ايماقتار • 18 اقپان, 2019

مۇقتاج جانداردىڭ مۇڭىن تىڭدادى

350 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ءومىر كۇندە توي ەمەس. ءومىر بولعان سوڭ تۇرعىنداردى تول­­­عان­­دىراتىن تۇرمىس­تىق ماسە­لەلەر بولماي تۇرماي­دى. وسىنداي كەزدە كىمگە جو­لىعىپ, كومەكتى كىم­­نەن سۇرا­رىن بىلمەي باستارىن تاۋعا دا, تاسقا دا سوعىپ جۇرەتىن جاندار جەتەرلىك. مۇنداي كورى­نىس جەر­گىلىكتى ورگانداردىڭ تۇر­عىندارمەن, سونىڭ ىشىندە شىن مانىندە قام­قورلىققا ءزارۋ جاندارمەن بايلانىس­تى تەرەڭ­دەتە ءتۇسۋ قاجەتتىگىن كور­سە­تەدى.

مۇقتاج جانداردىڭ مۇڭىن تىڭدادى

وسى ورايدا اقتوبە وبلىس­تىق اكىمدىگىنىڭ باستاماسىمەن «اشىق ەسىك كۇندەرى» وتۋدە. قازىرگى كەزدە وڭىردە 1 ميلليونعا جۋىق, سونىڭ ىشىندە اقتوبە قالاسىندا بەس ءجۇز مىڭنان استام حالىق تۇرادى. ونىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن تۇرمىسى تومەن وتباسىلار, كوپ بالالى انالار, ءار­تۇرلى الەۋمەتتىك كومەكتى كە­رەك ەتە­­­تىن وزگە دە مۇقتاج جان­دار قۇ­­راي­­دى. جەرگىلىكتى وكى­لەتت­ى ور­گان جەتەك­شىلەرىنىڭ ولار­دىڭ ءبا­رىن بىر­دەي قابىلداپ, مۇڭ-مۇقتاج­دارىن بولى­سۋگە مۇم­كىن­دىگى بولا بەرمەيتىنى بەل­گىلى.

سوندىقتان وڭىردە تۇرعىن­دار­­عا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن «اشىق ەسىك كۇندەرىن» وتكىزۋ تاجىريبەسى ەنگىزىلدى. سو­عان سايكەس ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلىپ, قالا جانە وبلىس اكىمدىكتەرىنىڭ جاۋاپتى مامان­دارى مەن قىزمەتكەرلەرى جانە وبلىستىق باسقارمالار مەن دە­پار­تامەنتتەر باسشىلارى قا­بىل­داۋلار جۇرگىزە باستادى. وسىن­داي كەزدەسۋلەر كەزىندە كۇر­دەلى جاعدايعا تاپ بولعان وتباسىلاردىڭ جاي-كۇيى سارالانىپ, ءوتىنىش, تىلەك­­تەرى باقىلاۋعا الىنادى. ءارى شىن مانىندەگى كومەككە مۇقتاج وتبا­سىلارعا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاراپىنان ءتيىستى كومەك كورسەتۋ جولدارى بەلگىلەنەدى. 

«اشىق ەسىك كۇندەرىنىڭ» ال­عاشقى كەزەڭىندە وڭىردە كوپ ­با­لالى انالاردى الاڭداتاتىن جايت­­تار از ەمەس ەكەندىگى انىق­­تال­د­ى. سونىڭ ىشىندە ولار­ تۇ­راق­تى باسپانا جانە الەۋمەت­تىك جار­دەماقىلار مەن تولەمدەر تولەۋ جونىندەگى جايتتاردى ورتا­عا تاستادى. وسى ەكى ماسەلەگە قاتىس­تى تومەندەگىدەي تۇيىندەر جاسالدى. ارنايى جاسالعان كەلىسىمگە سايكەس, كوپ بالالى انالارعا پاتەر بەرۋدىڭ وزىندىك ءتارتىبى بار. بۇگىن تۇرعىن ءۇي الۋ مەن وعان يە بولۋ جونىندەگى زاڭدىلىقتار مەن نورماتيۆتەرگە سايكەس بارشاعا بىردەي تەگىن باسپانا ۇسىنىلمايدى. ايتسە دە تابىسى تومەن وتباسىلار جالعا بەرۋ باس­پانالارعا قول جەتكىزە الا­دى. وڭىردەگى قۇرىلىس كومپانيا­لارى بيىل جالعا بەرىلەتىن قۇرى­لىس كولەمىن وت­كەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا اجەپ­تاۋىر ءوسىردى. بۇل تۇرعىندار تىلەگىن تولىقتاي قاناعاتتاندىرا الادى.

كوپ بالالى وتباسىلارعا ار­نال­عان تۇرعىن ءۇي كەزەگى ساقتال­ما­سا نەمەسە تىم ۇزاققا سوزىلىپ كەت­سە ءارتۇرلى تۇسىنبەستىكتەر تۋى مۇم­­كىن. مىسالى, قارعالى اۋى­لى­نىڭ­ تۇرعىنى, «التىن القا» يە­گە­رى جانسايا كەرىمباەۆا تۇر­عىن ءۇي كە­زەگىنە جەتى جىل بۇ­رىن تۇر­عان ەكەن. سودان بەرى ءالى كۇنگە كەزەگى قاي شامادا ەكە­نىن بىلە الماي ءجۇر. مۇنداي ءوتى­نىش ايتۋشىلار جەتكى­لىكتى. بۇل جايتتىڭ ءوزى تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە اشىقتىق پەن جاريالىلىق قاجەت ەكەنىن كور­سەتەدى.

ال كوپ بالالى انالاردىڭ كو­كەيىندە جۇرگەن ورتاق ماسەلە – جار­دەماقىنىڭ جاي-كۇيىنە كەلسەك, ونىڭ شەشىمى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قولىندا تۇرماعانى انىق. دەگەنمەن, بۇل ارادا كەيبىر دەرەكتەردى وقىرمان نازارىنا بەرە كەتكەننىڭ ار­تىق­شىلىعى جوق سەكىلدى. اي­تا­­لىق, اقتوبە قالالىق اكىم­دىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبو­لى­مىنىڭ باسشىسى ماقپال تۇرما­عامبەتوۆانىڭ اي­تۋىنشا, وبلىس ورتالىعىندا 7 مىڭنان استام كوپ بالالى انا تۇرادى. ولاردىڭ جارتىسىنان استا­مى – «التىن القا» جانە «كۇمىس القا» يەلەرى.

«تىركەلگەن كوپ بالالى انا­لاردىڭ بارلىعى دا مەملەكەت­تەن 16160 تەڭگە كولەمىندە جار­دەماقى الادى. ولار مۇنىڭ ازدى­عىن العا تارتىپ, الداعى ۋاقىتتا ۇكىمەت تا­را­­پىنان ونى ءوسىرۋ جولدارى بەلگىلەنسە, كوپ بالالى انالار ءۇشىن اجەپتاۋىر قارجى­لىق قولداۋ بولا الاتىنىن ال­­عا تارتادى. سونىمەن بىرگە مۇن­­داي قادام بالا تۋدى ىن­تالان­دىرۋدىڭ ءبىر تۇتقاسى بولار ەدى», دەي­دى كوپ بالالى انا شامسيا قۇراشەۆا. 

«اشىق ەسىك كۇندەرى» كەزىندە انالاردىڭ ءبىر توبى اتاۋلى الەۋ­مەتتىك كومەك الۋعا قاتىستى ماسە­­لە­لەردى دە العا تارتتى. سون­داي-اق ستۋ­دەنت­تەردىڭ شاكىر­تاقى­سى مەن­ م­ۇگەدەك بالالار ءۇشىن تولە­نە­تىن جاردەماقى تابىس كوزى رە­تىن­دە ەسەپتەلمەسە ەكەن دەگەن وي-تىلەك­تەرىن جەت­كىز­دى. 

بۇگىن دە ۇلكەندى-كىشى­لى­­ قا­لا­لاردىڭ شەتكەرى اي­ماق­­­تا­رى مەن ىرگەلەس ساياجاي اۋماق­تا­رىندا تۇرا­تىن قاراپايىم تۇر­عىن­داردىڭ جاي-كۇيى وكىلەتتى ور­گانداردىڭ ۇدايى نازارىندا بولۋى كەرەكتىگىن ءومىر­دىڭ ءوزى كور­سەتتى. بۇل ماسەلەگە قا­تىستى تۇيتكىلدەر اقتوبە اۋما­عىن­­دا دا كەزدەسىپ قالاتىنىنا «اشىق ەسىك كۇندەرى» كەزىندە كوز جەتكىزدىك. ايتالىق, اقتوبە قالا­سىنىڭ ىرگەسىندەگى «گەولوگ-1» ساياجاي اۋماعىنان كەلگەن انالار ءبىلىم بەرۋ سالاسى جەتەكشىلەرىنە قىس­تىڭ كوزى قىراۋدا بالالارىن مەك­­تەپكە جەتكىزەتىن اۆتوبۋستىڭ توق­تاپ قالعانىن قىنجىلا ايتىپ بەردى. 

سونداي-اق سايا­جاي ۋچاسكەلەرىنىڭ اراسىندا بو­­سىپ جۇر­گەن قاڭعىباس يتتەر كوپ. تۇراقتى مەكەنجايى جوق ماس­­­كۇنەم جاندار دا كوپ كەز­دەسەدى. جۇ­مىستا جۇرگەن اتا-انا­­لاردىڭ بالالارىن مەكتەپتەن كۇ­تىپ الۋىنا ۇنەمى مۇمكىندىگى بولا بەر­مەيدى. 

جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگان وكىل­­دەرىنە تۇرعىنداردىڭ جەت­كىزگەن شا­عىمدارى سان الۋان – تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق سالاسى, جەر قا­تى­ناس­تارى جانە ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى تۇيت­كىلدەر. 

– بۇلاردىڭ بىردە-ءبىرى ەسكەرۋ­سىز قالمايدى. ارىز-شاعىمدار مەن ءوتىنىش-تىلەكتەردىڭ جەرگىلىك­تى جەرگە قاتىستى بولىگىن تىكە­لەي ءوزى­مىز شەشۋگە شەشىم قابىل­دادىق. ال ءوز قۇزىرەتىمىزگە كىر­مەي­­­ت­ىن ما­سە­لەلەردى جوعارى مەم­­ل­ەكەت­­تىك ورگانداردىڭ نازارىنا بەرۋ­دى ويلاستىرىپ وتىرمىز. تۇر­عىندار كوتەرگەن ماسەلەلەرگە وراي بارىنە ناقتى جاۋاپ قاي­تارۋعا تىرىس­تىق. سونىمەن بىرگە اكىم­دىك پەن باسقارما, دەپارتامەنتتەرگە تۇسكەن تىلەكتەر جان-­جاقتى تال­دانىپ, زەرت­تەلىپ, سۇز­­گى­دەن وتكىزىلىپ, ءتيىستى قورى­­تىندى شىعارىلاتىن بولادى. قا­لاي دەگەندە دە, مۇقتاج جاندار قام­قورلىقسىز قالمايدى, – دەدى اق­­توبە قالاسىنىڭ اكىمى ءىلياس يسپانوۆ.

تەمىر قۇسايىن, 

«Egemen Qazaqstan»

اقتوبە 

سوڭعى جاڭالىقتار

الداعى كۇندەرى كۇن جىلىنادى

اۋا رايى • بۇگىن, 17:55