رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەلباسى جولداۋىنا سايكەس ناقتىلاندى

پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا اعىمداعى جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ولشەمدەرى ناقتىلاندى. بۇل ناقتىلاۋ ەلباسى جولداۋىندا كورسەتىلگەن تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جانە “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2010-2012 جىلدارعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت تۋرالى” زاڭ جوباسىنىڭ ازىرلەنۋىنە بايلانىستى جۇرگىزىلدى. وسى بويىنشا بايانداما جا­سا­عان ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى باقىت سۇل­تا­نوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا ۇلتتىق قوردان كەپىلدەندىرىلگەن ترانس­فەرت­تىڭ تارتىلاتىن كولەمى 1,2 ترلن. تەڭگەنى نەمەسە 8 ملرد. اقش دوللارىن قۇرايدى. ەندى وسى قار­جىنى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ورنالاستىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار سوڭعى ۋاقىت­تا­رى الەمدىك ەكونوميكانىڭ جان­دانا تۇسۋىنە بايلانىستى بىرقاتار حالىقارالىق ساراپتاۋ ۇيىمدارى ونىڭ دامۋ بارىسىن وڭ باعالاپ وتىر. ماسەلەن, حالىقارالىق ۆا­ليۋتا قورى دامۋشى ەلدەر ەكونو­مي­كاسىنىڭ العا باسۋىنا بايلا­نىس­تى 2010 جىلعى الەمدىك ەكونو­مي­كانىڭ ورتاشا ءوسىمى 3,9 پاي­ىز­دى قۇرايدى دەپ وتىر. ەلىمىزدىڭ ءۇس­تىمىزدەگى جىلعا ارنالعان الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋ كور­سەتكىشتەرىن ناقتىلاۋ كەزىندە بۇل ماسەلە دە ەسكەرىلگەن. باقىت سۇلتانوۆ وسىنداي جاع­دايعا بايلانىستى 2009 جىلدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا برەند ماركالى مۇنايدىڭ الەمدىك با­عا­سى ءبىر باررەلىنە ورتا ەسەپپەن 60,9 دوللاردى قۇراعاندىعىن, سوندىق­تان ءبىزدىڭ بيۋدجەتتەگى الەمدىك با­عا­نىڭ بولجامى 2010 جىلى ءبىر بار­رەل ءۇشىن 50 اقش دوللارى­نان 65 اقش دوللارىنا دەيىن ۇل­عايتىلعاندىعىن ءمالىم ەتتى. مۇن­داي ەسەپتەر قازاقستاننىڭ باسقا دا ەكسپورتتىق قۇرىلىمدارىنا قاتىستى جاسالىندى. اقىر ايا­عىن­دا 2010 جىلى وتاندىق ەكونو­مي­كانىڭ ءوسۋى 2 پايىز دەڭگەيىندە بولادى دەپ بولجانىپ وتىر. ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ ءوسىمى 3,3 پايىز بولاتىن بولسا, مۇناي وڭدەۋ كولەمى 2010 جىلى بۇرىن جوس­پارلانعانداعىداي 80 ملن. توننا قۇرايدى دەپ ەسەپتەلىنگەن. بولجام بويىنشا ەكسپورت كو­لەمى 49,6 ملرد. دوللاردى, ال يم­پورت 34,2 ملرد. دوللاردى قۇراۋعا ءتيىس. ينفلياتسيا دەڭگەيى 6-8 پايىز ارالىعىندا باعالانىپ وتىر. بۇل رەتتە تومەنگى شەك بۇرىنعى بول­جام­مەن سالىستىرعاندا 1,5 پايىز­دىق پۋنكتكە تومەندەتىلگەنىن اتاپ كورسەتۋگە بولادى. مىنە, وسىنداي بولجامدىق ءوز­گەرىستەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى جاڭادان ناقتىلاندىرۋعا ءمۇم­كىن­دىك بەرگەن. سونىمەن رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت كىرىسىنىڭ بولجامىن (ترانس­فەرت تۇسىمدەرىن ەسەپكە الماعاندا) 2010 جىلدىڭ بەكىتىلگەن جوسپار­لا­رى­نا قاراعاندا 103 ملرد. تەڭگەگە نە­مەسە 1 ترلن. 645,9 ملرد. تەڭگەدەن 1 ترلن. 748,9 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ جونىندە ۇيعارىم جاسالىنعان. بۇل كىرىس بىرقاتار فاكتورلاردىڭ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. سونىڭ ىشىندە 2010 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كەدەن وداعى اۋماعىندا قولدانىستاعى بىرىڭعاي كەدەن ءتاريفىن ەنگىزۋگە جانە يمپورت كولەمىن ۇلعايتۋعا باي­لانىستى 61,3 ملرد. تەڭگە, كور­پو­راتيۆتىك تابىس سالىنعان قوسىم­شا 19,6 ملرد. تەڭگە, مينەرالدى شي­كىزاتتىڭ الەمدىك باعاسىنىڭ وسۋىنە وراي ەلىمىزدىڭ تابيعي رە­سۋرستارىن پايدالانۋشى­لار­دان ءتۇ­سى­رەتىن سالىق كولەمىنىڭ ارتا ءتۇ­سۋىنە بايلانىستى 22,1 ملرد. تەڭگە قوسىمشا كىرىستەر الىنادى دەپ كوزدەلىنگەن. باقىت سۇلتانوۆ ءوز بايانداما­سىن­دا ەلباسى جولداۋىندا اتاپ كورسەتىلگەن بيۋدجەت سالاسى قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ جالاقىسى مەن ستۋ­دەنت­تەردىڭ ستيپەنديالارىن 25 پايىزعا ارتتىرۋ مەرزىمىن اعىمداعى جىل­دىڭ 1 شىلدەسىنەن 1 ساۋىرىنە جىل­جىتىلۋىنا, ياعني 3 اي بۇرىن ءتو­لەنەتىندىگىنە بايلانىستى مەملە­كەت­تىك بيۋدجەتكە 53,8 ملرد. تەڭگە­نىڭ سالىناتىندىعىن, مۇنىڭ 24,8 ملرد. تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قاراستىرىلاتىندىعىن ەكپىن تۇسىرە وتىرىپ ايتتى. سونىمەن قاتار ۇدەمەلى يندۋس­تريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا كوز­دەلگەن شارالاردى قارجىلاندىرۋعا 145,8 ملرد. تەڭگە جۇمسالاتىن بو­لا­دى. مۇنىڭ 30 ملرد. تەڭگەسى “بيز­نەستىڭ جول كارتاسى-2020” جو­باسىن جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالماق. ال “سامۇرىق-قازىنا” ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ جارعىلىق كاپي­تا­لىن ۇلعايتۋ جانە نەسيە بەرۋ ار­قى­لى سەرپىندى ينفراقۇرىلىمدى جوبا­لاردى ىسكە اسىرۋعا 62,8 ملرد. تەڭگە, اگروونەركاسىپ كەشەنىن دا­مىتۋ ءىس-شارالارىنا 30 ملرد. تەڭگە, عارىش سالاسىنىڭ جوبالارىنا 7 ملرد. تەڭگە, “قورعاس” حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ورتالىعىنىڭ ين­فراقۇرىلىمىن دامىتۋعا 6 ملرد. تەڭگە, استانا قالاسىنداعى جاڭا ۋني­ۆەرسيتەتتىڭ ەكىنشى كەزەگىن سا­لۋعا 5 ملرد. تەڭگە باعىتتالاتىن بولادى. ءسويتىپ, جالپى العاندا رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتىڭ ولشەمدەرىن ناقتىلاۋ ناتيجەسىندە جالپى ءتۇسىم 3 ترلن. 378,4 ملرد. تەڭگە قۇرايدى دەپ كوزدەلىنگەن. بۇل قولدانىستاعى بيۋدجەتتەگى ولشەمنەن 189,4 ملرد. تەڭگەگە ارتىق. ال بيۋدجەت شىعىسى 4 ترلن. 182,0 ملرد. تەڭگەنى قۇراماق. بۇل بۇ­رىنعى ولشەمنەن 240,1 ملرد. تەڭگەگە ارتىق. بيۋدجەت تاپشىلىعى 803,6 ملرد. تەڭگە بولادى دەپ بولجاندى. بۇل بۇ­رىنعىدان 50,7 ملرد. تەڭگەگە ار­تىق. ناقتىلانعان بيۋدجەتتە مىنە وسى كىرىستەر مەن شىعىستاردى جانە بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى بەلگىلەنگەن. ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءما­سى­موۆ اتالعان ماسەلەنى قورىتىن­دى­لاي كەلە  ناقتىلانعان بيۋدجەت جو­باسىن 2 ناۋرىزدا “نۇر وتان” حدپ تالقىلاۋىنا تاپسىرىلاتىندىعىن, مۇنان كەيىن پارلامەنت قاراۋىنا ۇسىنىلاتىندىعىن ايتتى. سونىمەن قاتار پرەمەر-مي­نيستر تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى تەمىرحان دوسمۇحامبەتوۆكە ەلىمىز­دەگى سپورتتىڭ بۇقارالىق سيپاتىن دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. مۇنىڭ ءوزى ءبىر ەسەپ­تەن العاندا ەلباسى جولداۋى­نان تۋىندايتىندىعى تۇسىنىكتى. ويتكەنى بۇقارالىق سپورتتىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋى حالىق دەنساۋ­لى­عى ءۇشىن پايدالى. پرەمەر-مي­نيستر وسى ماسەلەنى باسا ايتتى. سۇڭعات ءالىپباي.