زاۋال
ءبىر كەزدە باستالعان ادامزات تاريحىنىڭ قالايدا اقىرى بولارى حاق. بىراق ول قاشان بولادى؟ قالاي بولادى؟ ونى ءبىر اللا بىلەدى. الايدا جاراتقان يەمىز ادامزاتقا ءار زاماندا اياندار ءتۇسىرىپ زاماننىڭ اقىرى جونىندە ەسكەرتۋلەر جاساپتى. ەندى سول كيەلى ماتىندەرگە كوز جىبەرەلىك:
اۆەستا (ۇلكەن بۋنداحيشي. 35 عاسىر بۇرىن جازىلعان):
ءبىر كەزدە باستالعان ادامزات تاريحىنىڭ قالايدا اقىرى بولارى حاق. بىراق ول قاشان بولادى؟ قالاي بولادى؟ ونى ءبىر اللا بىلەدى. الايدا جاراتقان يەمىز ادامزاتقا ءار زاماندا اياندار ءتۇسىرىپ زاماننىڭ اقىرى جونىندە ەسكەرتۋلەر جاساپتى. ەندى سول كيەلى ماتىندەرگە كوز جىبەرەلىك:
اۆەستا (ۇلكەن بۋنداحيشي. 35 عاسىر بۇرىن جازىلعان): «ول كۇنى وت قۇدايى اتار تاۋلاردى تەمىردەي بالقىتىپ وزەنگە اينالدىرادى. ادامزات تۇگەل وسى بالقىعان وزەن ارقىلى وتەدى. سوندا يماندىلار ءۇشىن بالقىعان وزەن جاڭا ساۋىلعان سۇتتەي سۇيكىمدى بولسا, كۇناھارلار ءۇشىن بەينە وت كەشىپ كەلە جاتقانداي ازاپ بولماق»
ءتاۋرات (ايان. شامامەن 25 عاسىر بۇرىن جازىلعان):
«…جەر قاتتى سىلكىنىپ, كۇن قالىڭ قارا جاپقىشپەن جابىلعانداي تۇنەككە, ال, اي تۇگەلدەي قانقىزىل تۇسكە اينالدى.جۇلدىزدار قاتتى جەل شايقاعاندا اعاش باسىنان ۇشىپ تۇسەتىن ءىنجىر جەمىستەرىندەي جەرگە قۇلادى. اسپان بۇكتەمە قاعازداي عايىپ بولىپ, ءاربىر تاۋ مەن ارال ءوز ورىندارىنان قوزعالا جونەلدى. جەردەگى پاتشالار, اقسۇيەكتەر, بايلار, قولباسشىلار, كۇشتىلەر, كۇللى قۇلدار ۇڭگىرلەرگە تىعىلدى»
«العاشقىسى (پەرىشتەلەردىڭ) كەرنەيلەتكەندە جەرگە قان ارالاس بۇرشاق, وت ارالاس كۇل جاۋدى.جەر بەتىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى جانىپ كەتتى»
ءىنجىل. (20 عاسىر بۇرىنعى ەڭبەك. ماتۆەي جازعان)
«ادىلەتسىزدىك تىم كوبەيىپ كەتكەندىكتەن كوپشىلىكتىڭ ماحابباتى سۋىپ كەتەدى»
«يسا: كۇندى قاراڭعىلىق باسىپ اي جارقىرامايتىن بولادى. جۇلدىزدار اسپاننان قۇلاپ, اسپان كۇشتەرى شايقالادى. سول ۋاقىتتا مەنىڭ بيلەۋشى رەتىندە قايتىپ كەلۋىمنىڭ عاجايىپ بەلگىلەرى اسپاننان كورىنەتىن بولادى. جەر بەتىندەگى بارلىق ۇلتتار ۇرەيلەنىپ ەڭىرەپ جىلاپ, مەنىڭ بيلەۋشى رەتىندە عالامات قۇدىرەتپەن, سالتاناتتى ۇلىلىلىقپەن ءبىر بۇلتتا كوكتەن كەلە جاتقانىمدى كورەدى. مەن كەرنەيدىڭ زور ۇنىمەن پەرىشتەلەرىمدى جىبەرىپ, ولار اسپاننىڭ و شەتىنەن بۇ شەتىنە دەيىن, دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنان مەنىڭ تاڭداپ العان ادامدارىمدى جيناپ اكەلەدى»
ءىنجىل. (20 عاسىر بۇرىنعى ەڭبەك. لۋكا جازعان)
«يسا: ۇلت ۇلتقا قارسى, مەملەكەت مەملەكەتكە قارسى اتتانىپ, ءتۇرلى جەرلەردە الاپات ءزىلزالالار, اشارشىلىق جانە ىندەتتەر بولادى. اسپاندا قورقىنىشتى قۇبىلىستار جانە ۇلكەن عاجايىپ بەلگىلەر كورىنەدى. كۇندە دە, ايدا دا, جۇلدىزداردا دا عاجايىپ بەلگىلەر پايدا بولىپ, جەردە تەڭىزدەر شۋلاپ دولدانادى. سوندا حالىقتار زارەلەرى ۇشىپ نە ىستەرىن بىلمەي دال بولادى»
«يسا: مەن بيلەۋشى رەتىندە كوكتەن ءتۇسىپ كەلگەنىمدە جەر بەتىنەن وزىمە سەنەتىندەردى تابا الار ما ەكەنمىن؟!»
قۇران: (14 عاسىر بۇرىن جازىلعان)
«ءبىز ونى (نۇحتى) جانە ونىمەن ءبىرگە بولعانداردى كەمەدە قۇتقارىپ, ءبىزدىڭ اياتتارىمىزدى وتىرىك دەگەندەردى سۋعا باتىرىپ جىبەردىك». (اعراف سۇرەسى).
«لۇت ءوز قاۋىمىنا: «سەندەر ايەلدەردى قويىپ, ناپسىلەرىڭدى قاندىرۋ ءۇشىن ەركەكتەرگە باردىڭدار», دەدى. «لۇت پەن وعان ەرگەندەردى قۇتقاردىق. عاد قاۋىمىنىڭ ۇستىنە تاس جاڭبىر جاۋدىردىق». (اعراف سۇرەسى).
«قيامەت الدىنداعى سىلكىنىس – ۇلى قورقىنىش. ادامداردى ماس تۇردە كورەسىڭ». (حاج سۇرەسى).
«سىرناي ۇرلەندى دە كوكتەر مەن جەردەگى بارلىق تىرلىك يەلەرى ءولدى. تەك قانا اللا قالاعاندار ءتىرى قالدى. سىرناي ەكىنشى رەت ۇرلەندى. ولگەندەر قابىرلەرىنەن شىقتى. جەر راببىسىنىڭ نۇرىمەن جارىق بولدى. كىتاپ – امال داپتەرلەرى قويىلدى. پايعامبارلار جانە كۋاگەرلەر كەلتىرىلدى». ء(زۇمار سۇرەسى).
«جەر قاتتى تىتىرەپ سىلكىنگەن, تاۋلار ۇگىتىلىپ شاڭ-توزاڭعا اينالعان, ادامدار ءۇش توپقا بولىنگەن كۇن». (ۋاقيعا سۇرەسى).
«سىرناي ءبىر ۇرىلگەن ساتتە جەر مەن تاۋلار كوتەرىلىپ ءبىر-بىرىنە سوعىلىسادى. كوك جارىلادى. كۇن السىرەيدى. (قالام سۇرەسى).
«ول كۇندە كوك ەرىتىلگەن مىس سياقتى بولادى. تاۋلار ءجۇن سياقتى بولادى. (ماعارىج سۇرەسى).
«كوكتەگى اي تۇتىلىپ كۇن مەن اي ءبىر جەرگە كەلتىرىلگەندە ادامزات قاي جاققا قاشىپ قۇتىلارىن بىلمەيدى. (قيامەت سۇرەسى).
اللانىڭ وسىناۋ اياندارىنان قيامەت-قايىمنىڭ قالاي بولاتىنى جونىندە عانا ەمەس, ونىڭ نە سەبەپتەن بولاتىنى تۋرالى دا اقپارات العاندايمىز.
نۇح پايعامبار قاۋىمى اللانىڭ اياتتارىن وتىرىك دەگەندەرى ءۇشىن جازالانىپ, توپان سۋعا باتىرىلعان. ەركەكتەرى جاپپاي قىزتەكەلىككە سالىنعانى ءۇشىن عاد قاۋىمىنىڭ توبەسىنە ءتاڭىر تاس بوران جاۋدىرعان. ادام قاۋىمىنىڭ ازعىنداۋىنان بولعان اپاتتار تىزبەگى كيەلى كىتاپتاردا بۇنىڭمەن شەكتەلمەيدى. ال بولاشاق زاماناقىر بەلگىسىن كيەلى كىتاپتار بىلاي كەلتىرىلگەن.
«ادىلەتسىزدىك تىم كوبەيىپ, كوپشىلىكتىڭ ماحابباتى سۋيدى».
«ۇلت ۇلتقا قارسى, مەملەكەت مەملەكەتكە قارسى تۇرادى».
«مەن (يسا)بيلەۋشى رەتىندە كوكتەن قايتىپ كەلگەنىمدە, جەر بەتىنەن وزىمە سەنەتىندەردى تابا الار ما ەكەنمىن؟!»
«سىرناي ۇرلەندى دە جەردەگى بارلىق تىرلىك ءولدى. اللا قالاعاندارى عانا ءتىرى قالدى».
بۇدان ءبىز نە اڭعارامىز؟ قيامەت-قايىم ورناعان كۇننىڭ وزىندە دە ول سۇراپىل اپاتتان امان قالاتىندار بولاتىنىن سەزەمىز. يماندىلار امان قالاتىنىن كورەمىز. ياعني, قيامەت-قايىم بارلىق ادامزات باسىنا تۇسەتىن اپات ەمەس, تەك يمانسىزدارعا عانا كەلەتىن ناۋبەت ەكەنىن بىلگەندەيمىز.
ەندەشە, قيامەت-قايىم كۇللى ادامزات باسىنا ورنامايدى. ال, قۇدايىن ۇمىتپاعان يماندىلار بولسا وسىناۋ تاريحتىڭ سوڭعى كۇنىن بەينە ۇلى مەرەكەگە جينالعانداي سالتاناتپەن قارسى الماق. اللا تاعالا وسىنداي مۇمكىندىكتى ارقايسىمىزعا بەرىپ قويعان. سونى نەگە پايدالانباسقا؟! سول مۇمكىندىكتى پايدالاندىڭ ەكەن قيامەت-قايىم قاسىرەتى جوق ساعان.يماندىلار ادامزات تاريحىنىڭ سوڭعى كۇنىن ءوز كوزىمەن كورەدى. ۇرەيگە ۇشىرامايدى. بۇ دۇنيەدە اربىرەۋىمىزگە سونداي مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر.سونى نەگە پايدالانباسقا؟ الايدا ادام بالاسى جالقاۋ, قىڭىر. وعان اللانىڭ ەرتەڭ جارىلقايتىن اق جولىنان گورى بۇگىن, كازىر ءناپسىنى قارىق قىلار سايتان سوقپاعى سۇيكىمدىرەك. 2006 جىلى استاناعا كەلگەن ساپارىندا ريم پاپاسى يوانن پاۆەل ءىى: «ارسىز باتىس جالاڭاشتانىپ الىپ ۇياتتى ۇمىتتى. قۇدايىن ۇمىتتى», دەۋى سوندىقتان.
قۇدايدى ۇمىتقان جالعىز باتىس پا ەكەن؟! «وركەنيەت جولى وسى» دەپ باتىستىڭ سوڭىنان سولپەڭدەپ ەرىپ بەرگەن شىعىس تا قۇدايىن ۇمىتا باستادى ەمەس پە؟!
اللادان تۇسكەن ايانداردان شىعاتىن تاعى ءبىر انىق: قيامەت-قايىم وزدىگىنەن بولمايدى. ونى جاقىنداتاتىن ادامدار. دالىرەگى – ادام ازعىندىعى. ياعني, قيامەت-قايىم ادامزاتقا ازعىندىعى ءۇشىن جىبەرىلگەن جازا.
– سوندا… ادام ازعىنداماسا قيامەت-قايىم بولمايدى عوي دەيمىز بە؟
– كيەلى كىتاپتاردان شىعاتىن ءۋاج سول.
– اقىرزاماندى… ادامزاتتىڭ ءوزى شاقىراتىن بولعانى ما؟!
– سولاي شىعار.
– وزىنە-ءوزى اپات تىلەپ جىن قاققانى نەسى ادامزاتتىڭ؟!
– جىننىڭ جەتەگىندە جۇرسە… جىن قاققانى ەمەي,نە؟!
– ارتىق كەتتىڭىز! ادامزات تىرلىك ءۇشىن تىربانىپ جاتىر. جاقسى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن جانتالاسۋدا. وسى وركەنيەتكە سولاي جەتتى. دامۋدىڭ شىڭىنا شىقتى. پروگرەسس عارىشتاپ ءوستى. بۇدان ارتىق نە كەرەك؟! ادام ارمانى وسى ەمەس پە ەدى؟ جانە اللاسىز وسىلاي بولار ما ەدى؟ نە دەپ ادامدى جازالايمىز؟! «مەنىڭ قۇدىرەتىمسىز ءبىر جاپىراق تا ءۇزىلىپ تۇسپەيدى», دەلىنگەن ەمەس پە؟!
– راس. ونىڭ قۇدىرەتىنسىز ءبىر جاپىراق تا ءۇزىلىپ تۇسپەيدى. وعان سەبەپ, تابيعاتتاعى زاڭدىلىقتاردىڭ ءبارىنىڭ يەسى – اللا. جاپىراق تا اللا زاڭىنسىز ءۇزىلىپ تۇسپەيدى. بىراق, ادامنىڭ ءجونى بولەك. ول تابيعاتتان دا, جاندى جانۋارلاردان دا بيىك جانە دارا جاراتىلدى. راس, ونىڭ تەگى – تابيعات, جەر. تەگى دە – جەر. بىراق, جەردى كىم جاراتتى؟ اللا. جەردەن جاراتىپ اللا ادامعا رۋحىن ۇرلەدى. ناتيجەسىندە ادام قۇدايدان كەيىنگى قۇدىرەتكە اينالدى. ول قۇدىرەتتىڭ ءبىرىنشى بەلگىسى – ادامنىڭ اللا ءتارىزدى جاسامپازدىعى. جاسامپاز بولۋ ءۇشىن وعان وزىنشە شەشىم قابىلداۋ ەركى بەرىلدى. ۇلان-عايىر بوستاندىققا يە بولدى. قۇداي دا ۇلان-عايىر بوستاندىق يەسى. بىراق, ادام قۇداي ەمەس. ول نەبارى تابيعاتتان جاراتىلعان كىشكەنتاي عانا دەنە تۇتقىنىنداعى سانالى ماق ۇلىق. ونىڭ عۇمىرى سول كىشكەنتاي دەنە تۇتقىنىندا شەكتەۋلى. مۇمكىندىگى دە شەكتەۋلى. ول شەكتەۋدەن ادام تەك ءولىپ قانا شىعا الادى. شىعىپ ءتاڭىر پاتشالىعىنا قوسىلادى. ال, جاراتۋشىنىڭ بولسا مۇمكىندىگىندە شەك جوق. ويتكەنى, ول دەنە ەمەس. رۋح. قالاسا دەنە كەيپىنە دە كىرەدى. ول سونداي دەنەلىلەردىڭ ءبارىن, ياعني ماتەريانى جاساۋشى. از دا بولسا سونداي رۋحقا يە بولعان ادام اللادان ءوز بەتىنشە شەشىم قابىلداۋ قاسيەتىن ەنشىلەدى. ساناعا يە بولدى. اينالىپ كەلگەندە اللانىڭ بۇل قادامى, ياعني, وزىنە ۇقساس سانالى تىرلىك يەسىن جاساۋى تابيعات تاريحىنداعى تىم وراسان باتىل نارتاۋەكەل ەدى. نارتاۋەكەل بولاتىنى سول: وزىنە ەرىك بەرىلگەن سانالى ادام اللانىڭ جەتەگىنسىز ارەكەت ەتە الاتىندىعى. ونداي «سانالى روبوتتان» ءار نارسە كۇتۋگە بولادى ەمەس پە؟! بۇلار ءتۇپتىڭ-تۇبىندە تابيعاتتاعى تەپە-تەڭدىككە قاۋىپ توندىرە باستاسا نە بولماق؟ وندا ونداي ەكسپەريمەنتتەن جاراتۋشى قۇتىلۋدى ويلايتىنى حاق. مىنەكي, ادامنىڭ ەرەكشەلىگى!
سونىمەن, اللا ادامعا ءوز بەتىنشە ارەكەت ەتۋ مۇمكىندىگىن بەردى. بەرە وتىرا ەسكەرتتى. جاقسىلىققا شاقىرىپ, جاماندىقتان بەزدىرتتى. ادام جەر بەتىندەگى قامشى سابىنداي قىسقا عۇمىرىندا سول اللا بەرگەن عاجايىپ مۇمكىندىكتى قالاي پايدالاندى؟ جاقسىلىققا جۇمسادى ما, الدە جاماندىققا جۇمسادى ما؟ مىنەكي, وسىنىڭ سۇراۋى بار. قيامەت قاجەتتىلىگى سودان. ءويتكەنى, اللا ادامعا بەرگەن سانا جاسامپازدىعىنان سەسكەنەدى. ول جاماندىققا جۇمسالسا سالدارى سۇراپىل بولماق. كۇللى جاراتىلىس ءۇشىن بۇل «سانالى روبوت» سۇراپىل اپات ورناتۋى مۇمكىن. سوندىقتان, كيەلى كىتاپتاردا كەلتىرىلگەندەي ادام ىسىنە كۇندەردىڭ كۇنىندە اللا ارالاسادى. پەرىشتەلەرمەن بىرگە جەرگە عايسانىڭ ءتۇسۋى سودان.
ءبىز: «ادام ىسىنە كۇندەردىڭ كۇنىندە اللا ارالاسادى», دەدىك. سوندا سۇراق تۋادى. «زاماناقىرعا دەيىن اللا ادامدى تاستاپ قويا ما؟» دەگەن. ولاي ەمەس. اللا اداممەن قوشتاسپايدى. سايتاننىڭ جەتەگىنە ەرگەن ادامنان عانا اللا الىستاماق. بىراق, جاراتقان يە ادامدى ەشقاشان ءبىرجولا تاستاپ كەتپەيدى. بالاسى قانشا بۇزىق بولسا دا ودان باس تارتا المايتىن انا ىسپەتتى. ول ادام بالاسىنا انا كوزىمەن قارايدى. ءوزى ومىرگە اكەلگەن پەرزەنتىنە ول جۇرەگىمەن بايلانعان. سوندىقتان قاتەلەسكەن ۇرپاعىنا اتا-انا قالاي قاراسا, اداسقان ادام بالاسىنا دا اللا تاعالا سولاي قارايدى. كەشىرىممەن قارايدى. ويتكەنى, ادامدى اللا ومىرگە اكەلگەن. اداسقان ادام ءومىر جولىنىڭ كەز كەلگەن تۇسىندا ءجۇزىن جاراتۋشىسىنا بۇرسا, جاراتۋشىسى دا سول ساتتە ونىڭ جانىنان تابىلادى. قۇراندا: «سەن اللاعا قاراي ءبىر قادام جاساساڭ, اللا ساعان قاراي ۇشادى», دەلىنگەن عوي. دەمەك, ماسەلە ادامنىڭ وزىندە. بۇ دۇنيەدەگى تاڭداۋ – ادامدا. بىراق, و دۇنيەدەگى تاڭداۋ – اللادا.
اللا الايدا بۇ دۇنيەدە ادامعا ۇلان-عايىر مۇمكىندىك بەردى. ول – ادام ساناسىنىڭ دامۋىنا بەرىلگەن مۇمكىندىك. ول سانا جاقسىلىققا باعىتتاسا – شاراپات, جاماندىققا باعىتتاسا – كەساپات. راس, تاريحتىڭ بۇگىنگى ساتىسىندا سانا بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن ءوستى. وركەنيەت قالىپتاستى. ول دەگەن ءسوز – جالپى ادامزاتتىق ءبىرتۇتاس سانا قالىپتاستى دەگەن ءسوز. بۇل فەنومەندى ايگىلى فرانتسۋز تەولوگى پەر تەيار دە شاردەن (1885-1955) نووسفەرا دەپ اتادى. عالىمنىڭ جازۋىنشا جۇمىرتقاداي جەردى قۇرساپ تۇرعان بيوسفەرا قاباتىنىڭ سىرتىندا تاعى ءبىر قابات – نووسفەرا قۇرساۋى پايدا بولعان. ول ادامزات رۋحىنان تۇزىلگەن «وي قاباتى». بىلايشا ايتقاندا, ءبىرتۇتاس رۋحاني بەلدەۋ. كەز كەلگەن جۇمىر باستان شىققان وي, نيەت سول جەردى قورشاعان وي قۇرساۋىنا بارىپ قوسىلادى. دەمەك, ءسىزدىڭ ويىڭىز, نيەتىڭىز ەشقايدا جوعالىپ كەتپەيدى. پايدا بولعان ساتتەن باستاپ جەر عالامشارىن وراپ تۇرعان سول تۇتاس «وي قۇرساۋعا» بارىپ قوسىلادى. «وي قۇرساۋ» ءوز كەزەگىندە بۇگىنگى ادامزاتتىڭ وي دەڭگەيىنىڭ كورسەتكىشى. نيەت دەڭگەيى. رۋحاني بازا. وزون قاباتى ءتارىزدى وسىناۋ وي قاباتى نەگىزىنەن شاپاعاتتى ويدان تۇرسا, جەر بەتىندەگى تىرلىگىمىز دە دۇرىس بولماق. ال ول وي قاباتى ەگەر بۇزىق ويدان قۇرالسا, وندا جەر بەتىندەگى تىرلىگىمىز دە كەسەپاتتى. دەمەك, جەر بەتىندەگى شاراپات تا, كەساپات تا ويدان. ادام پيعىلىنان. «قارعىس الما, العىس ال!» دەيتىنى سودان حالىقتىڭ. العىستى دا, قارعىستى دا ءوز ادرەساتىنا جەتكىزەتىن ءبىر نازىك قابات – تەلەپاتيانىڭ بارلىعىن مويىنداعاندىقتان ايتقان. ول ءبىر نازىك ءارى كوزگە كورىنبەيتىن قۇدىرەت كۇش قۋاتتان تۇراتىن قابات. ءبارىن قوزعاۋشى سول. ءبارىن جاساۋشى سول. وسىنداي قۇدىرەت بارىن ادامزات وتە ەرتە سەزگەن. تاريحتىڭ بوزالا تاڭىنان باستاپ سول كۇشكە تابىنعان. سول كۇشكە جالبارىنعان. سول كۇشتەن سۇراعان. سول كۇشكە ارناپ قۇرباندىق بەرگەن. دۇعا جاساعان. ناماز وقىعان. باتا قايىرعان. ول كۇشتى قۇداي دەگەن. ءبىز نووسفەرا دەگەندى وسىلاي تۇسىندىك. قۇدايدىڭ جەر بەتىندەگى رۋحى دەپ سەزىندىك. ول رۋح تازا بولۋعا ءتيىس. ەگەر, وعان لاس, قارا نيەت ارالاسار بولسا ودان, ول رۋحتان مازا كەتپەك. ول تابيعات اپاتتارى بولىپ سەزىلمەك, كوزگە كورىنبەك.
«پرەدشەستۆۋيۋششي ۆەك ء(حىح ۆ.) وزنامەنوۆالسيا پەرۆىمي سيستەماتيچەسكيمي زاباستوۆكامي نا زاۆوداح. بۋدۋششي ء(ححى ۆ.) بەزۋسلوۆنو, چرەۆات ۋگروزوي زاباستوۆكي ۆ نووسفەرە», دەيدى پەر تەيار دە شاردەن.
سونىمەن, نووسفەرا كەساپاتتى ويلارعا تولا باستاسا ونىڭ سالدارى دا كەساپاتتى بولماق. تابيعات تۋلاپ, جەر-انادان مازا كەتپەك. نەگە؟ بۇگىندە كۆانتتىق عىلىم كوزىمەن قارايتىن بولساق, ماتەريالدىق جانە رۋحاني دۇنيەلەر اراسىندا شەكارا جوق. ياعني, ماتەريالدىق دۇنيە دەپ جۇرگەنىمىز رۋحاني دۇنيەنىڭ ەكىنشى ءبىر ءتۇرى عانا بولىپ شىقتى. ويتكەنى دۇنيە ءبىر تۇردەن ەكىنشى ءبىر تۇرگە اۋىسىپ وتىرادى. سۋدىڭ مۇزعا اينالىپ, قاتتى دەنەگە, ىسىپ بۋعا اينالاتىنى ءتارىزدى. كۆانتتىق فيزيكا, سونىمەن, بۇكىل جاراتىلىس ءبىر تۇردەن ەكىنشى تۇرگە قانشا اۋىسسا دا ول ەڭ كىشكەنتاي بولشەكتەر دەڭگەيىندە, ياعني, كۆانتتىق دەڭگەيدە ەش وزگەرىسسىز قالا بەرەدى دەيدى.ول ەڭ كىشكەنتاي بولشەكتەر – ۇنەمى قوزعالىس ۇستىندەگى ەنەرگيا ەكەن. كوزگە كورىنەتىن جانە جانە كوزگە كورىنبەيتىن جاراتىلىس نەگىزى, سونىمەن, – ەنەرگيا. ياعني, كوزىمىز ءبىر نارسەگە جەتتى. الەمنىڭ تۇتاس كوزگە كورىنبەيتىن قۋاتتان تۇراتىنىن سەزدىك. ءبارىن قوزعاۋشى جانە ءبارىن جاساۋشى ءبىر ايلاپات تىلسىم قۋات كوزى. جاراتىلىس نەگىزىندە وسىنداي كوزگە كورىنبەيتىن قۇدىرەتتىڭ جاتقانى ادامزاتقا اتامزاماننان بەلگىلى بولعان. مىسالى, ءبىزدىڭ زامانامىزدان 4 عاسىر بۇرىن قىتايدا حاتقا تۇسكەن «داو دە تسزين» بىلاي دەيدى:
«ۆەليكوە داو راستەكاەتسيا پوۆسيۋدۋ. ونو موجەت ناحوديتسيا ي ۆپراۆو ي ۆلەۆو. بلاگوداريا ەمۋ ۆسە سۋششەە روجداەتسيا ي نە پرەكراششاەت سۆوەگو روستا. ۆسە سۋششەە ۆوزۆراششاەتسيا ك نەمۋ».
كۆانتتىق فيزيكانىڭ ەڭ ۇلى جاڭالىعىنىڭ ءبىرى – ادام ويىنىڭ كۆانتتىق دەنگەيدە ەنەرگيا كۇيىندەگى, ياعني قوزعالىس ۇستىندەگى ەڭ ۇساق بولشەكتەرگە اسەر ەتەتىنىن دالەلدەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە نەنى بىلدىرەدى؟ اتامزاماننان كەساپاتتى ويدىڭ دا, شاراپاتتى ويدىڭ دا جەردە قالمايتىنىن, پيعىلدىڭ ءوز ادرەساتىن تاباتىنىن عاسىرلار بويى ايتۋمەن كەلگەن حالىق دانالىعىنىڭ راستىعىن دالەلدەدى. عىلىمي نەگىزدەدى. دەمەك, ءسىزدىڭ ويىڭىز قورشاعان دۇنيەگە – جاراتىلىسقا اسەر ەتەدى. ەكىنشى جاعىنان: جاراتىلىس ماڭگى قوزعالىس ۇستىندەگى كوزگە كورىنبەس قۋات بولىپ شىقتى. بىلايشا ايتقاندا – رۋح. ەندەشە, ءبىز, ادام, سول كوزگە كورىنبەس, اقىلعا سىيماس, قۋات مۇحيتى ىشىندەگى تيتتەي ءبىر تامشى عانامىز. ال, اقىلعا سىيماس كوزگە كورىنبەس سول قۋات مۇحيتى دەگەنىمىز نە؟! ونى قالاي تۇسىنۋگە بلادى؟ ول نەتكەن ءبارىن جاساۋشى سيپاتقا يە؟ جالپى وسى عىلىم «ەنەرگيا», «ماتريتسا» «قارا قۋات» دەپ اتاعان كوزگە كورىنبەس قۋات مۇحيتى دەگەنىمىز سول قۇداي تاعالانىڭ بولمىسى ەمەس پە؟! بۇگىنگى زاماناۋي استرونوميا گالاكتيكالاردىڭ راديالدى ء(بىر نۇكتەدەن جان-جاققا) باعىتپەن شاشىراپ بارا جاتىر دەيدى. الىپ گالاكتيكالاردىڭ ءبىر نۇكتەدەن جان-جاققا الشاقتاۋى ۇدەپ بارادى. ادامزاتقا ايان مەحانيكالىق فيزيكا زاڭى بويىنشا كەز كەلگەن پايدالانىلعان قۋات ۋاقىت وتە كەلە ازايۋعا, السىرەۋگە ءتيىس. تابيعاتقا ورتاق زاڭ بۇل. ەندەشە وسى تابيعات زاڭى گالاكتيكالار قوزعالىسىنا كەلگەندە نەگە جۇمىس ىستەمەيدى!؟ نەمەسە, وسىنشا اقىلعا سىيماس الىپ گالاكتيكالار جىلدامدىعى بارعان سايىن ۇدەي تۇسكەندە, سول جىلدامدىققا جۇمسالاتىن ەنەرگيا نەگە ازايمايدى؟ ازايماق تۇرماق كوبەيىپ بارا جاتقانىن قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ وسىناۋ الاپات ەنەرگيا قايدان كەلۋدە؟ ول نەعىلعان سارقىلماس قۋات كوزى؟
مىنە, بۇل – عىلىم شەشە الماي وتىرعان ءبىر ۇلى جۇمباق. وكىنىشكە قاراي عىلىم نەمەسە ادام ساناسى تۇسىندىرە الماي كەلە جاتقان مۇنداي جۇمباقتار از ەمەس. ۇزىنسونار سوزىلا بەرەدى. باسقانى بىلاي قويعاندا ادام ساناسى ءوزىن, ياعني, «ادام ساناسى» دەگەننىڭ نە ەكەنىن ۇقپاي كەلەدى. وسىدان كەلىپ ءبىز ۋاقىت پەن كەڭىستىك اياسىنداعى جاراتۋشى جوباسىن زەردەلەۋگە تىم قاۋقارسىز, ءالسىز, شاراسىز ەكەنىمىزدى مويىنداۋىمىز كەرەك. مۇمكىن, جاراتۋشى جوباسىن تولىق تۇسىنۋگە دەگەن مۇمكىندىك ادام بالاسىنا تىپتەن بەرىلمەگەن دە بولار.
پەر تەيار دە شاردەن («فەنومەن چەلوۆەكا»): «لوجەن ي پروتيۆوەستەستۆەن ەگوتسەنتريچەسكي يدەال بۋدۋششەگو, ياكوبى پرينادلەجاششەگو تەم, كتو رۋكوۆودستۆۋياس ەگويزموم, دوۆوديت دو كراينوستي پرينتسيپ «كاجدىي دليا سەبيا». «ليۋدي پرودولجايۋت وستاۆاتسيا ۆراجدەبنىمي درۋگ درۋگۋ», – دەيدى.
جاڭا عاسىر گۋمانيزم داعدارىسىمەن باستالدى. ول قوعامدىق ءومىردىڭ بارلىق سالاسىن قامتىدى. ەڭ الدىمەن كوپشىل بۇقارالىق ونەر كينودان كورىندى. بۇگىندە ەكراندا ادام ءولتىرۋ ەرىككەننىڭ ەرمەگىنە اينالدى. ادام ءولتىرۋ رومانتيكالاندى. ياعني, ز ۇلىمدىق رومانتيكالاندى. كىم مىقتى؟ ادام قانىن سۋداي شاشقاندار مىقتى. ەكرانعا قاراپ وتىرساڭ, – ەڭ قىزىقتىڭ قىزىعى كىسى ءولتىرۋ ءتارىزدى. ەكران قانعا تولدى. ءومىر ۇرىعىن سەبۋگە ءتيىس ونەر وسىلايشا ءولىم ۇرىعىن سەبۋمەن اينالىسۋدا. تىپتەن ءومىر ۇرىعىن سەبۋگە جاراتىلعان ايەلدەرگە شەيىن, قولدارىندا اۆتومات, جارتىلاي جالاڭاشتانىپ الىپ ادام بالاسىن قىرقىپ اتىپ, ەكراندا تايراڭداپ ءجۇر. ءولىم ۇرىعىن سەۋىپ ءجۇر. ەندىگى زاماننىڭ باستى كەيىپكەرى ەڭ الدىمەن وسىلار ما دەيسىڭ. ەركەكتەردى قىرقىپ اتۋمەن جۇرگەن قانىپەزەر قىزدار ما دەيسىڭ. ەكران الدىندا وتىرعان جاس ۇرپاق وسى ەكراننان العان ونەگەسىن سول قالپىندا ومىرگە ەنگىزبەسىنە كىم كەپىل؟ دەمەك, بۇگىنگى كاپيتالعا قۇنىققان ونەر جاۋىزدىقپەن كۇرەسۋدىڭ ورنىنا جەر بەتىندە جاۋىزدىقتى بالالاتىپ جاتىر.
بۇگىندە الەم ينتەللەكتۋالدارىنان قۇرىلعان «ريم كلۋبى» دەيتىن بار. سول جەردە ولار «التىن ميلليارد» تەورياسىن ويلاپ تاپتى. ول تەوريا بويىنشا جەر شارى تەك 1 ميلليارد ادامدى عانا باقىتتى ەتە الادى ەكەن. اسىراي الادى ەكەن. قالعان ميللياردتار بولسا ءوز كۇنىن ءوزى كورە المايتىن جەر شارىنىڭ ماسىل تۇرعىندارى بولىپ شىقتى. بۇعان دەيىن باۋىرمالدىق پرينتسيپپەن وركەنيەتتى «التىن ميلليارد» وركەنيەتسىز «ماسىل ميللياردتارعا» قول ۇشىن بەرىپ كەلگەن بولسا, بۇدان كەيىن, نەمەسە, جەر رەسۋرستارى جۇقارا باستاعاننان سوڭ, قالعان ميللياردتار اشتان قىرىلىپ جاتسا دا وركەنيەتتى ميلليارد ولارعا: «ولمەسەڭ ورەم قاپ!» دەپ سىرت بەرەتىن بولادى. ماسىل ميللياردتارعا سىرت بەرۋدى بۇل تەوريا اۆتورلارى سىناپ وتىرعان جوق. كەرىسىنشە زاڭداستىرىپ قولداپ وتىر. ۋاقىت ءبىزدى سونداي قانىپەزەرلىككە جەتەلەپ بارادى دەپ وتىر. مۇنداي تەوريا اۆتورلارىنا و دۇنيەدەگى گيتلەر مەن مالتۋس ارۋاقتارى قول سوعىپ, ابدەن ريزا بولىپ العىس جاۋدىرىپ جاتقان شىعار دەپ بىلەمىز.
ادامزات, ءسويتىپ, نووسفەرانى پايعامبارلار وسيەت ەتكەن يگى وي, يگى ءسوز, يگى ىسكە تولتىرۋدىڭ ورنىنا قانتوگىس, ازعىندىق, دۇشپاندىق, وشپەندىلىككە تولتىرار بولسا, وندا ەندىگى جەردەگى ب ۇلىك شاردەن ايتپاقشى نووسفەرا دەڭگەيىندە ورىن الماق. ياعني, جەر شارىنىڭ كەسەلگە ۇشىراعان «وي قاباتىنان» مازا كەتىپ, قورشاعان ورتانى قوزدىرىپ, جەر عالامشارىن ءزىلزالا, ءورت, قۇرعاقشىلىق, تسۋنامي اپاتتارى جايلاماق. ول دەگەن ءسوز – قولدان جاسالعان قيامەت ەكەنى بەلگىلى.
– بۇل اپاتتىڭ الدىن-الۋعا بولا ما؟
– بولادى.
– ول ءۇشىن نە ىستەيمىز؟
– ول ءۇشىن جەر بەتىنە اللا تاراپىنان تۇسكەن اياندارعا ادال بولۋىمىز كەرەك.
– قالاي, قايتىپ؟
– يگى وي, يگى ءسوز, يگى ىستەر جاساۋىمىز قاجەت. يگى وي, يگى ءسوز, يگى ىستەر نووسفەرانى ساۋىقتىرادى. ساۋىققان نووسفەرا قورشاعان تابيعاتتى قوزدىرمايدى. تىنىشتاندىرادى. ءومىرىن ۇزارتادى. قورشاعان ورتا ءومىرىنىڭ ۇزارۋى – ادامزات ءومىرىنىڭ ۇزارۋى. ادامدى ماحاببات قۇتقارادى. بارلىق ءتىرى جان يەلەرىنە دەگەن – ماحاببات. قۇداي جاساعان تابيعاتقا دەگەن – ماحاببات. كۇللى ادام بالاسىنا دەگەن – ماحاببات. ماحابباتقا تولى نووسفەرا – ءومىر كەپىلى.
– ول ماحابباتقا قالاي يە بولامىز؟
– قۇدايمەن قاۋىشقاندا عانا.
– سوڭعى ءسوز…
– الەمدى ماحاببات قۇتقارادى!
سماعۇل ەلۋباي,
جازۋشى.
الماتى.
