولوگياسىنداعى باسى ادام, دەنەسى جىلقى تارىزدەس كەلەتىن كەنتاۆرلار بەينەسى جىلقىنى ۇيرەتىپ ءمىنۋ دەگەندى بىلمەگەن ەۋروپالىقتاردىڭ اتقا مىنگەن ساقتاردى العاش كورگەن ساتتەرىندە پايدا بولعان تۇسىنىكتەرى نەگىزىندە قالىپتاسقانى ەندى بەلگىلى بولىپ وتىر.
قازىر ادامزات قاۋىمى قازاقستاندى ساقتاردىڭ تاريحي وتانى رەتىندە مويىنداي باستادى جانە مۇنى دالەلدەيتىن دەرەكتەر اشىلىپ جاتقان ارحەولوگيالىق قازبالار ارقىلى جىل وتكەن سايىن كوبەيە تۇسۋدە.
ءبىزدىڭ ويىمىزشا, وسىنىڭ بارلىعى – قازاقستان ءتۋريزمىنىڭ كەلەشەگى ءۇشىن وتە قۇندى نىساندار, بولاشاق مول تابىس كوزى. ويتكەنى قازىرگى تۋريستەر مىنانداي ەلدى كورەيىن دەپ كەلمەيدى, مىنانداي تاريحي نىساندى كورەيىن نەمەسە مىناداي تاماشا تابيعات ورتاسىندا دەمالايىن دەپ كەلەدى. سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدىڭ وزىندە الاكول دەمالىس ورنىن جولعا قويدىق. قازىر وندا كەلەتىندەر سانى ءبىز جوعارىدا اڭگىمە قىلعان شارم-ەش-شەيحتان از بولماسا كەرەك. بىراق بۇل – نەگىزىنەن العاندا ىشكى تۋريزم كوزى. وندا بارىپ دەمالاتىندار – قازاقستاندىقتاردىڭ وزدەرى. ال بىزگە سىرتتان تۋريستەر تارتۋ ءۇشىن مىسىر پيراميدالارىنداي, ەجەلگى پەترا قالاسىنداي, شيونبرۋنن سارايىنداي دۇنيە جۇزىنە بەلگىلى ءىرى تاريح قاجەت. ءبىز ءۇشىن بۇل – ساقتار مەن عۇنداردىڭ, التىن وردانىڭ تاريحى جانە سولاردان قالعان تاريحي نىساندار.
ءبىزدىڭ ويىمىزشا, وسى ءماسەلەنى جۋىقتا عانا ۇكىمەتتە ەلىمىزدىڭ تۋريستىك سالاسىن دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسىن ماقۇلداتىپ العان ءمادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىندەگىلەر ەسكەرۋى كەرەك. ءبىزدىڭ بۇل جوباعا تاعار ءمىنىمىز جوق. وندا ءبارى ەسكەرىلگەن سەكىلدى. ءاسىرەسە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ءماسەلەسى. تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدارسىز قازىرگى تۋريزمدى ەلەستەتۋدىڭ ءوزى مۇمكىن ەمەس. ءبىر وكىنىشتىسى, بۇل باعدارلاماعا بەلگىلى ءبىر يدەيالىق قازىق جەتپەي تۇرعان سەكىلدى. يدەيالىق مىعىم قازىق بولماي, بەلگىلى ءبىر ءىستى دامىتۋدا شاشىراڭقىلىق ورىن الادى. وسىدان قارجىنى ءتيىمسىز جۇمساۋ باستالادى. قىسقاسىن ايتقاندا, شەتەلدىك تۋريستەر قازاقستانعا نە ءۇشىن كەلۋگە ءتيىستى؟ قانداي قىزىق كورۋ ءۇشىن كەلەدى؟ وسى سۇراقتىڭ جاۋابىن قازىردەن باستاپ ويلانۋ كەرەك. ال ىشكى تۋريزم باعدارلاما جوباسىندا بەلگىلەنگەن 2 تريلليون تەڭگە اقشانى جۇمساعان جاعدايدا ۋاقىت وتە كەلە بۇل ءىس وزىنەن ءوزى جولعا تۇسەتىنى ايقىن.
