تىم ىستىق تىنىشتىق
جۇما, 29 ناۋرىز 2013 0:47
تىنىشتىقتىڭ قادىرىن تىنىشتىقتا ءبىلۋ كەرەك. تىنىشتىق كەتكەن كەزدە ونىڭ قادىرىن ءبىل, بىلمە, كەش. قازىر ەل شەتى سوگىلىپ, ءتارتىبى بۇزىلىپ جاتقان مەملەكەتتەردە بەرەكە جوق. سوندىقتان دا شەكاراشىلار: «تىنىشتىق, جۇرەككە تىم ىستىق», دەپ ءجيى ايتادى. ويتكەنى, ىزگىلىكتى ءىس شارالار شەكارادان باستاۋ الادى. وسىعان وراي كەشە بەيبىتشىلىك پەن بەرەكەنىڭ, تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىقتىڭ نەگىزىنە اينالعان ەلوردادا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ورتالىق ازيا ايماعى شەكارا ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ ءۇشىنشى ايماقتىق كەڭەسى بولىپ ءوتتى.
جۇما, 29 ناۋرىز 2013 0:47
تىنىشتىقتىڭ قادىرىن تىنىشتىقتا ءبىلۋ كەرەك. تىنىشتىق كەتكەن كەزدە ونىڭ قادىرىن ءبىل, بىلمە, كەش. قازىر ەل شەتى سوگىلىپ, ءتارتىبى بۇزىلىپ جاتقان مەملەكەتتەردە بەرەكە جوق. سوندىقتان دا شەكاراشىلار: «تىنىشتىق, جۇرەككە تىم ىستىق», دەپ ءجيى ايتادى. ويتكەنى, ىزگىلىكتى ءىس شارالار شەكارادان باستاۋ الادى. وسىعان وراي كەشە بەيبىتشىلىك پەن بەرەكەنىڭ, تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىقتىڭ نەگىزىنە اينالعان ەلوردادا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ورتالىق ازيا ايماعى شەكارا ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ ءۇشىنشى ايماقتىق كەڭەسى بولىپ ءوتتى. جينالعاندار اۋەلى وتكەن جىلى جەلتوقسان ايىندا ۇشاق ىشىندە قايعىلى قازاعا ۇشىراعان شەكاراشىلارعا قۇرمەت ءبىلدىرىپ, ولاردى ءبىر ءمينوت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الدى.
كەڭەس جۇمىسىنا قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, ءتۇركىمەنستان جانە وزبەكستان رەسپۋبليكالارى مەن رەسەي فەدەراتسياسى شەكارا ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى جانە شەكارا اسكەرلەرى قولباسشىلارى كەڭەسىنىڭ ۇيلەستىرۋ قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قاتىستى. مۇندا سونداي-اق, تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ, تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەردىڭ انتيتەررورلىق ورتالىعىنىڭ, ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى حاتشىلىعىنىڭ جانە اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى بولدى.
كەڭەسكە قاتىسۋشىلارعا ارناپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ن.ابىقاەۆ ءسوز سويلەپ, ورتالىق ازيا ايماعى شەكارا ۆەدومستۆوسى باسشىلارىنىڭ كەزەكتى كەڭەسىنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, ولارعا ورتالىق ازيا ايماعى ەلدەرى شەكاراسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى بىرلەسكەن جۇمىستارىنا شىنايى تابىس تىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونەتىن قاتەرلەرگە جالعىز-جارىم قارسى تۇرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل ورايدا تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ العا قويعان مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, شەكارا بويىنا تونەتىن قاۋىپتەرگە قارسى بىرلەسكەن كوپتەگەن شارالار ۇيىمداستىرىلۋدا. بۇل قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتەر اراسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى, دوستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا دا اسەرىن تيگىزۋدە. وسى كەڭەس جۇمىسىنا العاش رەت اۋعانستان وكىلدەرى دە قاتىسىپ وتىرعاندىعى بەلگىلى بولدى. قاي ەلدىڭ بولماسىن تۇراقتىلىعىنا تونەتىن قاتەر كۇش-جىگەردى توپتاستىرۋ قاجەتتىگىن بىلدىرەدى. اسىرەسە, تەرروريستىك, لاڭكەستىك كۇشتەردىڭ ءال جيناي باستاۋى الاڭداتپاي قويمايدى. مۇنداي تەرروريستىك توپتاردىڭ قىزمەتى ەسىرتكى كونترابانداسىمەن تىكەلەي بايلانىستا جاتقانى بەلگىلى. سوندىقتان دا اۋعانستاننان اعىلعان كونتراباندالىق ەسىرتكى زاتتارىنا بارىنشا توسقاۋىل قويۋ مۇمكىن بولماي وتىر. دەمەك, مۇنداي جاعدايدا ايماقتىق قاۋىپسىزدىك ءۇشىن قاتەرگە قارسى ناقتى ستراتەگيالىق شارالار قابىلدانۋى قاجەت.
كەڭەستە سونداي-اق, شەكارا اسكەرلەرى قولباسشىلارىنىڭ كەڭەسى ۇيىمداستىرۋ قىزمەتىنىڭ توراعاسى مىندەتىن اتقارۋشى گەنەرال-لەيتەنانت ۆ.نەيششەنكونىڭ «تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرى شەكارالىق ۆەدومستۆو باسشىلارىنىڭ ەكىنشى ايماقتىق كەڭەسى قاۋلىسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى» حابارى تىندالدى. اتالعان كەڭەس جۇمىسى بارىسىندا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ورتالىق ازيا ايماعىنىڭ سىرتقى شەكاراسىنداعى جاعداي قارالىپ, شەكارا قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ بارىسىنا ساي جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋدىڭ بىرلەسكەن شارالارى تالقىلاندى.
مۇندا نەگىزگى ماسەلەلەر رەتىندە, بىرىنشىدەن, تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرى شەكارا باسشىلارىنىڭ 2012 جىلى 28 اقپانداعى وتكەن ەكىنشى ايماقتىق كەڭەسى قاۋلىسىنىڭ ورىندالۋ جايى قارالدى. ەكىنشىدەن, تمد قاتىسۋشى مەملەكەتتەرىنىڭ ورتالىق ازيا وڭىرلەرى سىرتقى شەكارا ايماقتارىنداعى جاعداي بارىسى سارالانىپ, ورتالىق ازيا ايماعىنداعى شەكارا قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن قاۋىپ پەن جاڭا قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋدىڭ بىرلەسكەن شارالارى پىسىقتالدى. ءسويتىپ, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى ەلدەرىنىڭ شەكارا قىزمەتى ۆەدومستۆولارىنىڭ مەملەكەتتىك شەكارانى نىعايتۋ ماسەلەسى جونىندەگى حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ۇيىمداردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل تاجىريبەسى جونىندە كەڭىنەن ءسوز بولدى. مۇنداي العاشقى ايماقتىق كەڭەس 2011 جىلى ناۋرىز ايىندا بىشكەك قالاسىندا وتكەن. ەكىنشى ايماقتىق كەزدەسۋ 2012 جىلى اقپان ايىندا دۋشانبە قالاسىندا وتكىزىلگەن بولاتىن.
جالپى, تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەردىڭ ورتالىق ازيا ايماعى شەكارا باسشىلارىنىڭ وڭىرلىك كەڭەسى تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرىنىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان كەلىسىلگەن شەكارا ساياساتى تۇجىرىمداماسىن ورىنداۋ شارالارى جوسپارىن جانە «سىرتقى شەكارادا قاۋىپتى جاعداي تۋا قالعان كەزدە ونى رەتتەۋ مەن كومەك بەرۋ ماقساتىنداعى تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرىنىڭ شەكارا جانە باسقا دا ۆەدومستۆولارىنىڭ ءوزارا ارەكەتىن ۇيىمداستىرۋ ءجونىندەگى ەرەجەنى بەكىتۋ تۋرالى» قاۋلىنى جۇزەگە اسىرۋ بولىپ تالبىلادى. وسىعان وراي بۇل باسقوسۋدىڭ ماقساتى – تمد ورتالىق ازيا ايماعىنداعى سىرتقى شەكارا جاعدايىن پايىمداۋ, جاعدايعا ساراپتاما جاساۋ جانە تمد قاتىسۋشى-مەملەكەتتەرىنىڭ شەكارا ارقىلى تەرروريستەردى, قارۋدى, وق-ءدارىنى, ەسىرتكى زاتتارىن, زاڭسىز ميگرانتتاردى, كونتراباندالىق قۇرالداردى وتكىزبەۋ جانە ايماقتاعى ەلدەردىڭ شەكارا قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە بىرلەسكەن كومەك كورسەتۋ, ءسويتىپ, جاڭا قاۋىپ پەن قاتەرلەرگە قارسى كۇرەستىڭ بىرىككەن شارالارىن قابىلداۋ بولىپ وتىر.
ءسويتىپ, اتالعان كەڭەس بارىسىندا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ورتالىق ازيا ايماعىنىڭ سىرتقى شەكاراسىنداعى جاعداي تۋرالى سىڭداردى پىكىر الماسۋ بولدى جانە ونىڭ دامۋ قارقىنى تالداندى. كەڭەسكە قاتىسۋشىلار ايماقتاعى شەكارا قاۋىپسىزدىگىنە كەلەتىن قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋ جونىندەگى بىرلەسكەن شارالار كەشەنىن جاساۋ تۋرالى ۇسىنىس ءبىلدىردى, سونداي-اق ورتالىق ازيا باعىتىندا شەكارا قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن شەكارا اسكەرلەرى قولباسشىلارى كەڭەسىنىڭ اياسىندا حالىقارالىق جانە ايماقتىق ۇيىمداردىڭ ”بۇۇ, شىۇ, ۇقكۇ جانە باسقالارى” جۇمىسشى قۇرىلىمدارىمەن ىنتىماقتاستىقتى بەلسەندى جانداندىرۋ قاجەتتىلىگىن قولدادى.
كەڭەس بارىسىندا شەكارا ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارىمەن شاقىرىلعان تۇلعالار شەكارا اسكەرلەرى قولباسشىلارى كەڭەسىنىڭ 2012 جىلى ىسكە قوسىلعان جەدەل اقپارات الماسۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىنىڭ مۇمكىندىكتەرىمەن تانىستى. ال كەڭەستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا حاتتاماعا قول قويىلدى, وندا كورسەتىلگەن ۇسىنىستاردى شەكارا اسكەرلەرى قولباسشىلارى كەڭەسىنىڭ ۋكراينا ەلىندە وتەتىن 69-شى ماجىلىسىندە قاراۋ جوسپارلاندى. تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ورتالىق ازيا ايماعى شەكارا ۆەدومستۆولارى باسشىلارىنىڭ ءۇشىنشى ايماقتىق كەڭەسىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇقك ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى – شەكارا قىزمەتىنىڭ ديرەكتورى, گەنەرال-لەيتەنانت ن.جولامانوۆ توراعالىق ەتتى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
