كەدەنشىگە دە كاسىبيلىك قاجەت
بەيسەنبى, 19 ءساۋىر 2012 7:52
قازاقستان الەم ەلدەرىنىڭ بارلىعىمەن دەرلىك ىسكەرلىك بايلانىس جاسايدى. ەلىمىزدەن ەكسپورتقا شىعارىلاتىن تاۋارلار قاتارى كوبەيدى. سوعان وراي يمپورتتىق تاۋارلار تۇتىنۋشى سۇرانىسىنا ساي ەلىمىزگە اعىلا تۇسۋدە. ال قازاقستانعا ىسكەرلىك بايلانىسپەن, تۋريستىك ساپارلارمەن كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ شوعىرى دا جىل سايىن كوبەيۋدە. ەل اۋماعىمەن ەۋروپادان رەسەيگە, ورتالىق ازيا ەلدەرىنە باراتىن ترانزيتتى جولاۋشىلار جانە بار. سول شەتەلدىكتەردى ەلىمىزدىڭ شەكاراسىنان الدىمەن كەدەنشىلەر قارسى الادى. ەلىمىزدەن شەتەلگە شىعاتىن, ال شەت مەملەكەتتەردەن قازاقستانعا كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ قۇجاتتارىن تەكسەرىپ, «قازاقستانعا حوش كەلدىڭىز!» دەيتىن دە الدىمەن وسى كەدەنشىلەر.
بەيسەنبى, 19 ءساۋىر 2012 7:52
قازاقستان الەم ەلدەرىنىڭ بارلىعىمەن دەرلىك ىسكەرلىك بايلانىس جاسايدى. ەلىمىزدەن ەكسپورتقا شىعارىلاتىن تاۋارلار قاتارى كوبەيدى. سوعان وراي يمپورتتىق تاۋارلار تۇتىنۋشى سۇرانىسىنا ساي ەلىمىزگە اعىلا تۇسۋدە. ال قازاقستانعا ىسكەرلىك بايلانىسپەن, تۋريستىك ساپارلارمەن كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ شوعىرى دا جىل سايىن كوبەيۋدە. ەل اۋماعىمەن ەۋروپادان رەسەيگە, ورتالىق ازيا ەلدەرىنە باراتىن ترانزيتتى جولاۋشىلار جانە بار. سول شەتەلدىكتەردى ەلىمىزدىڭ شەكاراسىنان الدىمەن كەدەنشىلەر قارسى الادى. ەلىمىزدەن شەتەلگە شىعاتىن, ال شەت مەملەكەتتەردەن قازاقستانعا كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ قۇجاتتارىن تەكسەرىپ, «قازاقستانعا حوش كەلدىڭىز!» دەيتىن دە الدىمەن وسى كەدەنشىلەر.
سول سەبەپتەن, كەدەنشىگە دە قاي كەزدە دە كاسىبي تۇرعىدان بىلىكتىلىك قاجەت. ءوزىنىڭ اتقاراتىن جۇمىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىن ءار كەدەنشىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرا تۇسۋىنە كەزەكتەن تىس وتەتىن اتتەستاتتاۋدىڭ وڭ سەپتىگى تيەدى دەپ ەسەپتەيمىن. قازاقستان كەدەنشىلەرىنىڭ, سونىڭ ىشىندە اتىراۋ وبلىسىندا كەدەندىك رەسىمدەۋ قۇجاتتارىن جۇرگىزەتىن كەدەنشى-ارىپتەستەرىمنىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيىنىڭ جوعارى ەكەندىگىنە سەنىمدىمىن. ويتكەنى, ءبىزدىڭ وڭىردە كەدەندىك باقىلاۋ سالاسىنىڭ باستاۋى ەلىمىز كسرو قۇرامىندا بولعان سوناۋ 1989 جىلدان باستالادى. سودان بەرگى كەزەڭدە اتىراۋ كەدەنشىلەرىنىڭ وزىندىك مەكتەبى قالىپتاستى. اتىراۋ وبلىستىق كەدەندىك باقىلاۋ دەپارتامەنتىنەن ءتاجىريبەلى كەدەنشىلەر ءوسىپ شىقتى. ءبىزدىڭ دەپارتامەنتكە جەتەكشىلىك ەتكەن تاجىريبەلى كەدەنشىلەرگە كەدەندىك باقىلاۋ اگەنتتىگىن باسقارۋ جاۋاپكەرشىلىگى جۇكتەلگەنىن ماقتانىش ەتەمىز.
اتىراۋ كەدەنشىلەرى ۇدايى ۇلتتىق ەكونوميكامىزدىڭ ەكونوميكالىق, ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. ماسەلەن, بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا كەدەندىك ەرجەلەردى بۇزۋدىڭ 24 فاكتىسىن انىقتادى. مۇنىڭ ىشىندە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ 11 فاكتىسى بار. ال كونتراباندالىق زاڭ بۇزۋشىلىققا بايلانىستى 4 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. جيىرما جىلدان استام مەرزىمدە ەلىمىزدىڭ باتىستاعى شەبىن كەدەندىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتان قورعاپ كەلە جاتقان اتىراۋلىق كەدەنشىلەر ءۇشىن دە كەزەكتەن تىس وتەتىن اتتەستاتتاۋ بارىسىندا ءار كەدەنشىنىڭ ەل زاڭدارىن قانشالىقتى بىلەتىندىگىمەن شەكتەلمەي, ادامدارمەن قارىم-قاتىناس جاساۋ مادەنيەتىنە كوڭىل اۋدارىلاتىنىنىڭ ءتيىمدى تۇستارى جەتەرلىك. سونىمەن بىرگە, قازاقستان, رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرىنىڭ كەدەن وداعىنا بىرىگۋىنىڭ ينتەگراتسيالىق ماڭىزىن دا كەدەنشى-ارىپتەستەرىم جەتە تۇسىنەدى. قازىرگى قوعامنىڭ دامۋىنا وراي كەدەنشىلەردىڭ شەت تىلدەرىن مەڭگەرۋىنىڭ ماڭىزى ايرىقشا ەكەنىن بىلەمىز. قورىتا ايتقاندا, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكاسىن كونتراباندالىق قىلمىستاردان قورعايتىن كەدەنشىلەر دە كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدى ماڭىزدى قادام دەپ سانايدى.
ايسۇلۋ تەلەۋىشەۆا. اتىراۋ وبلىستىق كەدەندىك باقىلاۋ دەپارتامەنتى ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىس جانە باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى.
اتىراۋ وبلىسى.