قوعام • 19 ءساۋىر، 2019

جاس تەاتردىڭ تارتۋى – «جىبەك ساتى»

854 رەت كورسەتىلدى

ءبىر عانا «سەۆيل شاشتارازى» كوڭىلدى وپەراسىمەن الەمنىڭ تالعامپاز تىڭدارمانىن تاڭداي قاقتىرعان يتاليالىق كومپوزيتور دجواككينو روسسيني ەسىمى بۇگىندە وپەرا تەاترلارىنىڭ بويتۇمارىنا اينالعانداي. «استانا وپەرا» ۇجىمىنىڭ دا روسسيني مۇراسىنا وقتىن-وقتىن ورالا بەرۋىنىڭ باستى سەبەبى كومپوزيتوردىڭ وسى ءبىر تەرەڭ تالعامىندا جاتسا كەرەك.

جاقىندا ەلوردا تورىندە تۇ­ساۋى كەسىلگەن «جىبەك ساتى» ءبىر­ اك­تىلى وپەرا-فارسى ويىمىزدى دايەكتەي تۇسەدى. كارناۆال ستي­لىندە قويىلعان قويىلىم تەاتر­ ءىشى­نەن اشىلعان «PICCOLO» كا­مە­رالىق تەاترىنىڭ تىرناقال­دى جۇ­مىسى.

ءيا، ءوزىنىڭ تاريح بەتتەرىن 6 جىل بويى جازىپ كەلە جاتقان «استانا وپەرا» ءۇشىن بۇل ايتۋلى وقيعا. ويتكەنى تەاتر­دىڭ جەتەكشى سوليستەرىمەن قاتار، ءىر­گەلى جوبادا جاس مامانداردىڭ دا شى­عارماشىلىق مۇمكىندىگى مەن شەبەر­لىگىن تانۋعا كەڭ جول اشىلعان. ياعني «PICCOLO» كا­مەرالىق تەاترى – ستۋدەنتتەر، تۇلەكتەر، جاس ۆوكاليستەردىڭ بەل­گىلى وپەرا انشىلەرىمەن بىرگە ءوز شە­­بەرلىكتەرىن ارتتىرۋعا ار­نال­عان شىعار­ماشىلىق زەرتحاناسى ىسپەتتى.

انە، شىمىلدىق اشىلىپ، جايلى كامەرالىق اتموسفەرادا قويۋشى ديريجەر، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ابزال ءمۇحيتدينوۆتىڭ سۇيە­­مەلدەۋىمەن «استانا وپەرا» سيم­فو­نيالىق ور­كەسترى ورىنداعان تاماشا­ مۋزىكا اياسىندا قىزىقتى وقيعا ورىن الا باستادى. ايگىلى يتاليالىق «دەل ارتە» كومەدياسى ستيلىندەگى تاڭ­عاجايىپ ماسكالارمەن ساحناعا شىق­قان ارتىستەردىڭ «جىبەك ساتى» اينالاسىندا ءوربيتىن كومەديالىق فارس جانرىنداعى شىتىرمان سيۋ­جەتتى شەبەر يگەرگەنى سونشا­لىق، كو­رەرمەن الدىنا شىققاننان ويناپ ەمەس، كەيىپكەر سەزىمىن قو­­يىلىم ىشىندە بەينەبىر ءومىر ءسۇ­رىپ جۇرگەندەي شىنايى جەتكىزە ءبىلدى. وپەرا الەمىنىڭ جارىق جۇل­دىزدارى سالتانات احمەتوۆا (دجۋليا)، سۇندەت بايعوجين (دجەرمانو)، ەۆگەني چاينيكوۆ (بلانزاك) باستاعان ۇزدىك سوليستەر جاس ءارتىس­تەرگە ناعىز شەبەرلىك مەكتەبىن كور­سەت­تى دەسەك، ءتىپتى دە ار­تىق ايتقاندىق ەمەس. قويىلىم بويى ارتىستەر ءبىر ءسات تە تىنىم تاپ­پادى. ءان سالا ءجۇرىپ جۇگىرىپ، ەندى بىردە تىعىلىپ قالىپ، كۇت­پەگەن ساتتەردە قايتا ورالىپ كو­رەرمەنىنە ونەردىڭ عا­لامات مە­رەكەسىن تارتۋ ەتتى. ەڭ باس­تىسى، تىڭدارمانداردىڭ ءىشى پىس­قان جوق. دارىندى جاس ورىنداۋشى­لار مەن وپەرا ساحناسىنىڭ سۇرا­نىسقا يە شەبەرلەرى ءوز پارتيا­لارىنا نازىك ۆوكال­دىق رەڭك بە­رىپ قانا قويماي، ءبىر مەزەتتە ءتۇر­لى ەموتسيالارىن ىم-يشارامەن، وينا­قى كوزقاراسپەن جوعارى دەڭ­گەيدە ساراپتاي ءبىلدى. اسىرەسە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­راتكەرلەرى، تەاتردىڭ جەتەكشى سو­ليستەرى سۇندەت بايعوجين مەن سالتانات احمەتوۆانىڭ اراسىن­داعى جاستىق جالىنعا تولى تاماشا تاندەم زالعا جينالعان كورەر­مەن كوڭىلىن بىردەن وزىنە باۋراپ الىپ، تىڭدارمانىن قويىلىم سوڭى­نا دەيىن تاڭعالدىرۋدان تان­بادى.

– مۋزىكاسى كوڭىلدى ءارى وي­ناقى بول­­­عاندىقتان، سىرتتاي بۇل وپەرا جەڭىل قابىلدانۋى مۇمكىن. ايتسە دە ءار­تىستەر ءۇشىن ۇلكەن شەبەرلىكتى تا­لاپ ەتەدى. «جىبەك ساتى» – ءارتىس شەبەر­لىگىنىڭ بار ءمۇم­كىندىگىن پاش ەتەتىن وپە­را. سوندىقتان دا «PICCOLO» كا­مە­رالىق تەاترى ساحناسىنداعى ال­عاش­­قى جۇمىسىمىزعا تىڭ­عىلىقتى دايىندىق، جان-جاق­تى ءىز­دەنىسپەن كەلدىك. سو­ڭى­مىزدان ءوسىپ كەلە جاتقان جاس تا­­لانتتارعا لايىقتى دەڭگەيدە ۇلگى بولا الساق، ماقساتىمىزدىڭ ورىندالعانى، – دەيدى قويىلىم سوڭىنان اسەرىمەن ءبو­لىسكەن دجەرمانو رولىندەگى سۇندەت باي­­عوجين.

راس، «جىبەك ساتى» وپەراسى شىمىل­دىق اشىلعان ءسات­تەن-اق سيۋجەتىنىڭ وي­ناق­ى دا جەڭىل­دىگىمەن تىڭدارمان نا­زارىن ءبىر­دەن وزىنە بۇرىپ، كانىگى ۆە­نە­تسيالىق رومانتيكا لەبى ەسىپ تۇر­­­عان عاجايىپ الەمگە جە­تە­لەي ءجو­نەلەدى. بۇعان ارينە يتا­ليادان ار­نايى شاقىرىلعان ستسەنوگراف ءارى كوستيۋم سۋرەتشىسى مانانا گۋ­نيانىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى زور. سۋرەتشى كوستيۋمدەر مەن دەكوراتسيالاردى ۆەنە­تسيالىق كارناۆال ستيلىندە، دالىرەك ايت­قاندا، كەيىپكەرلەرى كاپيتان فراكاسس، دوكتور چۋما، ارلەكين ءار بەرگەن «دەل ارتە» كومەدياسى نەگىزىندە ورىنداعان.

– وپەراداعى وقيعالاردى ليبرەتتودا جازىلعانداي پاريجگە ەمەس، ۆەنەتسياعا اۋىستىردىق. «جىبەك ساتى» «سان-مويزە» تەا­ترىنا ارناپ شىعارىلىپ، ۆەنە­تسيالىق كارناۆال مەرەكەلەرى كە­زەڭىندە ورىندالۋى كەرەك بو­­لا­تىن. ادەت­تە سپەكتاكلدى رو­­­مانتيزم، امپير نەمەسە مودەرن داۋىرىندە ۇسىنادى. ءبىزدىڭ كوس­­­تيۋمدەرىمىز كارناۆال ستيليس­تيكاسى مەن سول كەزەڭدەگى تاريحي تىگىس ۇلگىسىندە جاسالعان. دج.ءروسسينيدىڭ العاشقى يدەيا­سىنا ەتەنە جاقىن ۆەنەتسيا­لىق رۋحت­ى جەتكىزگىم كەلدى. بۇل قويى­لىمدا كوستيۋم­دەردىڭ سانى سون­شالىقتى كوپ ەمەس، دەگەنمەن دە­ ولاردىڭ ءبارى وتە كۇردەلى ءارى­ دايىنداۋ مەرزىمى بويىنشا اۋقىم­­دى سپەك­تاكلدەردى جاساۋ­مەن پارا-پار. ەڭ قاجىرلى جۇ­مىس بلانزاكتىڭ كوستيۋمىن جاساۋ بول­­دى، ول كاپيتان فرا­كاس­ستىڭ ءپى­­شى­نىندە تىگىلدى، – دەيدى سۋرەت­شى-­ستسەنو­گراف.

بۇل ەرەكشەلىكتى قويىلىم رەجيسسەرى اللا سيمونيشۆيلي (يتاليا) دە ءوز ساراپتاۋىندا ۇتىم­­­­دى توعىستىرىپ، ستسەنوگرافپەن ءساتتى تاندەم تۇزگەن. سۋرەت­كەر­دىڭ سپەكتاكل گەوگرافياسىن كەرەمەت جاساعانى سونشالىق، ساح­­نانىڭ ءاربىر بۇ­رىشى جاندانىپ، ءتىپتى وقيعا ۆەنە­تسيا­لىق الاڭدا ءوتىپ جاتقانداي اسەر سىي­لادى.

كامەرالىق زالدى ەكى كۇن بويى ونەر دۋمانىنا اينالدىر­عان پرەمەرا جاس­تار جىلى اياسىندا مادەنيەت جانە سپورت مي­نيسترلىگىنىڭ قول­داۋىمەن اسا جو­عارى دەڭگەيدە ءوتتى. تىڭ­دار­­­ماندار ارتىستەرگە ىستىق ىقى­­لاستارىن ءبىلدىرىپ، ۇزاعى­نان قول سوعىپ، قوشەمەت كور­سەت­تى. وسىلايشا «PIC­COLO» كا­­­­­مەرالىق تەاترى شىعار­ما­شىلىق جوباسى اسقاق ونەردى باعالاۋشىلاردىڭ وڭ پىكىرىن الدى. دەمەك، بۇل – «جىبەك ساتىنى» ۇزاق تا باقىتتى ساحنالىق عۇمىر كۇتەدى دەگەن ءسوز. لايىم، سولاي بولعاي!

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:52

قوسشىدا جاڭا مەكتەپ اشىلادى

ءبىلىم • بۇگىن، 16:25

ۇقساس جاڭالىقتار