21 اقپان، 2019

Smart-ءومىر – ەلدى تسيفرلاندىرۋ

290 رەتكورسەتىلدى

ايگىلى ءسوزدى ءسال وزگەرتىپ ايتار بولساق، «smart-ءومىر دەگەنىمىز – بۇكىل ەلدى تسيفرلاندىرۋ...» جالپى، بۇل بۇكىل الەمنىڭ الدىندا تۇرعان ماقسات. قازىر دامىعان مەملەكەتتەردىڭ دەنى تسيفرلاندىرۋدىڭ شەگىنە جەتىپ قالدى. دۇنيەدەگى «يندۋستريا 4.0» تۇسىنىگى ەكونوميكا مەن ءوندىرىستى عانا ەمەس، ادام ءومىرىنىڭ نەگىزگى بولىگىن smart-تىرشىلىكپەن تىعىز بايلانىستىرۋدا.

قازاقستان دا بۇل عالامدىق ۇدەرىستەن تىس قالماۋى ءتيىس. بۇگىندە وسى ماقساتتى كوز­دەيتىن «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى ەل تۇر­مىسىنا دەندەي ەنىپ كەلەدى. نەگىزى بۇل باع­دارلاما اياسىندا ەل بويىنشا ينتەرنەت قول­دانۋشىلار سانىن 80 پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتى تۇر. 2020 جىلعا دەيىن وسى مەجەنى يگەرۋىمىز كەرەك. ال ەلدىڭ اقپارات سالاسىنداعى تسيفرلى حابار تاراتۋ ءۇردىسى 95 پايىزعا جەتۋى ءتيىس. سونداي-اق الداعى ءبىر-ەكى جىلدىڭ جۇزىندە تۇرعىنداردىڭ عالامتوردى يگەرۋ ساۋاتى دا 80 پايىزدان اسۋى كەرەك. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋى جا­نە «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ات­تى باع­دارلامالىق ماقالاسىندا دا ناقتى ايتىلعان. 

«تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ ايماقتاردا جۇزەگە اسۋى ادامداردىڭ قولاي­لى ءومىر سۇرۋىنە باستايتىن ءۇردىس ەكەنىن قايتا­لاپ جاتۋ دا ارتىق. بۇل جەردەگى جەتىستىك قو­عام­­دى قاعازباستىلىقتان ارىلتىپ، بيۋرو­كرا­تيانى جويۋعا دەيىن جەتكىزۋى ءتيىس. ال تسيفر­لاندىرۋدىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلىگى دەپ بار­لىق سالاعا باتپانداپ ەنىپ كەتكەن سىبايلاس جەم­قورلىقتىڭ جولىن كەسۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاقتارىن ايتۋىمىز كەرەك.

بۇل باعىتتاعى جۇمىستار الماتى وبلىسىندا ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلىپ جاتىر دەۋگە ناقتى نەگىز بار. قازىر وڭىردە «تسيفرلى قازاق­ستان» باعدارلاماسى اياسىندا جۇمىستار ءار سالا بويىنشا جۇرۋدە. مىسالى، وتكەن جىلى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا بۇل قادام ءساتتى جۇزەگە استى. وبلىس بويىنشا بالاباقشا كەزەگىنە ءوتىنىش بەرۋگە اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى ەنگى­زىلدى. بۇل جۇيەگە ايماقتاعى مەكتەپكە دەيىنگى 951 ۇيىم تىركەلدى. وسى بالاباقشا كەزە­گىنە قاتىستى تسيفرلاندىرۋ جۇمىسى 81،4 پا­يىزعا جەتكەن ەكەن. مۇنان بولەك، وبلىستا «Smart-كوللەدج» قاناتقاقتى جوباسى ىسكە قو­سىل­دى. بۇل وڭىردەگى كوللەدجدەردە ءبىلىم بەرۋ ۇ­دەرىسىن اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال مەكتەپتەردىڭ كومپيۋتەر تەحنيكاسىمەن جاب­دىقتالۋى 100 پايىزعا ورىندالىپ، تسيفر­لى كابينەتتەردىڭ سانى 11275 بولمەگە جەتتى. ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن جىلدامدىعى جوعارى ينتەرنەتپەن قامتۋ 56 پايىزعا ارتقان ەكەن. 

وبلىستا «جەتىسۋ» مەديتسينالىق اق­پا­راتتىق جۇيەسى قولدانىسقا ەنگىزىلىپ جاتىر. بۇل بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بارلىق ۇيىمدار مەديتسينالىق اقپارات جۇيەسىنە تولىق قوسىلعان. ونىڭ ىشىن­دە اۋداندىق دەڭگەيدەگى قامتۋ 69،9 پايىزدى قۇراپتى. جالپى دەنساۋلىق ساق­تاۋ سالاسىندا ەلەكتروندى فورماتقا 117 مەديتسينالىق نىسان كوشكەن. قازىر قاعازسىز قۇجات اينالىمى 53 پايىزعا دەيىن كوبەيدى. ەسەپ بويىنشا ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ 83 پايىزىندا ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتى بار. جاقىندا تالدىقورعان قالاسىنىڭ جەدەل جاردەم ستانساسى «كومەك 103» تسيفرلى جۇيەسىنە تولىقتاي قوسىلدى. بۇل ناۋقاستاردىڭ شاقىرۋىن جەدەل قابىلداپ، دارىگەرلىك كومەكتى ۋاقتىلى كورسەتۋگە جول اشتى.

بىلتىر تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لىق سالاسىندا 9 تۇرعىن ءۇي «ە-شاڭى­راق» بىرىڭعاي زياتكەرلىك اقپاراتتىق جۇيە­سىنە قوسىلعان ەكەن. ناتيجەسىندە تۇتى­نىلعان جانە جەتكىزىلەتىن كوممۋنالدىق قىز­مەت­تەردى باقىلاۋ جانە مونيتورينگ بو­يىنشا شىعىندار 30 پايىزعا تومەندەدى. جال­پى تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ «قالانى باسقارۋ» باعىتىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا «Smart Taldykorgan» ءموبيلدى قوسىم­شاسى ازىرلەنگەن. بۇل قىرىقتان استام قالالىق سەرۆيس قىزمەتىنە ينتەرنەت ارقىلى قوسىلۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وبلىس ورتالىعىندا «اقىلدى جاياۋ جۇرگىنشى وتكە­لى» ىسكە قوسىلعان. بىرنەشە «Smart» ايالداما كەشەنى ورناتىلدى.

سونداي-اق الماتى وبلىسىنىڭ قۇقىق قورعاۋ سالاسى دا تسيفرلى قىزمەت كورسەتۋگە كوشىپ جاتىر. مىسالى، «ەلەكتروندى قىل­مىس­تىق ءىس» جوباسى شەڭبەرىندە قىلمىس­تىق ىستەردى تەرگەۋ ەلەكتروندى فورماتتا جۇر­گىزى­لۋدە. بۇل ماقساتتا 300 ارنايى جۇمىس ور­نى اشىل­عان. ناتيجەسىندە تەرگەۋ جۇر­گىزۋ مەر­زىمى قىسقارىپ، ءىس ماتەريالدارىن بۇر­مالاۋ تاۋە­كەلى ازايدى.

– «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى اياسىندا تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسى بارلىق ءومىر ءسۇرۋ سالاسىنا قاتىستى جانە مەملەكەتىمىزدىڭ ءار تۇرعىنىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. بۇل باعىتتاعى جۇمىستىڭ ءبىر پارا­سىن «جەتىسۋ – ادالدىق الاڭى» جوبالىق كەڭسەسىنە قاتىستى ايتۋعا بولادى. جوبالىق كەڭسە اشىلعالى بەرى جۇمىس توبى 12 وتىرىس وتكىزدى. ال جاقىندا عانا وبلىستاعى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ەكى ماسەلەنى تالقىلادىق. ءبىرىنشىسى، مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى باستاماشى بولىپ وتىرعان «مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەدەل كورسەتۋ دوڭگەلەكتى كەڭسە» جوباسى. بۇل بويىنشا سالىق مىندەتتەمەلەرىن ەسەپ­تەپ، قابىلداۋ ءۇشىن ەلدى مەكەندەرگە ارنايى جابدىقتالعان كولىك شىعارۋ جوسپار­لانعان. ونىڭ قىزمەتى تولىقتاي تسيفرلانادى. ناتيجەسىندە، سالىق تولەۋشىلەردىڭ جۇمىسى جەڭىلدەپ، قاعازباستىلىق ازايادى. ەكىنشى جوبانى «BilimMediaGroup» كومپانياسى ۇسىنىپ وتىر. بۇل ءبىلىم سالاسىنداعى قىز­مەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىق قاۋىپىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان، − دەيدى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى الماتى وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى سەرىكباي نۇرعيساەۆ.

قالماحانبەت مۇقامەتقالي،

«Egemen Qazaqstan»

الماتى وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

باسىلىم باسشىلارى - ەركىن قىدىر (1962)

باسىلىم باسشىلارى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار