تاعدىر تەپكىسى
جۇما, 7 جەلتوقسان 2012 6:45
ءبىر كۇنى ورال قالاسىنداعى دوستىق كوشەسىنىڭ جايىق وزەنى جاعالاۋىنا جاقىن بولىگىندەگى ءۇيلەردىڭ ءبىرىنىڭ قاسىنان ءوتىپ بارا جاتىپ, مۇگەدەك ارباسىندا وتىرعان جاس جىگىتكە كوزىم ءتۇستى. ارباعا تاڭىلسا دا كوزىندە وتى, بويىندا جالىنداعان جاستىقتىڭ ۇشقىنى بايقالادى. تەبىندەي باستاعان مۇرتى دا وزىنە جاراسىپ تۇر. كوزىمىز ءتۇيىسىپ قالدى. ونىمەن تانىسۋدى ءجون كوردىم. جىگىتتىڭ جانىنا جاقىنداپ باردىم دا:
جۇما, 7 جەلتوقسان 2012 6:45
ءبىر كۇنى ورال قالاسىنداعى دوستىق كوشەسىنىڭ جايىق وزەنى جاعالاۋىنا جاقىن بولىگىندەگى ءۇيلەردىڭ ءبىرىنىڭ قاسىنان ءوتىپ بارا جاتىپ, مۇگەدەك ارباسىندا وتىرعان جاس جىگىتكە كوزىم ءتۇستى. ارباعا تاڭىلسا دا كوزىندە وتى, بويىندا جالىنداعان جاستىقتىڭ ۇشقىنى بايقالادى. تەبىندەي باستاعان مۇرتى دا وزىنە جاراسىپ تۇر. كوزىمىز ءتۇيىسىپ قالدى. ونىمەن تانىسۋدى ءجون كوردىم. جىگىتتىڭ جانىنا جاقىنداپ باردىم دا:
– امانسىڭ با, جاس جىگىت, – دەدىم.
– اسسالاۋماعالايكۋم, اعا, دەگەن جىگىتتىڭ داۋىسى ورنىقتى دا جىگەرلى ەستىلدى. تازا قازاقى ءراسىممەن امانداسقانىنا قاراعاندا, اتا تاربيەسىن كورگەن پەرزەنت-اۋ دەپ شامالادىم.
– اتىڭ كىم, اينالايىن؟
– قاتيموللا, – دەدى ول ىركىلمەستەن.
– جاقسى ات ەكەن. قاتيموللا بەردىعاليەۆ دەگەن ءانشى, ايتىسكەر اتاڭ بار. بىلەتىن شىعارسىڭ, – دەدىم مەن ودان سىر تارتىپ.
– ءيا, اعا, وتە جاقسى بىلەمىن. مەنىڭ اتىمدى اتام سول كىسىنىڭ ەسىمىنە بايلانىستىرىپ ادەيى قويىپتى.
ءيا, كەيىننەن ماسەلەنىڭ ءمان-جايىنا قانىققاندا ونىڭ ءسوزىنىڭ راستىعىنا كوزىم جەتتى. شىنىندا دا قاتيموللانىڭ اتاسى مۇرات پەن ەسىمى رەسپۋبليكا جۇرتشىلىعىنا كەڭىنەن تانىمال رەسپۋبليكانىڭ ەڭبەك ءسىڭىرگەن قايراتكەرى قاتيموللا بەردىعالي ونەر مەن مادەنيەتتە قاناتتاس كەلە جاتقان ازاماتتار ەكەن. 1990 جىلى وبلىستىڭ شالعاي اۋداندارىنىڭ ءبىرى ءجانىبەككە كونتسەرتتىك ساپارمەن بارعاندا ونەر تارلانىن جەرگىلىكتى مادەنيەت قىزمەتكەرى مۇرات قارسى الادى. سول كۇنى ونىڭ تۇڭعىش نەمەرەسى دۇنيەگە كەلەدى. ەسىمى ەلگە ەلەۋلى ازاماتتىڭ كەلىسىمىن الىپ, اتاسى نەمەرەسىنىڭ اتىن قاتيموللا دەپ قويادى.
بۇل تاعدىرعا نە شارا؟ ءسابيگە ومىرگە كەلمەي جاتىپ ءتۋابىتتى سال اۋرۋى جابىسىپتى. ونى اناسى گۇلجان جەتى ايلىعىندا عانا بايقايدى. اكە بالادان سىرت اينالعانىمەن, اتاسى مۇرات پەن اجەسى باقىتجامالدىڭ نەمەرەسىن ەمدەتۋ ءۇشىن بارماعان جەرى, باسپاعان تاۋى قالمايدى. الايدا, ءتۋابىتتى جابىسقان كەسەلگە ەشقانداي شيپا تابىلمايدى.
بۇدان ون جىل بۇرىن مۇرات كەلىنى گۇلجانعا, نەمەرەلەرى قاتيموللا مەن ايگەرىمگە جوعارىدا اتالعان دوستىق كوشەسىندەگى ەكى قاباتتى ەسكى ۇيدەن تۇرمىسقا قولايسىز بولسا دا ءبىر بولمەلى پاتەر ساتىپ الىپ بەرىپتى. نەبارى جيىرما ەكى شارشى مەترلىك اياداي عانا بولمە. قاتيموللا, اناسى جانە قارىنداسى ۇشەۋى وسىندا تۇرىپ جاتىر. اس ىشەتىن ورىن دا, جاتىن بولمە دە ورتاق. ەسكىرىپ, توزىعى جەتكەن باسپالداقتار اياق باسقان سايىن سىقىرلاپ قويا بەرەدى.
ەكىنشى قاباتتان تومەنگە ءوزدىگىنەن تۇسە المايتىن قاتيموللا كۇنى ۇزاق ۇيدە قامالىپ وتىرادى. جوعارى ءبىلىمدى اناسى گۇلجان اۋىلداعى مەكتەپتە حيميا, بيولوگيا ءپاندەرىنەن ساباق بەرىپتى. ايتسە دە قالاعا كوشىپ كەلگەن سوڭ ءوزدىگىنەن قوزعالا المايتىن بالاسىنىڭ جاعدايىن ويلاپ, ماماندىعىمەن قوش ايتىسىپتى.
قاتيموللا 7-سىنىپقا دەيىن وبلىس ورتالىعىنداعى № 38 مەكتەپتە وقيدى. ودان كەيىن پسيحولوگ مامانداردىڭ كەڭەسى بويىنشا ساباعىن №15 ارنايى مەكتەپتە جالعاستىرىپتى. ءايتسە دە, ول تولىق ورتا ءبىلىم الا الماعان. سوعان قاراماستان, تەلە-راديو حابارلارىن ۇزبەي كورىپ تىڭدايتىن, مەرزىمدى باسىلىمداردى قولىنان تۇسىرمەي وقيتىن ونىڭ وي-پىكىرى ورنىقتى. بوركەمىك, پەسسيميستىك كوڭىل-كۇيدەن اۋلاق, ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعى مول, كومپيۋتەر ءتىلىن مەڭگەرگەن ءجىگىتتىڭ العا قويعان ماقساتتارى دا ايقىن. ياعني, ءبىلىمىن ودان ءارى تولىقتىرىپ, ءوز ءمۇمكىندىگىنە ساي قىزمەتكە ورنالاسۋ, وتباسىن قۇرۋ – ونىڭ باستى مۇراتى.
مۇگەدەك بالا تاربيەلەپ وتىرعان مۇڭدى انا گۇلجان باقاەۆا ارنايى تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇر. الايدا, ونىڭ قاشان جەتەتىنى بەلگىسىز. تاعى ءبىر قىنجىلارلىعى, وبلىس ورتالىعىندا قاتيموللا مۇراتوۆ سەكىلدى ءتۋابىتتى سال اۋرۋىنا ۇشىراعان مۇگەدەك بالالار ءۇشىن الەۋمەتتىك قولداۋ جانە ساۋىقتىرۋ ورتالىعى قۇرىلماعان. باسقا ايماققا اپارۋعا دا بولار ەدى. قىسقا ءجىپ كۇرمەۋگە كەلمەيدى-اق.
…ارادا ءبىراز جىل وتكەن سوڭ قاتيموللا بەردىعالي مادەنيەت سالاسىنداعى اعا ارىپتەسى مۇراتقا: «مەنىڭ ەسىمىمدى قويعان نەمەرەڭ قايدا؟ كورسەتپەيسىڭ بە؟ ءوسىپ قالعان شىعار», دەسە كەرەك. بۇل توسىن ساۋالعا مۇرات نە دەرىن بىلمەي ابدىراپ قالادى. الايدا, كوپ كەشىكپەي ونەر مايتالمانىنىڭ تىلەگىن ورىندايدى.
سول ساتتە كوزى كورمەسە دە, كوكىرەك كوزى قاشاندا وياۋ, جۇرەگى نازىك اسا سەزىمتال جان قاتيموللا بەردىعالي ءوزى اتتاس قاتيموللا جەتكىنشەكتىڭ اياق قولىن سيپالاپ وتىرىپ: «ياپىر-اي, بالام جۇرمەي مە؟ قاتيموللا بىتكەننىڭ ءبارى قۇدايعا نە جازىپ ەدى», دەپتى دە ءسوزىنىڭ اياعىن تومەندەگىدەي وپتيميستىك ءورشىل رۋحتا اياقتاپتى: «ەشتەڭە ەتپەس, تاعدىردىڭ ماڭدايعا جازعانى وسى شىعار. بۇعان بولا جاسىما, مويىما, ەڭسەڭدى ءتۇسىرمە. قاتيموللالار ءالى تالاي بيىكتەردى باعىندىرا الادى».
مىنە, تەكتى دە ءمارت اتاسىنىڭ وسى سوزدەرىن ءوز ءومىرىنىڭ ۇستانىمى ەتىپ العان تاعدىردىڭ ماڭدايعا جازعانىنا ءتوزىمى مەن قايسارلىعىن قارسى قويىپ كەلە جاتقان ون توعىز جاسار قاتيموللا مۇراتوۆ ومىرگە دەگەن شەكسىز قۇلشىنىسىن, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن ۇكىلى ءۇمىتىن وسىلاي ايالاۋمەن كەلەدى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
ورال.
