قوعام • 30 مامىر, 2019

اۋىل احۋالى – اكىمدەر جۇمىسىنىڭ كورسەتكىشى

1540 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقتىڭ قاسيەتتى قۇتتى مەكەنى, التىن بەسىگى اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا بۇگىندە وڭىرلەردە «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ەلباسى جولداۋىندا اتالعان جوبا ارقىلى قازاقستاندىقتاردىڭ جەرگىلىكتى جەردەگى ەڭبەگىنە قاتىستى يدەولوگيانى قولعا الۋ اكىمدىكتەگىلەردىڭ مىندەتى ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.

اۋىل احۋالى – اكىمدەر جۇمىسىنىڭ كورسەتكىشى
وسى ورايدا تۇركىستان وبلى­سىن­­دا­عى اۋدان, قالالارعا الداعى ءۇش جىلدا 1 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى ءبو­لىنبەك. بۇل قاراجاتتى دۇرىس با­عىت­تا جۇمساپ, يگەرگەن اۋدانعا كە­يىن­­گى جىلى 2 ملرد تەڭگە بەرىلسە, ال يگەرە الماعان اۋدان­داردىڭ قارا­جا­­تى كەرىسىنشە قىس­قا­­رىپ وتىرادى. اۋدان اكىمدەرىنىڭ جۇ­مىسىن باعا­لاۋعا دا بۇل باستاما سەپ­تىگىن تيگى­زە­تىن بولادى. 

ال قاراجات حالىققا پايداسى تيە­­تىن, ناتيجەسى كوزگە كورىنەتىن, جىل­­دار بويى شەشىمىن تاپپاعان ماسە­­­لە­لەردى شەشۋگە جۇمسالۋى ءتيىس. «ەل­باسى ن.نازارباەۆتىڭ «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىنا ساي, ءار اۋدان­نان ۇلگىلى اۋىل جاساۋىمىز كەرەك. اتال­­عان جۇمىستار بيىلدىڭ وزىندە اۋدان, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومى­رىن جاق­سارتۋعا مۇمكىندىك بەرە­دى», – دەدى وبلىس اكىمى ومىرزاق شوكەەۆ وبلىس­تىق ءماسليحاتتىڭ كەزەكتى سەسسيا­سىن­دا. تۇركىستان قالا­سىن, اۋدان جانە اۋىلداردى دا­مىتۋ, وبلىستىڭ مادەني-رۋحاني سالاسىن جاڭعىرتۋ, اگروونەركاسىپ كەشەنى مەن يندۋستريالىق ايماق­تار­­دى كوتەرۋ – الداعى جىلدارى ءوڭىر ءۇشىن باسىمدىققا يە نەگىزگى با­عىت بولماق. جۇيەلى ءناتي­جە بە­رە­­تىن, وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان مىندەتتەردى اي­قىن­­داعان وبلىس اكىمدىگى اتقا­رى­­لاتىن ناقتى جۇمىستاردى دا جوس­پارلاپ قويىپتى. بۇل ورايدا ءوڭىر­دەگى 9 يندۋستريالىق ايماققا تالداۋ جۇرگىزىلىپ, ولار­دىڭ اراسىندا ناشار نەمەسە مۇلدەم جۇمىس ىستەمەيتىندەرى انىق­تال­عان. ءسويتىپ جۇمىسى تۇرا­لا­عان ايماق­تاردىڭ ورنىنا ماشينا قۇ­راس­تىرۋ, ازىق-ت ۇلىك ءوندىرىسى مەن جەڭىل ونەركاسىپ, قۇرىلىس ين­دۋسترياسى سەكىلدى باعىت­تا بەل­سەن­دى سەرپىن بەرەتىن كەنتاۋ, ءتۇر­كىستان قالاسى مەن ورداباسى اۋدا­نىن­داعى يندۋستريالىق ايماق­تار­­عا باسىمدىق بەرىلمەك. نەگىزگى قارجى دا وسى جوبا­لارعا سالىناتىن بولادى. ماسە­لەن, كەنتاۋداعى يندۋس­تريالىق ايماقتىڭ كولەمى 300 گەك­تار­عا ۇلعايتىلادى. يندۋس­تريا­ل­ىق ايماقتى ارزان ەنەرگە­­تيكالىق قور­مەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كەن­تاۋ قالاسىنداعى جىلۋ ەلەكتر ورتا­لىعى قايتا قۇرىلىپ, گازبەن قام­تۋ ينفراقۇرىلىمىن ءجۇر­گىزۋ جوس­پارلانۋدا. ارينە ءوڭىر ەكونو­مي­كاسىنىڭ باستى درايۆەرى سانالاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى دا ەرەكشە نازارعا الىنادى. بۇگىندە وبلىس­تا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنال­­عان 6,7 ملن گەكتار جەر بار, ونىڭ 5,6 ملن گەكتارى جايىلىمدىق جەر. ال 518 مىڭ جەر تەلىمى, ياعني 425 مىڭ گەكتار سۋارمالى. وبلىس اكى­مى­ن­ىڭ ايتۋىنشا, قوسىمشا 250 مىڭ گەكتار جەردى سۋارمالى جەر قاتارىنا قوسۋ قاجەت. سەبەبى سۋارمالى جەردەن تۇسەتىن كىرىستەر 3-4 ەسە جوعارى بولادى. اتالعان جەردى اينالىمعا ەنگىزۋ ارقىلى وبلىس­تىڭ 20 مىڭ تۇرعىنىن جۇمىس­پەن قامتۋ كوزدەلۋدە. سونداي-اق وب­لىس بيۋدجەتىنىڭ كىرىس بولىگى ەكى ەسە ۇلعايتىلماق. «وبلىس تەك 53 ملرد تەڭگە عانا كىرىس تابۋدا. مە­نىڭ ويىم­شا, وبلىس كىرىسىن 100 ملرد تەڭگەگە دەيىن, ياعني 2 ەسەگە ۇل­­عايتۋعا قابىلە­تىمىز جەتەدى. سون­دىق­تان دا بيۋدجەت­تىڭ كىرىس بولىگىن ۇلعايتۋ ءجو­نىن­­دەگى جۇمىستى جوسپارلى تۇردە ءجۇر­گىزۋ كەرەك. سون­داي-اق رەسپۋب­لي­كا­لىق بيۋدجەت قارا­جاتى قارالعان وبلىستىڭ كەشەن­دى دامۋ جوسپارىن قايتادان دۇ­رىس­تاپ قاراۋ قاجەت», دەدى ءو. شوكەەۆ.

ءوڭىردى دامىتۋداعى باسىمدىققا يە ءبىرىنشى نەگىزگى باعىت بويىنشا ءتۇر­كىستان قالاسى وبلىس ورتالىعى عانا ەمەس, تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ رۋحاني ورتالىعىنا اينالۋى ءتيىس. بۇل ورايدا قالاداعى اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىن جانە رۋحاني-مادەني نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن ۋاقتىلى ءارى ساپالى جۇرگىزۋ مىندەتى تۇر. جالپى, وبلىس ورتالىعىندا 89 نىساننىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگى­زىلەدى. تۇركىستاننىڭ ەسكى شا­عىن اۋداندارىنداعى ۇلكەن 5 كوشە كۇر­دەلى, 27 كوشە ورتا جوندەۋدى قاجەت ەتەدى, 62 شاقىرىم جول رەت­تە­لەدى. سونىمەن بىرگە ورتالىق كوشە­لەردىڭ جان-جاعىن اباتتاندىرۋ, شامامەن 42 شاقىرىم كوشەگە جارىق­تان­دىرۋ, تروتۋار سالۋ جۇمىستارى ءجۇر­گىزىلەدى. قالا­نىڭ ورتاسىنان «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» ماگيسترالى وتەتىنى ەسكەرىلە وتىرىپ, ساۋدا سالاسىن دا­مىتۋ, تۋريستەردى كوپ­تەپ تارتۋ ماقساتىندا زاماناۋي ساۋدا كە­شە­نى اشىلماق. بىرەگەي قول­ونەر بۇيىمدارىن, ۇلتتىق بۇيىم­دار­دى دايارلايتىن, تەحنولوگياسىن وقى­تاتىن ءىرى قولونەر ورتالىعىن سالۋ دا كوزدەلىپ وتىر.


تۇركىستان وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار