ءتانى ساۋدىڭ – جانى ساۋ
سەنبى, 8 جەلتوقسان 2012 7:03
«قازاقستان-2030» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 1997 جىلعى 3 جەلتوقسانداعى №1678 جارلىعىنا سايكەس سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ قىزمەتى قۇرىلىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى اشىلدى.
اتالعان ستراتەگيانى ورىنداۋ ءۇشىن «حالىق دەنساۋلىعى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى مەن ەلىمىزدەگى سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلتتىق ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ىرگەتاسى بولىپ قالانعان «سالاماتتى ءومىر سالتى» كەشەندى باعدارلاماسى قابىلداندى.
سەنبى, 8 جەلتوقسان 2012 7:03
«قازاقستان-2030» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 1997 جىلعى 3 جەلتوقسانداعى №1678 جارلىعىنا سايكەس سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ قىزمەتى قۇرىلىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى اشىلدى.
اتالعان ستراتەگيانى ورىنداۋ ءۇشىن «حالىق دەنساۋلىعى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى مەن ەلىمىزدەگى سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلتتىق ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ىرگەتاسى بولىپ قالانعان «سالاماتتى ءومىر سالتى» كەشەندى باعدارلاماسى قابىلداندى.
ءار ازاماتتىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى, سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋى – ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىرعاندىعى انىق.
وتكەن ۋاقىتقا كوز جۇگىرتسەك, العاش رەت وڭتۇستىك قازاقستان سانيتارلىق اعارتۋ ءۇيىنىڭ جانىنان اشىلعان سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعى 1989 جىلدىڭ 1 قاراشاسىنان وبلىستىق دەنساۋلىق ورتالىعى بولىپ وزگەردى. 1998 جىلى وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ پروبلەمالارىنىڭ ورتالىعى, سودان كەيىن سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعى بولىپ وزگەردى.
حالىق كوپ شوعىرلانعان وڭتۇستىكتەگى وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعىنىڭ وسى ارالىقتا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتكەندىگىن اتاپ ايتۋعا بولادى. ونەگەلى ەڭبەكتەرى ءۇشىن سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ پروبلەمالارى ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ العىستارىنا يە بولىپ, جۇزدەرى جارقىن بولدى.
ورتالىقتىڭ نەگىزىندە سارىاعاش قالاسىنداعى «نۇر الەم», «الەم» دەنساۋلىق ورتالىقتارى كوپشىلىككە قىزمەت كورسەتەدى. سونداي-اق, تەمەكىگە قارسى بولمە جۇمىس ىستەيدى. بۇدان باسقا كوپتەگەن دەنساۋلىق مەكتەپتەرى, سالاماتتى ءومىر سالتى كابينەتتەرى ءتيىمدى جۇمىس جۇرگىزۋدە.
بۇعان قوسا «سالاماتتى جۇمىس ورىندارى», «سالاماتتى ۋنيۆەرسيتەتتەر», «دەنساۋلىقتى نىعايتۋعا بەيىمدەلگەن مەكتەپتەر» جوبالارى بويىنشا دا جۇمىس ۇيىمداستىرىلۋدا.
«سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا ءبىزدىڭ ورتالىق تۇرعىندار, جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينا مەكەمەلەرىمەن ءجانە مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بىرلەسە وتىرىپ كوپتەگەن ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋدى ءداستۇرگە اينالدىرعان.
جىل سايىن حالىققا تەگىن مەديتسينالىق-كونسۋلتاتيۆتىك كومەك كورسەتىپ, تۇرعىندارعا پايدالى كەڭەستەر بەرەتىن رەسپۋبليكالىق «دەنساۋلىق فەستيۆالىن» جانە «دەنساۋلىق جولى» اكتسيالارى وتكىزىلەدى.
اۋرۋدىڭ الدىن الۋ, تۇرعىنداردى اقپاراتتاندىرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى تاقىرىپتاردا تانىمدىق ماتەريالدار شىعارىلىپ, بەينە, اۋديو روليكتەر دايىندالىپ جەرگىلىكتى تەلەارنالار ارقىلى كورسەتىلۋ دە جۇيەلى جولعا قويىلعان.
مەديتسينالىق مەكەمە قىزمەتكەرلەرى اراسىندا «ۇزدىك اۋىل دارىگەرى», «سالاماتتى اۋىل» اتتى بايقاۋلار جىل سايىن وتكىزىلەدى. جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا كەڭ كولەمدى «مەن تۋبەركۋلەزدى توقتاتا الامىن!» اكتسياسى, «ءبىز جاراقاتسىز ءومىردى قالايمىز!», «ءبىز باقىتتى وتباسىمىز!» بايقاۋلارى, «اكەم, انام جانە ءبىز!» اتتى جاس وتباسىلىق سپورتتىق ەستافەتالار جانە باسقا شارالار وزەكتى بولا تۇسۋدە.
ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 22-23 قاراشا كۇندەرى «2012 جىلعا ارنالعان سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ جانە اۋرۋلاردىڭ پروفيلاكتيكاسى» بويىنشا سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ پروبلەمالارىنىڭ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ, كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار, ونكولوگيا جانە راديولوگيا, كوز اۋرۋلارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن رەسپۋبليكالىق سەمينار-كەڭەس ءوتتى. سونىمەن قاتار, سوسق ايماقتىق (الماتى ق., جامبىل, قىزىلوردا, الماتى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارى) ورتالىقتارىنىڭ باسشىلارى, باستاپقى سانيتارلىق-مەديتسينالىق كومەك, مامانداندىرىلعان (كارديولوگيالىق, ونكولوگيالىق, وفتالمولوگيالىق) قىزمەتتەردىڭ وكىلدەرى قاتىسقان سەمينار-كەڭەستە جۇرەك-قان تامىر, ونكولوگيالىق, سۋسامىر, گلاۋكوما سياقتى اۋرۋلاردىڭ, ولاردىڭ اسقىنۋلارىنىڭ الدىن الۋ, ەرتە ساتىسىندا انىقتاۋ ءۇشىن بەلگىلى ءبىر جاستاعى ادامدار اراسىندا الدىن الا تەكسەرۋدىڭ, مەديتسينا تىلىمەن ايتقاندا, سكرينينگتىك زەرتتەۋلەردىڭ جۇرگىزىلۋى جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءسوز بولدى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىندا وتكەن ديرەكتوراتقا سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ پروبلەمالارى ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ج.باتتاقوۆا, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ش.قارجاۋباەۆا, ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىنىڭ سوسق ورتالىق باسشىلارى قاتىستى. وندا «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىنا 15 جىل», «سوسق قىزمەتىنە 15 جىل. دامۋ جولدارى, جەتىستىكتەرى» تۋرالى باياندالىپ, پىكىر الماستى.
«قازاقستان-2030» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋداعى سوسق قىزمەتىنە 15 جىل تولدى. وسى مەرزىمدە اتالعان قىزمەتتىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرى ايتارلىقتاي: وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 69,8 جاستى قۇراپ, تەمەكى شەگۋدىڭ تارالۋىن تومەندەتۋ 20 پايىزدى, الكوگولدى ىشىمدىكتەردى قاۋىپتى مولشەردە تۇتىنۋدى تومەندەتۋ 15,5 پايىزدى قۇراپ وتىر.
الداعى ۋاقىتتا دا تابيعاتتىڭ ادامعا بەرگەن ەڭ قىمبات سىيى – دەنساۋلىقتى ساقتاۋ باعىتىنداعى سوسق قىزمەتىنىڭ اتقارىپ جاتقان قولجەتىمدى, جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ساتىمەن جۇزەگە اسا بەرۋىنە تىلەكتەستىك بىلدىرەمىز.
دەنساۋلىق بارىنەن دە قىمبات بولعاندىقتان, سالاماتتى ءومىر سالتى – ءبىزدىڭ قالىپتى تىرشىلىگىمىزدىڭ ىرگەتاسى بولۋى قاجەت. سونىڭ ناتيجەسىندە ءتانى ساۋدىڭ – جانى ساۋ بولادى.
گۇلجان امىرقۇلوۆا,
وبلىستىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ
ورتالىعىنىڭ مامانى.
شىمكەنت.
