تومەن جالاقى الاتىن قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرۋگە قاتىستى باستامانى قولداۋشىلاردىڭ ءبىرى – «يزوليت» جشس. زاۋىت ەلەكتر وقشاۋلاعىش ماتەريالدار شىعارۋمەن اينالىسادى. 97 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ورتاشا جالاقى 100 مىڭ تەڭگەنىڭ توڭىرەگىندە. سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى الەكساندر بەبەشكونىڭ ايتۋىنشا, بيىل ءوندىرىس قۋاتى 107,5, قىزمەتكەرلەر سانى 6,6 پايىزعا ارتقان. مۇندا وننان استام ءونىم ءتۇرى شىعارىلسا, ءبىرازى رەسەي, بەلارۋس, ۋكرايناعا جونەلتىلەدى. ەندى ارمەنيامەن كەلىسىمشارت جاسالىپتى. ەلەكتر وقشاۋلاعىش ماتەريالداردىڭ ءبىرى لاكوتكانيدى عارىش سالاسىنا, ۇشاقتارعا, پويىزدارعا پايدالانىلاتىندىقتان, سۇرانىس جوعارى. بىلتىر جالاقى مولشەرى 13 پايىزعا ارتتىرىلسا, بيىلدان باستاپ تاعى 10 پايىزعا كوبەيىپ, 110 مىڭ تەڭگەگە جەتكىزىلمەك. سول سياقتى «پەتروپاۆل قۇرىلىس ماتەريالدارى زاۋىتى» جشس-دا ەلباسىنىڭ تومەنگى جالاقىنى ءوسىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا وراي وسى جىلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ كورسەتكىشتەرىنە تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ, ەڭ تومەنگى جالاقىنى 58-62 مىڭ, ورتاشا جالاقىنى 110 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ەسەلەۋ جوسپارلانعان. سەرىكتەستىكتىڭ «جبي ەدينستۆو» جانە «اليانس جولى» سەكىلدى ەنشىلەس بولىمشەلەرىندە 350-دەي ادام ەڭبەك ەتسە, ۇشتەن ءبىرى ەڭ تومەنگى جالاقى الادى. ولار ءۇشىن دە بارلىق جاعداي قاراستىرىلاتىن بولادى.
جاسىراتىنى جوق, رەسپۋبليكادا ەڭ تومەنگى ورتاشا جالاقى قالىپتاسقان وبلىستاردىڭ ءبىرى – سولتۇستىك قازاقستان. پرەزيدەنت «سولتۇستىك وبلىستاردا ءىرى استىق كومپانيالارىمەن جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك, وندا قىزمەتكەرلەر جىلىنا 5-6 اي عانا جۇمىس ىستەيدى. بۇل ماسەلەنى ىجداعاتتىلىقپەن قاراپ, شارا قولدانۋ قاجەت», دەگەن ەدى بۋراباي كۋرورت ايماعىندا ەلدىڭ سولتۇستىك ايماقتارىن دامىتۋ جونىندەگى جيىن كەزىندە. بۇل تالاپ وزەكتىلىگىن ءالى جويعان جوق. ونى ستاتيستيكا دەپارتامەنتىنىڭ دەرەكتەرى دە ايعاقتايدى. قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ءبىر قىزمەتكەردىڭ ورتاشا ايلىق جالاقىسى 107670 تەڭگەنى قۇراعان. قارجى جانە ساقتاندىرۋ قىزمەتكەرلەرىنىكى 198721 تەڭگە بولسا, ونەركاسىپتە بار بولعانى 108142 تەڭگە. ساۋدا مەن ءبىلىم سالالارىندا ءتىپتى از. مامليۋت, اقجار اۋداندارىندا وبلىستىق دەڭگەيدەن 20 مىڭ تەڭگەگە كەم. اۋىل شارۋاشىلىعى دا قالىڭقى. وسى سەبەپتى بولار, ەڭبەكاقىنى كوبەيتۋ جايى وبلىستىق اكىمدىكتىڭ وتىرىسىندا ارنايى قارالىپ, كەيبىر جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ 28-30 مىڭ تەڭگە عانا ايلىق تولەپ وتىرعانى بەلگىلى بولدى. ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ بيۋدجەت سالاسىندا 43 مىڭ, ناقتى سەكتوردا 101 مىڭ ادامنىڭ جالاقىسى كوتەرىلەتىنىن, بۇل ازدىق ەتەتىنىن, ماسەلە بۇكىل ەكونوميكا اۋقىمىنا قاتىستى ەكەنىن, سوندىقتان جالپى ەڭبەكاقىنى كوتەرۋگە بايلانىستى ناقتى شارالار قولدانۋ, ىشكى مۇمكىندىكتەردى ىزدەستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. «كوپ جىل بويى جالاقى جونىنەن كوش سوڭىندا قالىپ قويدىق. قازىر وبلىس ەكونوميكاسى قارقىندى دامىپ كەلەدى. 13 سالا بويىنشا مەملەكەت قولداۋى 150 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. سوندىقتان جۇمىستى شيراتپاي بولمايدى. ەندى
اۋدان اكىمدەرى مەن ءتيىستى ۆەدوموستۆو باسشىلارىنا تالاپ كۇشەيتىلەتىن بولادى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى قايرات پىشەنباەۆ وبلىس كاسىپورىندارىندا جالاقىنى كوتەرۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جايلى ەسەپ بەردى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, از جالاقىنى مىسە تۇتىپ وتىرعان جۇمىسشىلاردىڭ ايلىعىن 1,4 ەسە مولايتۋ بەلگىلەنگەن. سوندا 36847 تەڭگەدەن 52495 تەڭگەگە دەيىن كوبەيەدى. 3227 جۇمىس بەرۋشىمەن مەموراندۋمعا قول قويىلىپتى. ەڭ تومەن جالاقى تولەپ وتىرعان 13,5 مىڭ كاسىپورىننىڭ 11,5 مىڭى تابان اقى, ماڭداي تەردى كوتەرۋگە دايىن كورىنەدى. ءسويتىپ 39 مىڭعا جۋىق ادام قامتىلماق.
ماردىمسىز جالاقى كولىكتىك باقىلاۋ, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىندا ورىن العان. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ورتا بۋىن مامانداردىڭ جالاقىسى 30 پايىزعا وسەدى. بۇل شامامەن 20 مىڭ ادامعا جۋىق. 22 جەكەمەنشىك نىساندا 585 قىزمەتكەر كوبىرەك جالاقى الاتىن بولادى, دەدى ءبىلىم بەرۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى گۇلميرا كارىموۆا. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ جەكەمەنشىك سەكتورىندا 300 ماماننىڭ ەڭبەكاقىسى ۇلعايادى.
وبلىس باسشىسى ايلىق جالاقىنى وسىرگىسى كەلمەيتىن باسشىلار زاڭ جولىمەن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلاتىنىن ەسكەرتتى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
