ايماقتار • 23 ءساۋىر, 2019

اتاقتى جىلقىشىعا سىيعا تارتىلعان ۇيگە ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلدى

1061 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى شاھارىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» مەملەكەتتىك باعدارلاما­سىنىڭ اياسىندا كەزەكتى ءبىر ايرىقشا مادەني شارا ءوتتى. بۇقار جىراۋ مەن عابيت مۇسىرەپوۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى كوپ قاباتتى №16 ءۇيدىڭ قابىرعاسىنا سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى, قوعام قايراتكەرى ءنادىر جاقيا ۇلى بيعازيەۆكە ارنالعان ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلدى. ءساۋىردىڭ سىركىرەگەن جاڭبىرى استىندا تابي­عات مىنەزىن تىپتەن دە توسىرقاماعان قاۋىم جاسالعان بۇل قۇر­­­­مەتكە ريزاشىلىقپەن قول سوقتى. سونىمەن ءنادىر بيعازيەۆ كىم؟

اتاقتى جىلقىشىعا سىيعا تارتىلعان ۇيگە ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلدى

وعان يگىلىكتى شارانى اشىپ, تۇرعىنداردان الدىمەن ءسۇيىنشى سۇراعان الماتى قالاسى اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى ماماي احەتتىڭ سويلە­گەن سوزىنەن جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك. «عىلىم مەن مادەنيەتتىڭ, ونەر­دىڭ ورداسىنا اينالعان ارۋ  الما­تىمىزدا حالقىمىزعا ەڭبەگى ءسىڭ­گەن نەبىر تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرى قۇر­مەت­پەن اتالىپ تۇراتىن يگى ءداستۇر بار, – دەدى بەلگىلى عالىم-كە­ڭەسشى. – بۇگىنگى سالتاناتتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى سول – اۋىلدا ءوسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەن­­دەتىپ, اۋىل­­دىڭ جايىن كۇيتتەگەن اردا ازاماتىمىزعا سول كەزدەگى استانامىز الماتىدا نەلىكتەن سونشاما قۇرمەت كورسەتىلدى ەكەن دەي­­­­­سىز؟ شىن­تۋايتىندا ناعىز ەڭ­بەك مايتالماندارىنا كەشە دە, بۇگىندە دە لايىقتى كوڭىل ءبولىنىپ ءىليپات كورسەتىلگەن, كور­سەتىلىپ كەلەدى دە. ەندەشە, كىل ونەر مەن مادەنيەتتىڭ, عىلىم­نىڭ مار­قاس­قالارى قات­ا­رىن­دا استانامىز الماتىدان سول كەزدە اۋىل ادامىنا ءۇش بولمە­لى ءپا­­­تەردىڭ تەگىن بەرىلۋى تەكتەن تەك ەمەس, ۇلى­ ەڭ­بەك­تىڭ وتەۋى دەپ ۇعى­­­­نۋ­مىز كە­رەك».

قۇرىعى قۇتتى جىلقىشىنىڭ ۇلى, اۋىل شارۋاشىلىعى عى­­­لىم­­­دا­رىنىڭ دوكتورى نۇرعا­لي بي­عازيەۆ قالا اكىمى كەڭەسشى­سىنىڭ سا­ليقالى ءسوزىن بىلاي ساباقتاس­تىردى.

– 80-جىلداردىڭ باسىندا ەل­ ارالاۋعا شىققان قازاق­ستان باس­شىسى دىنمۇحامەد قو­ناەۆ اتاقتى «لۋگوۆوي» اسىل تۇ­­قىمدى جىلقى زاۋىتى­نا ات با­سىن ىركەدى. اۋىل ەڭبەك­شىلە­­رىمەن جىلى شىرايلى كەز­­دەسۋ بارىسىندا ديمەكەڭ اكەمىزدىڭ ەڭبەك كور­سەتكىشىنە قات­تى ءسۇي­سىنىپ باس شاي­قاعانى بار ەكەن. سوندا, «اي­نالايىن ءنا­دىر, ءور­كەنىڭ ءوسسىن, ماڭ­داي تەرىڭ اق­تال­سىن, ءوزىڭ تۇر­ماساڭ دا ءوسىپ كەلە جاتقان شيەتتەي بالا-شاعاڭ بار ەكەن, كادەڭە جا­راتارسىڭ», – دەپ ەسەن­­تاي وزەنىنىڭ جاعاسىنان وسى ءۇش ءبول­مەلى ءۇيدى سىيعا تارتقان. اعايىندى ون بالانىڭ دەنى وسى ۇيدە وستىك-وندىك. يگى ىسكە تىكەلەي قولداۋ كور­سەتىپ, قام­قور بولعان قالا باس­­شىلىعىنا مىڭ دا ءبىر راحمەت. بۇگىن, مىنە, اكەمىزدىڭ رۋ­­حى,­ ەل قامىن جەگەن ابىز اعا­ل­ا­­رى­­مىزدىڭ قۇرمەتى ءۇشىن جا­سا­­­لىپ جاتقان ۇلكەن تاري­حي وقيعاعا بارشاڭىز كۋا بول­دى­ڭىزدار.

– ەلىمىز ەتەك-جەڭىن جيناپ, تاۋەل­سىزدىك تۋىن كوتەرگەن تۇس­­تا ءنادىر  اعامىز بيلىك ورىندارىنا ءوتىنىش جاساپ اۋىلىمىز­دا العاشقى مەشىتكە ورىن تاۋىپ, ونىڭ العاش­قى تاسىن ءوز قولىمەن قالاپ ەدى, – دەدى كوك­دونەن اۋى­لى­نىنىڭ يمامى قايرات قا­جى. اۋىلدا دا, الماتىدا دا اي­­شىق­­­تى ءىزى سايراپ جاتقان سو­تسيا­­­­ليستىك ەڭبەك ەرىنىڭ, كسرو كوم­­پارتياسى ءححVى سەزىنىڭ  دە­لە­گاتى داڭقتى جىلقىشىنىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن ەتكەن ەرەن ەڭبەگى تۋرالى سالتانات بارىسىندا قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءما­دەنيەت قاي­رات­كەرى قىدىرالى قويتاي, ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ ار­داگەرى, پولكوۆنيك ساتىمبەك رىس­پاەۆ جانە باسقا دا ازاماتتار قىزىقتى ەستەلىك-ويلارىن ور­تاعا سالدى. بەلگىلى ايتىس اقىنى سە­رىك قالي جىردان شۋماق شاش­تى.

تاريحقا باي مىڭجىلدىق جاسى بار الماتىنىڭ مۇراعاتى بۇگىن تاعى ءبىر ايتارلىقتاي قۇن­دى دەرەكپەن, قۇجاتپەن, وقي­عامەن تولىقتى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە