زاڭسىزدىقتىڭ جولى كەسىلەدى
سەيسەنبى, 21 اقپان 2012 8:23
اتىراۋ وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى كوشى-قون پوليتسياسى باسقارماسىنىڭ باستىعى رۋسلان ءادىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر مۇنايلى وڭىرگە ءارتۇرلى ماقساتپەن 60 مىڭنان استام شەتەلدىكتىڭ كەلگەنى تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە الىس شەتەلدەن كەلگەندەر 11 مىڭعا جۋىق بولسا, جۇمىس بابىمەن كەلگەندەرى 6800-دەن اسادى, ىسساپارمەن كەلگەنى – 3338, جەكە ساپارمەن – 427 جانە تۋريستەر – 143. تمد ەلدەرىنەن 50 مىڭعا جۋىق شەتەلدىك كەلگەن. وسى دەرەكتەر شەتەلدىكتەردىڭ اتىراۋعا جۇمىس ىزدەپ كەلگەندەرى باسىم ەكەنىن بايقاتادى.
سەيسەنبى, 21 اقپان 2012 8:23
اتىراۋ وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى كوشى-قون پوليتسياسى باسقارماسىنىڭ باستىعى رۋسلان ءادىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر مۇنايلى وڭىرگە ءارتۇرلى ماقساتپەن 60 مىڭنان استام شەتەلدىكتىڭ كەلگەنى تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە الىس شەتەلدەن كەلگەندەر 11 مىڭعا جۋىق بولسا, جۇمىس بابىمەن كەلگەندەرى 6800-دەن اسادى, ىسساپارمەن كەلگەنى – 3338, جەكە ساپارمەن – 427 جانە تۋريستەر – 143. تمد ەلدەرىنەن 50 مىڭعا جۋىق شەتەلدىك كەلگەن. وسى دەرەكتەر شەتەلدىكتەردىڭ اتىراۋعا جۇمىس ىزدەپ كەلگەندەرى باسىم ەكەنىن بايقاتادى.
بۇل بىزدەگى شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ ءۇردىسىنىڭ جوعارىلىعىن كورسەتەدى. ول تۇسىنىكتى دە جاعداي, ويتكەنى, مۇنايلى ايماقتا 500-گە جۋىق ءارتۇرلى شەتەلدىك كومپانيا جۇمىس جاساپ جاتقان بولسا, ولاردا مىڭداعان ادام ەڭبەك ەتەدى. قانداي ماقساتپەن كەلسە دە, ولاردىڭ ىشىندە قۇقىق بۇزۋشىلار دا كەزدەسەدى. وتكەن جىلى شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن 56 قىلمىس تىركەلگەن. ساراپتاما كورسەتكەندەي, ءوزارا توبەلەس, قوعامدىق ءتارتىپتى, تولقۇجات ءتارتىبىن بۇزۋشىلىق, كەلگەن ماقساتىنىڭ سايكەس كەلمەۋى, جەكە ىسساپارمەن كەلىپ, زاڭسىز جۇمىس جاساۋ, ت.ب.
– وسىنىڭ ءوزى از ەمەس. كىم بولسا دا, بوتەن ەلگە بارا جاتقانىندا سول ەلدىڭ زاڭى بار ەكەنىن, ءتارتىپتى ساقتاپ, ءوزىن لايىقتى ۇستاۋ قاجەت ەكەنىن ءبىلۋى ءتيىس قوي. وندايلاردى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ زاڭىن سىيلاماعاندىق دەپ قابىلداۋعا بولادى. سول ەسەپتى ولارعا ءتيىستى جازا قولدانىلادى, – دەيدى رۋسلان ءادىل ۇلى.
شىنىندا دا, مۇنايلى ءوڭىرگە كەلىپ, اقشانىڭ بۋىنا ماس بولعان شەتەلدىكتەردىڭ تەرىس قىلىعى ورىنسىز-اق. وتكەن جىلى كوشى-قون ءتارتىبىن بۇزعان 9130 شەتەلدىك اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, 858 شەتەلدىك ەلدەن تىسقارى شىعارىلدى. ال, بىزبەن بۇرىنعى وداقتاس رەسپۋبليكالار ازاماتتارىنىڭ كوزقاراسى قالاي ەكەن؟ ولاردىڭ دا اتىراۋعا ءارتۇرلى ماقساتتا كەلەتىندەرى از ەمەس ەكەن. بىلتىر تمد ەلدەرىنەن 50 مىڭعا جۋىق ادام كەلىپتى. ونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن كەلگەنى 700-دەن استام, ىسساپارمەن – 7536, جەكە ءوز شارۋاسىمەن – 48010, تۋريستەر – 163 ادام. ءار رەسپۋبليكا بولەك مەملەكەت اتانسا دا, ءالى دە قارىم-قاتىناستىڭ ۇزىلمەگەنىن جەكە ساپارمەن كەلگەندەردىڭ كوپتىگىنەن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ونىڭ ۇستىنە كەدەن وداعى قۇرىلعالى رەسەي مەن بەلورۋسسيادان كەلۋشىلەر سانى ايتارلىقتاي ارتىپ وتىر.
– كوشى-قون باعىتىندا كەدەن وداعىنىڭ ءبىر ءتيىمدى جەرى, ول – باسقا رەسپۋبليكادان كەلگەندەر جۇمىسقا كەلسە, ءبىر اي بويىنا تىركەلمەۋىنە بولادى. بۇرىن جۇمىسپەن قامتۋ بولىمىنە بارىپ, ولاردان جۇمىسقا تۇرۋ جونىندە كەلىسىم-شارت اكەلۋى ءتيىس بولاتىن. قازىر ول الدەقايدا جەڭىلدەتىلدى. ياعني, جۇمىسقا كەلگەن ادامعا جۇمىس تابۋىنا, كەلىسىم-شارت جاساسۋىنا ءبىر اي مەرزىمگە مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. ال, باسقا ماقساتپەن كەلگەندەر 5 كۇن ىشىندە جەرگىلىكتى جەرگە ءوزىنىڭ كەلگەندىگىن ءبىلدىرىپ, تىركەلۋى ءتيىس, – دەيدى ر.ءادىلوۆ.
كوشى-قون ماسەلەسى ورالماندارعا دا قاتىستى. بۇگىندە شەتەل اسىپ كەتكەن قانداستارىمىزدىڭ ۇرپاقتارى تاريحي وتانىنا ورالىپ جاتىر. اتىراۋ وبلىسىنا بىلتىرعى جىلى 276 وتباسى, ياعني, 646 ادام كوشىپ كەلگەن. سونىڭ ىشىندە 246 وتباسى ءوزبەكستاننان, 31-ءى رەسەيدەن, تۇركىمەنستان, ۋكراينا, موڭعوليادان 2-3 وتباسىنان كەلىپتى. ولاردىڭ قونىستانۋى دا اركەلكى. كوبىسى, ياعني, 217 وتباسى نەگىزىنەن اتىراۋ قالاسىندا تۇراقتاپ قالۋدى قالاعان, ال جىلىوي اۋدانىنا 47 وتباسى كوشىپ كەلگەن. “ولارعا ەشقانداي شەكتەۋ قويىلمايدى, وبلىستىڭ قاي ايماعىنا بارام دەسە دە ەركى. بىرەۋى جۇمىس ىزدەيدى, ەكىنشىسى اعايىن جاعالايدى. اركىمنىڭ قالاۋى ارقالاي” دەيدى كوشى-قون باسقارماسىنىڭ ماماندارى.
تاريحي وتانىنا ورالعانداردىڭ باسىم بولىگى قالا مەن ءوندىرىسى مولىراق جىلىوي اۋدانىن تاڭداپتى. سوعان قاراعاندا, اتاجۇرتقا ورالعاندار الدىمەن جۇمىس ماسەلەسىن شەشىپ الۋدى ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىن سەكىلدى. ەندى بىرەر ايدا كوكتەم شىعىپ, كۇن جىلىنادى, قۇرىلىس ناۋقانى قىزادى, جەكە ءۇي سالۋ دا قىز-قىز قاينايدى. قۇرىلىستى جەلەۋ ەتىپ جان-جاقتان گاستاربايتەرلەر اعىلادى. بۇگىندە اتىراۋداعى قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن نەگىزىنەن وزبەكستاندىقتار ەكەنى بەلگىلى. اسىرەسە, قۇرىلىس پەن كولىك جوندەۋ ستانسالارىندا دا وزبەكستان ەلىنىڭ ازاماتتارى. قازىرگى كەزدە قازاقستان تەك ورتالىق ازيادا عانا ەمەس, بۇرىنعى وداق ەلدەرى اراسىندا دا ەكونوميكالىق جاعىنان دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. وسى ورايدا اتىراۋ دا ءوز كەزەگىندە, تەك رەسپۋبليكانىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ايماقتىڭ ءوندىرىس ورتالىعىنا اينالىپ وتىرعانداي. ناق وسى جاعداي, ياعني, قالامىزدان ءتاپ-ءتاۋىر تابىس تابۋ مۇمكىندىگى كورشىلەس مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتارىن اتىراۋعا تارتاتىنى داۋسىز. نەگىزىنەن جۇمىس ىزدەگەندەر بىزگە وزبەكستان, قىرعىزستان جانە رەسەيدەن كەلەدى. سوڭعى كەزدە ءۇندىستان مەن تۇركيا ازاماتتارى دا كوپتەپ اعىلا باستاپتى. بۇرىنعى وداق ەلدەرىنەن جانە شەتەلدەن كەلگەن گاستاربايتەرلەردى ەلدەن شىعارۋ جۇمىسى دا قاتار ءجۇرۋدە. ويتكەنى, ولاردىڭ اراسىندا ءتۇرلى قۇقىق بۇزۋدان دا تارتىنبايتىندارى كەزدەسىپ ءجۇر. سوندىقتان ءتارتىپ ساقشىلارى, اتاپ ايتقاندا, زاڭسىز كوشى-قونمەن كۇرەس ۆزۆودىنىڭ قىزمەتكەرلەرى زاڭدى بۇزعان شەتەلدىكتەردى انىقتاۋ, جاۋاپكەرشىلىككە تارتىپ, ەلدەن شىعارۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى كۇندەلىكتى جۇرگىزىپ وتىرادى.
گۇلنازيرا مۇحتاروۆا, پوليتسيا پولكوۆنيگى.
اتىراۋ وبلىسى.
