1 قازان – حالىقارالىق قارتتار كۇنى
سەنبى, 29 قىركۇيەك 2012 8:44
«ارداگەر» ارداگەرلەردى ەمدەيدى
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتۋ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى بەلگىلى. سەبەبى, سالا جۇمىسى ادام ومىرىمەن تىكەلەي بايلانىستى, جانىنا شيپا ىزدەگەن اۋرۋدىڭ تاعدىرى ءدارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە تاۋەلدى. اۋرۋدى انىقتاۋ ەشقانداي قاتەلىكتى كوتەرمەيدى. سونىڭ ىشىندە سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى بەكىتىلگەن «ارداگەر» ەمحاناسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسى ەكى ەسە جاۋاپتى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. اتى ايتىپ تۇرعانىنداي, ەمحانا ارداگەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋعا, ولاردىڭ اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا جانە ەمدەۋگە ءمىندەتتى.
سەنبى, 29 قىركۇيەك 2012 8:44
«ارداگەر» ارداگەرلەردى ەمدەيدى
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتۋ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى بەلگىلى. سەبەبى, سالا جۇمىسى ادام ومىرىمەن تىكەلەي بايلانىستى, جانىنا شيپا ىزدەگەن اۋرۋدىڭ تاعدىرى ءدارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنە تاۋەلدى. اۋرۋدى انىقتاۋ ەشقانداي قاتەلىكتى كوتەرمەيدى. سونىڭ ىشىندە سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى بەكىتىلگەن «ارداگەر» ەمحاناسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسى ەكى ەسە جاۋاپتى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. اتى ايتىپ تۇرعانىنداي, ەمحانا ارداگەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋعا, ولاردىڭ اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا جانە ەمدەۋگە ءمىندەتتى.
ەمحانانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسپاق بولىپ كەلگەن ءبىزدىڭ كوزىمىز كورگەن مۇنداعى جيناقىلىق پەن ۇقىپتىلىق, تازالىق پەن دارىگەرلەردىڭ ءىلتيپاتتى قىزمەتى جۇرەگىمىزگە جىلىلىق ۇيالاتتى. «ارداگەر» ەمحاناسىنىڭ باس دارىگەرى توتيا يمانقۇلوۆا – ۇجىم جۇمىسىن ورتاق ىسكە جۇمىلدىرىپ وتىرعان بىلىكتى دارىگەر, بەدەلدى باسشى. اقتوبە مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىن ەمدەۋ ءىسى ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن ول مامانداندىرۋدان وتكەننەن كەيىن ەڭبەك جولىن تەراپەۆت دارىگەردەن باستاپ, كارديولوگ ءدارىگەرلىك قىزمەتىن دە اتقارعان. 2005 جىلدان باستاپ وسى ەمحانانى باسقارىپ كەلەدى.
– سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرى ءۇشىن ءوز الدىنا دەربەس اشىلعان مۇنداي ەمحانا الماتى مەن استانانى ەسەپتەمەگەندە, وبلىستاردىڭ ىشىندە بىزدە عانا بار, دەپ باستادى اڭگىمەسىن توتيا سىدىققىزى. – اشىلعانىنا جيىرما بەس جىلدان استام ۋاقىت بولعان ەمدەۋ مەكەمەسىندە باستاپقىدا تەك ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە عانا مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەتىن-ءدى. ۇلى جەڭىستىڭ 60 جىلدىعى قۇرمەتىنە وراي بۇل ساناتقا سوعىس ارداگەرلەرىنە تەڭەستىرىلگەن تىل ەڭبەككەرلەرى قوسىلدى. ەمحانانىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى, قارجىلاي جاعدايى جاقسارا كەلە ولارمەن بىرگە اۋعان سوعىسىنا جانە چەرنوبىل اپاتىن اۋىزدىقتاۋعا قاتىسۋشىلارعا, سەمەي يادرولىق پوليگونىنان زارداپ شەككەندەرگە تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلە باستادى. قازىر ەمحانادا 347, ۇلى وتان سوعىسىنا جانە 13272 تىلداعى ەڭبەك مايدانىنا قاتىسۋشىلار, اۋعان سوعىسىنا قاتىسقان 662 ازامات, سەمەي يادرولىق پوليگونىنان زاقىمدانعان 381 ادام, چەرنوبىل اپاتىنان زارداپ شەككەن 239 ادام تەگىن مەديتسينالىق كومەك الادى. جالپى 2005 جىلى ءبىزدىڭ ەمحانادا 3000 ادام ەسەپتە تۇرسا, قازىر ولاردىڭ سانى 15 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. شىنى كەرەك, ولاردىڭ اۋرۋلارىنىڭ دا وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. مۇنىڭ ءوزى ءار ناۋقاسقا مەيلىنشە جان-جاقتى نازار اۋدارۋدى العا تارتادى. «ارداگەردىڭ» ەسەبىندە تۇرعانداردىڭ بارلىعىنا ءدارى-دارمەك تەگىن بەرىلىپ, مەديتسينالىق كومەك اقىسىز كورسەتىلەدى, – دەيدى ەمحانانىڭ باس دارىگەرى توتيا سىدىققىزى.
ەمحانادا قابىلداۋعا كەلگەن ءار ادامنىڭ مۇندا تەك مەديتسينالىق كومەك الۋى عانا ەمەس, كوڭىلى مارقايىپ قايتۋىنا دا ءمان بەرىلەدى ەكەن. سوندىقتان دا قىزمەتكەرلەردىڭ ادامي قاسيەتتەرى مەن جايدارى مىنەزدى بولۋى قاجەتتىگى, پاتسيەنتتەرمەن ورتاق ءتىل تابىسۋ ءبىرىنشى كەزەككە قويىلادى. وزدەرى قارتتىقتىڭ تاۋقىمەتىن تارتىپ جۇرگەن, سونداي-اق, اۋرۋ قاجىتقان جاننىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ بارلىعىن جاساپ جاتقانىن سەزىنۋى دەرتىن سىلىپ تاستاعانداي اسەرگە بولەيتىنىن دارىگەرلەر دە تۇسىنەدى. بۇل باعىتتا الدىڭعى تولقىننان كەيىنگى جاستارعا ۇلگى بولار ۇلاعاتتى ۇرپاقتار ساباقتاستىعى ۇزىلگەن ەمەس. جاستار ءوز ءىسىنىڭ بىلگىرلەرى ءبىرىنشى ءدارەجەلى دارىگەر گۇلجيحان قالمەنوۆادان, ەندوكرينولوگ جايناگۇل تولەگەنوۆادان, كارديولوگ ايگۇل سارسەنباەۆادان, رەنتگەنولوگ امانجول ءامىرەەۆتەن ۇلگى-ونەگە الادى. ەمحانادا جۇمىس ىستەيتىندەر ءوز ىسىنە بەرىلگەن ماماندار. ايتپەسە, كۇن سايىن قابىلداۋعا كەلەتىن جۇزدەگەن اۋرۋشاڭ قارت ادامنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ وڭاي ەمەس.
– كەلۋشىلەر ەمحاناعا ەنگەننەن-اق وزدەرىنە كوڭىل بولىنگەنىن سەزىنۋى ءۇشىن ينتەرەردەن بولمەلەرگە دەيىن تارتىمدى ەتۋگە تىرىستىق. ال كەلۋشىلەردى تىركەۋ مەن دارىگەرلەردىڭ قابىلداۋى ارالىعىندا ۇزاق كۇتىپ قالماۋى دا نازاردا ۇستالادى. بىزدە ەسەپتە تۇرعان ارداگەرلەردىڭ مەديتسينالىق دەرەكتەرىن تەز تاۋىپ, قاي مامان دارىگەرگە بارۋى دا ۋاقىت الماي تەز انىقتالادى. بولمەلەردى تازا, ۇقىپتى ۇستاۋ دا قالىپتاسقان ءداستۇر, شاشاۋ جاتقان ەشنارسە بولماۋىن قاداعالايمىز, – دەيدى توتيا سىدىققىزى ءسال ءۇزىلىپ قالعان اڭگىمە جەلىسىن جالعاي وتىرىپ.
بۇل ارادا ارينە, وبلىستىق اكىمدىكتىڭ ۇدايى قولداۋ-كومەك كورسەتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ايتۋ ورىندى بولماق. وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنۋىنىڭ ارقاسىندا بۇدان بىرازىراق بۇرىن ەمحانانىڭ شاتىرى جاڭارتىلدى, ىشىنە دە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى, ەمحانا جانىنان ناۋقاستار مەن مۇگەدەكتەردى وڭالتۋ ورتالىعى اشىلدى. جىل سايىن جاڭا قوندىرعىلار ساتىپ الىنۋدا. سوڭعى جىلدارى 12850 مىڭ تەڭگەگە «ERGOS» لور, 119900 مىڭ تەڭگەگە «TOPCON» وفتالمولوگيالىق كومبايندارى, 4280 مىڭ تەڭگەگە «METROLAB PLUS-2300» بيوحيميالىق اناليزاتورى, 995 مىڭ تەڭگەگە «QUALITI» ءتىس ەمدەۋ اپپاراتى ساتىپ الىنعان. بۇل قوندىرعىلار ارداگەرلەرگە ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە اناعۇرلىم قولايلى بولا ءتۇستى. ەمحانادا ەسەپتە تۇراتىن 108 ادامعا قىزمەت ۇيلەرىندە كورسەتىلەدى. ەمحانادا ەسەپتە تۇراتىندار جىلىنا ەكى رەت ارنايى ديسپانسەرلىك مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتكىزىلەدى. مۇنداي كەزدە جۇرۋگە مۇمكىندىگى جوقتارعا ۇيلەرىندە كەشەندى تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. ولار قاتتى ناۋقاستانىپ قالسا, ولارعا دارىگەرلەر جەدەل جەتەدى, ول ءۇشىن ارنايى اۆتوكولىك بولىنگەن.
ەمحانادا 65 ادام ەڭبەك ەتەدى ەكەن. ۇزاق جىلدار وسى جەردە تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان تەراپەۆت تاتيانا ليامينانىڭ, لور دارىگەر ساۋلە راحيەۆانىڭ, مەدبيكە جۇماسۇلۋ ماۋىتوۆانىڭ جانە باسقالارىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى مەن ادامي قاسيەتتەرىنە, كورسەتكەن مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى مەن ىستىق ىقىلاسىنا قاريالار ءدان ريزا.
– ءبىز «ارداگەر» ەمحاناسىنا ءوزىمىزدىڭ ەكىنشى ۇيىمىزدەي كەلەمىز. دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەر تۋعاندارىمىزداي قارسى الادى, تەگىن ءدارى-دارمەك بەرەدى, اۋىرا قالساق, ۇيىمىزگە كەلىپ ەمدەيدى.تەراپەۆتتەر روزا قۇلباەۆعا, تاتيانا لياميناعا, جاننا داندىعاراەۆاعا, كارديولوگ ايگۇل سارسەنباەۆاعا, مەدبيكەلەر دينا قۇرعانبەكوۆاعا, ايسۇلۋ حايرۋلليناعا, مەرەكە سابىروۆقا العىسىمىز شەكسىز, – دەيدى ارداگەر ءاليحان دانداەۆ.
– مەنىڭ جاسىم توقساننان استى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرىمىن. مەن ءوزىمىزدىڭ «ارداگەر» ەمحاناسىنىڭ دارىگەرلەرىنىڭ, مەدبيكەلەرىنىڭ بىلىكتىلىگى مەن ءىلتيپاتتى قىزمەتىنە ءدان ريزامىن. ولار – شىن مانىندە ادام جانىنىڭ اراشاشىلارى. قاشان بارساڭ دا قاباعىن شىتپاي قارسى الىپ, جانىڭا مەيىرىم شۋاعىن قۇيىپ جۇرگەندەرى ىلعي دا. ءبىز قارتتار سونداي ءىلتيپاتتى كورگەندە اۋرۋىمىزدان قۇلان-تازا ساۋىعىپ كەتكەندەي بولامىز. ەمدەۋى دە, ادامعا دەگەن ىقىلاسى دا الابوتەن ەمحانا ۇجىمىنا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق, – دەيدى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى ۆاسيلي كوكورەۆ.
ارينە, مۇنداي العىسقا تولى ىستىق ىقىلاستى كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. وسى ەمحاناعا كەلۋشىلەردىڭ ارقايسىسى وسىنداي پىكىردە دەسەك قاتەلەسە قويماسپىز.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.
