ماماندىققا ادالدىق
سەنبى, 27 ءساۋىر 2013 1:51
حيرۋرگ مەيرام تۇرعىنوۆتى بىردەن تانىپ شۇيىركەلەسىپ كەتۋ وپ-وڭاي. ەكى مەترگە جۋىق ەڭگەزەردەي تۇلعاسىمەن, ول ءاردايىم ءوزىنىڭ ەلگەزەك مىنەزىمەن ادامدارعا اقىل-كەڭەس بەرىپ, كەيبىرەۋىنە ەسكەرتۋ جاساۋدان استە جالىقپايدى. وپەراتسيادان كەيىنگى ءتارتىپتى بۇزعان پاتسيەنت تە, تەمەكىنى ءۇستى-ۇستىنە قۇنىعا شەگىپ, ءوز دەنساۋلىعىنا بالتا شاۋىپ جۇرگەن كوكورىم جاستار دا حيرۋرگ مەيرام تۇرعىنوۆتان ءسوز ەستيتىنى راس. باسقاشا بولۋى دا مۇمكىن ەمەس. ول مۇنداي جات قىلىقتارعا ءتىپتى دە توزە المايدى. ەسىمى ەلگە بەلگىلى مەيرام تۇرعىنوۆ دەگەن حيرۋرگ-ونكولوگ ازامات – مىنە وسىنداي جان. ونىڭ وتباسىندا ءتورت دارىگەر بار, ولاردىڭ ۇشەۋى – مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى!
سەنبى, 27 ءساۋىر 2013 1:51
حيرۋرگ مەيرام تۇرعىنوۆتى بىردەن تانىپ شۇيىركەلەسىپ كەتۋ وپ-وڭاي. ەكى مەترگە جۋىق ەڭگەزەردەي تۇلعاسىمەن, ول ءاردايىم ءوزىنىڭ ەلگەزەك مىنەزىمەن ادامدارعا اقىل-كەڭەس بەرىپ, كەيبىرەۋىنە ەسكەرتۋ جاساۋدان استە جالىقپايدى. وپەراتسيادان كەيىنگى ءتارتىپتى بۇزعان پاتسيەنت تە, تەمەكىنى ءۇستى-ۇستىنە قۇنىعا شەگىپ, ءوز دەنساۋلىعىنا بالتا شاۋىپ جۇرگەن كوكورىم جاستار دا حيرۋرگ مەيرام تۇرعىنوۆتان ءسوز ەستيتىنى راس. باسقاشا بولۋى دا مۇمكىن ەمەس. ول مۇنداي جات قىلىقتارعا ءتىپتى دە توزە المايدى. ەسىمى ەلگە بەلگىلى مەيرام تۇرعىنوۆ دەگەن حيرۋرگ-ونكولوگ ازامات – مىنە وسىنداي جان. ونىڭ وتباسىندا ءتورت دارىگەر بار, ولاردىڭ ۇشەۋى – مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى!
ول ءوزىن «سوعىستىڭ بالاسىمىن» دەپ اتايدى. اكەسى مايدانعا اتتانعاندا مەيرام بار بولعانى ءۇش جاستا ەدى. ءسويتىپ كوزى ءجاۋدىرەگەن ءبۇلدىرشىن اناسىمەن جانە اپكەسىمەن قالا بەردى. سۇراپىل سوعىستىڭ تيگىزگەن زاردابىن وتباسىمەن بىرگە باسىنان كەشىرىپ, بار اۋىرتپالىقتى كوتەردى. سوندىقتان دا قارا ناننىڭ قادىرىن, حالىقتار دوستىعىنىڭ باعاسىن جاقسى بىلەدى.
– مەنىڭ ازامات جانە مامان رەتىندە قالىپتاسۋىما پەتر پوسپەلوۆ پەن ساكەن نىعمانوۆ ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىردى. مادەنيەت سارسەمباەۆ, ءابدىراحمان اۋشەۆ, لاتيف نانچيكەەۆ, تەلمان سەيسەمبەكوۆ, سوۆەت اساكاەۆ, توڭكەرىس تاتىكوۆ, عابدوللا قۇلقىباەۆ ءتارىزدى ازاماتتارمەن تابىستىرعان تاعدىرىما ءدان ريزامىن. جارتى عاسىردان اسا ۋاقىتتان بەرى قاني مۇسىلمانبەكوۆپەن ءجانە قايىرجان ابيساتوۆپەن قويان-قولتىق ءبىرگە ەڭبەك ەتىپ كەلەمىز. تەك جۇمىس بارىسىندا عانا ەمەس, وتباسىمىزبەن جاقىن تۋىسقاندارداي ارالاسىپ كەتتىك. ماعان ونەگەلى ۇل سىيلاعان نويليا جارىما ريزامىن. بىزگە قىلىقتارى بالداي ءتاتتى ءۇش نەمەرە سىيلاعان ۇلىم مەن كەلىنىمە دە ايتار العىسىمدا شەك جوق! – دەپ اعىنان اقتارىلدى حيرۋرگ مەيرام تۇرعىنوۆ.
دەسە دە, مەيرام تۇرعىنوۆ ءومىردىڭ بۇرالاڭ سوقپاق جولىنىڭ باسىندا مەديتسينادان باسقا سالاعا ءتۇسىپ كەتە جازداعان. اۋەلدە مەيرام بايزراحمان ۇلىنىڭ گەولوگ بولعىسى كەلدى. كەزدەيسوقتىق دەگەندى قويساڭىزشى, بىردە ول قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى پەتر پوسپەلوۆتىڭ ۇلى بوريس دوسىمەن بىرگە مەكتەپ بىتىرەر الدىندا مەديتسينا جونىندە پىكىر الماسا قالعانى بار ەمەس پە. اقىرى ەكەۋى كىرىسپە لەكتسيا تىڭداۋ ءۇشىن قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنا جول تارتتى. ءبىلىم ۇياسىنداعى ماعىنالى اڭگىمەنىڭ اسەرىنە ەلتىگەن بوزبالا مەيرام مەديتسينا ماماندىعىنا قۇلاي بەرىلەدى. قۇلاي بەرىلگەنى سونشالىق كۇنى بۇگىنگە دەيىن دارىگەردەن مىقتى ماماندىق جوق دەپ سانايدى.
ول 1961 جىلى قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىن ۇزدىك ءتامامداپ, ماسكەۋدىڭ ەكسپەريمەنتتىك جانە كلينيكالىق ونكولوگيا ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىنا جولداما الادى. اسپيرانتۋرانى ويداعىداي اياقتاپ شىعىپ, الماتىداعى ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا جۇمىسقا ورنالاسادى. كەيىنىرەك قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ گوسپيتالدى حيرۋرگيا كافەدراسىنا دوتسەنت بولىپ قابىلدانادى. ال 1974 جىلدان بەرى وسى جوعارى وقۋ ورداسىنىڭ ونكولوگيا كافەدراسىندا دوتسەنت قىزمەتىن اتقارادى.
– مەن ينستيتۋت پەن اسپيرانتۋرادان باستاپ تاماشا ءبىلىم مەكتەبىنەن ءوتتىم. تاجىريبەلى ۇستازداردان ءتالىم الدىم. ول زاماننىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى, ءتاجىريبەدەن وتكىزۋ مەكتەبى وتە جوعارى ەدى عوي! سونىڭ ناتيجەسىندە بىلىكتى مامان, ءبىلىمدى دارىگەر بولىپ شىقتىق, – دەپ ەسكە الادى ول بۇگىندە.
ونكولوگ ماماندىعى – ءجۇيكەسى جۇقا ادامداردىڭ قولى ەمەس. قاتەرلى ىسىك شالمايتىن ادام اعزاسى جوق. ولاي بولسا, ادامنىڭ بۇكىل اعزاسىنىڭ نورماسى مەن پاتولوگياسىن بەس ساۋساقتاي ءبىلۋ شارت. تەك سوندا عانا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ مىقتى مامانى بولا الاسىڭ.
ءومىردىڭ ءوزى العا تارتقان وسى اقيقاتتى ول بۇگىندە دارىگەرلىك ماماندىقتىڭ العىشارتى رەتىندە شاكىرتتەرىنە ۇنەمى قايتالاپ, بويلارىنا ءسىڭىرۋدى داعدىعا اينالدىرعان. بۇگىندە مەديتسينا سالاسى قارىشتاپ دامۋىنا بايلانىستى قاتەرلى ىسىك دەرتىن ەمدەۋدىڭ دە وڭتايلى ادىستەرى ءتاجىريبەگە ەنگىزىلدى. تەك اۋرۋدى اسقىندىرىپ الماۋ قاجەت. حيرۋرگ مەيرام تۇرعىنوۆ وسى كەسەلدىڭ جاي-جاپسارىن اركەز اشىپ ايتۋدان جالىقپايدى.
مەيرام بايزراحمان ۇلى ستۋدەنت كەزىنەن-اق قوعامدىق جۇمىستاردىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇردى. قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتى كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى رەتىندە تالاي رەت قالادا ۇيىمداستىرىلعان ءتۇرلى شارالارعا مۇرىندىق بولدى. اتقارعان ەڭبەگى ەلەۋسىز قالمادى. العىسقا كەنەلىپ الدىڭعى شەپتەن كورىندى. مەرەيى ءوسىپ, جاستارعا ونەگە تانىتتى.
بۇگىندە ول «نۇر وتان» حدپ مۇشەسى جانە قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەسى رەتىندە قوعامدىق جۇمىستاردىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇر. بۇعان قوسا ابدومينالدىق بولىمشە مەن وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەر ەمحاناسىندا كۋراتورلىعى مەن وقىتۋشىلىق جۇمىستارى تاعى بار.
قىس ايلارىندا قولى قالت ەتكەن ساتتە قارقارالى تاۋىنا تارتىپ وتىرۋدان دا شارشامايدى. شاڭعى تەۋىپ راحاتقا باتادى. ال جاز ايلارىندا كول جاعاسىنا بارىپ, بالىق اۋلاپ قايتۋعا دا ۋاقىت تابادى. سويتكەن مەيرام اقساقالدىڭ 75 جاسقا كەلىپ وتىرعانىن ەسكەرسەك, ءبىراز نارسەگە قانىعامىز. وسى جاستاعى ونىڭ قۇرداستارى كەيدە مۇنداي ىسپەن اينالىسۋعا مۇرشالارى دا بولمايتىندىعى راس.
مەيرام بايزراحمان ۇلى قاشاندا شيراق. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قارتايۋعا قولى تيمەي جۇرگەن تىنىمسىز جان. ال بۇعان باستى سەبەپ, قولى جەڭىل وتاشىنىڭ – سۇيىكتى ماماندىعىنا دەگەن ادالدىعى.
وكسانا مياگكيح.
قاراعاندى.
