17 ناۋرىز, 2010

“قىز جىبەك” وپەراسى قويىلادى

6953 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا تۇڭ­عىش رەت ءتول تۋىندىمىز قويىلدى. “قىز جىبەك” وپەراسىنا كەلگەن كو­رەر­مەندەردىڭ كوڭىلىندە كوپتەگەن كۇ­­دىك-كۇماننىڭ بولعانى راس. وسى­عان دە­يىنگى ءبىر-ەكى جىلدا بۇل تەاتر نە­گىز­ى­نەن شەتەلدىك شە­دەۆرلەردىڭ ءۇزىن­دى­لەرىن, ەۋرو­پالىق بىرقاتار ءدۇ­نيە­لەر­دىڭ جەڭىلدەتىلگەن نۇس­قا­لارىن ساح­نا­لاپ, ارنايى كونتسەرتتىك باع­دار­لا­مالار ۇسىنىپ, العاشقى قا­دامدارىن قاز-قاز باسىپ, جاس­قانا-جاسقانا جا­ساع­انداي ەدى. ەندى “قىز ءجى­بەككە” قول ارتىپتى. شىم­كەنتتىكتەردىڭ اراسىندا داستاندى وقىعاندار جەتەرلىك. ءتىپتى ءتۇرلى-ءتۇرلى نۇسقالارى بويىنشا پىكىر تالاستىراتىندار دا تابىلار. كي­نو­سىن كورمەگەندەر جوقتىڭ قاسى. درامالىق نۇسقالارى تالاي-تالاي تەاترلاردا كورسەتىلىپ كەلەدى. ال­ما­تى­ڭىزداعى بۇرىندى-سوڭدى وپە­رالىق قويىلىمدارى اڭىز بولىپ تاراپ كەتكەن. مىنەكيىڭىز, وسىنداي جاعدايدا وڭتۇستىك قازاقستانداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ “قىز ءجى­بەگىنە” قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ قاپ­تاي اعىلعانىن دا, كۇدىك-كۇمانمەن سىناي قاراعانىن دا, ءارتۇرلى قابىلداعانىن دا تۇسىنۋگە بولادى. و باستاعى “قىز جىبەككە” عا­بيت مۇسىرەپوۆتىڭ ليبرەتتوسى نەگىز ەتىلىپ الىنعانى, درامالىق دۇنيەگە اۋەلگىدە اۋەن اۋەزدەگەن ەۆگەني برۋسيلوۆسكيدىڭ كەيىننەن وپەرا جاساعانى بەلگىلى. وڭتۇستىكتىڭ وپەرا تەاترىنداعى قويىلىمعا “قىز جىبەك” داستانىنداعى جانە برۋ­سي­لوۆ­سكي شىعارماسىنداعى جەلىلەر نە­گىز ەتىلەدى. بىرقاتار جاڭا رە­داك­تسيالىق-ليبرەتتولىق لەپتەر ەن­گى­زىل­گەن. جالپى العاندا, ولاردى ءسات­تى دەۋگە بولادى. قوسىمشالار جا­ماۋ جاماعانداي, وعاشتانىپ تۇرار ما ەكەن دەگەن كۇمان بىردەن سەيىلىپ سالا بەرەدى. وپەرالىق جۇلگەلەر, وقي­عالىق شيەلەنىستەر, برۋسي­لوۆ­سكيدىڭ باستى-باستى ارقاۋلارى تولىق ساقتالادى. قالماق حانىمەن قارىم-قاتىناس, ونىڭ پەيىل-پي­عىلى, سىرلىباي داعدارىسى, با­زار­باي قاتىگەزدىگىنىڭ تۇپكى سەبەپ-سال­دارى, جىبەك ماحابباتىنىڭ قاسىرەتى مەن سانسىزباي جەلىسى – ءبارى-ءبارى ءۇي­لەسىپ-اق تۇر. پرولوگ پەن ەپي­لوگقا ۇلكەن سالماق سالىنعانى دا جاراسادى. الايدا, وڭتۇستىكتەگى وپە­راڭىز مۇلدە باسقاشا اياق­تا­لادى. تولەگەننىڭ ءىنىسى سانسىزباي قالىڭ قازاقتىڭ قولىن باستاپ, قالماقتى تالقاندايدى. قۋانىش تويى تويلانىپ, شاتتىق شاشۋى شاشىلىپ, جىبەككە قوسىلادى. جىبەك بەينەسىن ايجان ماز­كە­نوۆا مەن ايگۇل ازاتوۆانىڭ ءار­قايسىسى ءوز تۇرعىلارىنان وزگەشە تۇلعالاي ءبىلدى. ەڭ باستىسى, ەكەۋىن­دە دە تابيعيلىق باسىم. بەكەجاندى بەينەلەگەن مارات ورازمەتوۆتىڭ شەبەرلىگىنە, كوپ ىزدەنىپ, تەر توككەنىنە كورەرمەن قاۋىم تانتىلىك تانىتتى. تولەگەن مەن سانسىز­باي­دى سومداعان ەرلان جانداربايدىڭ “قىز مىنەزدىلىگى” دە, ۇياڭ قيمىلى دا, جۇمساقتاۋ, جايلى ءانى دە جا­را­سادى. سانسىزبايدىڭ بالاڭ كەزىن كەيىپتەگەن ءزاميرا وكىشەۆانىڭ ءان-اۋەنى مەن قيمىل-قوزعالىسى ونشا قابىلدانباعانى راس. ايتۋلى اك­تەرلەر مۇقان شاكىروۆ پەن ەركىن شىمىرقۇلوۆ ويناعان بازارباي مەن سىرلىبايدىڭ سىرلارى تە­رەڭنەن تامىر تارتىپ, بۇكىل قو­يى­لىمنىڭ سالماعىن ارتتىرىپ تۇ­ر­عان­داي. شەگەنى شەگەلەي كوركەمدەپ شىعارعان قايرات ق ۇلىنشاقوۆقا, ءدۇريانى اسەرلى ادىپتەگەن جادىرا بەلگىباەۆاعا, بي جاعىن بەدەرلەگەن شىمكەنت بالەت مەكتەبىنىڭ ءشا­كىرتتەرىنە ريزالانا قول سوعۋشىلار كوپ بولدى. وپەرانىڭ ساحنالىق نۇسقاسىن جاڭعىرتا رەداكتسيالاعان جانە قويعان اسقار التىنبەكوۆكە, مۋ­زى­كا­لىق جەتەكشى ءارى قويۋشى ديريجەر ابزال مۇحيتدينوۆكە, قويۋشى سۋرەتشى جومارت ءدۇي­سەبەكوۆكە, تەاتر ديرەكتورى ايمان قارسىباەۆا مەن كوركەمدىك جەتەكشى جانات ءسا­كىبەكوۆالارعا جۇرتشىلىق تارا­پى­نان ايتىلىپ جاتقان العىس از ەمەس. مارحابات بايعۇت, شىمكەنت.
سوڭعى جاڭالىقتار