ەلىمىز سيرياداعى جانجالدى توقتاتۋ جانە سول ەلدە بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ورناتۋ پروتسەسىنە بەلسەندى اتسالىسىپ كەلە جاتقاندىعى بەلگىلى. ونىڭ ءبىر جارقىن دالەلى رەتىندە سيريا بويىنشا سوڭعى ەكى جىل ىشىندە استانا پروتسەسىنىڭ 11 راۋندى وتكىزىلگەندىگىن ايتۋعا بولادى. بۇل كەلىسسوزدەردىڭ سيريانىڭ كوپتەگەن ايماعىندا بەيبىتشىلىك ورناپ, قانتوگىستەردىڭ توقتاۋىنا ىقپالى زور بولدى. ەرجان اشىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق تەرروريزممەن كۇرەسۋ ءبىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى شەڭبەرىندەگى ابىرويمەن اياقتاعان قىزمەتىمىزدە دە ەرەكشە ورىن العان. ال وسىناۋ وپەراتسيا تولىعىمەن گۋمانيتارلىق سارىندا وتكەن. ونى ۇيىمداستىرۋعا جانە ءساتتى وتكىزۋگە قازاقستاننىڭ بىرقاتار مەملەكەتتىك ورگاندارى, كوپتەگەن شەت مەملەكەتتەر جانە حالىقارالىق ۇيىمدار اتسالىسقان.
– قازاقستاندىقتاردى, اسىرەسە ەلباسى كەشە ايتىپ وتكەندەي, جاس بالالاردى ەلگە قايتارۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابادى. ءبىز بۇل ماقسات بويىنشا شەت مەملەكەتتەرمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيمىز, – دەدى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى.
ال ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى باقىتبەك راحىمبەرديەۆتىڭ ايتۋىنشا, «جۋسان» وپەراتسياسى بىرنەشە اي بويى جۇرگىزىلىپ, ونى ۇيىمداستىرۋدا تالاي قيىندىقتار كەزىككەن. وسى ورايدا, ەلگە قايتارىلعان ازاماتتاردان قانداي دا ءبىر قاۋىپ بار ما دەگەن ساۋالدىڭ تۋىندايتىنى دا زاڭدىلىق. جالپى, «جۋسان» وپەراتسياسى اياسىندا ەلگە 6 ەر ادام, 11 ايەل جانە 30 بالا قايتارىلعان ەدى.
– قازىرگى تاڭدا قايتارىلعان ازاماتتاردىڭ ىشىندەگى 6 ەر كىسى جانە 1 ايەلدىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ىستەر قوزعالىپ, سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلۋدە. وسىلار جانە قايتارىلعان باسقا ازاماتتار تەرروريستىك ارەكەتتەر تۇرعىسىنان تولىعىمەن تەكسەرىلەدى. ەگەر ونداي جاعداي دالەلدەنسە, ارينە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى, – دەدى ب.راحىمبەرديەۆ.
ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن شەتەلدەگى قاقتىعىس ايماقتارىنان ورالعان ازاماتتاردىڭ تەك 40 پايىزى عانا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, جازالارىن العان. بىراق بۇل جولعى مىندەت تە, ۇستانىم دا – وزگە. ويتكەنى باستى ماقسات ەلگە بالالاردى قايتارۋ بولعان.
ب.راحىمبەرديەۆ, سونداي-اق سيريادا ءالى دە ەلىمىزدىڭ 370-380-گە تارتا ازاماتى قالعاندىعىن جانە ولاردىڭ ۇشتەن ەكىسى ايەلدەر ەكەندىگىن, سونىمەن قاتار ولارمەن بىرگە قوساقتاسىپ 400-500 بالانىڭ جۇرگەندىگىن ايتتى.
ەلگە قايتارىلعان ازاماتتار 2012-2015 جىلدار ارالىعىندا استانا, الماتى قالالارى, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قاراعاندى جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان كەتكەن. ال قازاقستانعا ورالعان بالالاردىڭ اكەلەرى تۇگەلگە دەرلىك سوعىس جاعدايىندا وپات بولعان.
ۇقك وكىلى سيريا مەن باسقا دا قاقتىعىس ايماقتارىنا كەتكەندەردىڭ كوپشىلىگى ينتەرنەت ارقىلى شەتەلدىك «عۇلامالاردىڭ» ارباۋىنا ءتۇسىپ قالعاندىعىن ايتادى.
– وندا مۇسىلماندار مۇسىلماندارعا قارسى سوعىسىپ جاتىر. ياعني, ءارتۇرلى توپتار ءبىر-بىرىمەن قىرىلىسۋدا. ول جاققا ءبىر بارعاننان كەيىن قايتا شىعۋ مۇمكىن ەمەس دەسە دە بولادى. ويتكەنى ونداي ارەكەت بايقالعان جاعدايدا ادامدار ءولىم جازاسىنا دەيىن جازالانادى. ءبىزدىڭ ازاماتتاردىڭ قاشپاق بولعانى ءۇشىن ءولىم جازاسىنا كەسىلگەنى تۋرالى مالىمەتتەر بار, – دەيدى باقىتبەك راحىمبەرديەۆ.
الايدا سوڭعى ەكى جىلدا ەل اۋماعىنان سيريا باعىتىنا قاراي بىردە ءبىر ادام شىقپاعان. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە وتكەن بريفينگكە قاراعاندى وبلىسىنىڭ ساتباەۆ قالاسىنان ارنايى كەلگەن بوتاگوز ماحاتوۆا دا قاتىستى. قوس جانارىنان جاس پارلاعان بۇل ايەلدىڭ ۇلى وسىدان ەكى جىل بۇرىن سيريادا مەرت بولعان. قازىر شام شاھارىنىڭ ماڭىندا كەلىنى مەن ءۇش نەمەرەسى قالىپ قويعان.
– قازاقستاندا 120 انا ءوزىنىڭ بالالارى سول جاقتا جۇرگەنىن ايتتى. 10 انانىڭ بالالارى مەن تۋىستارى قازىر سيريادان كەلدى. مەنىڭ كەلىنىم ءالى سوندا. كوپتەگەن ازاماتتار قازىر ول جاقتا قورشاۋدا قالىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا ولار سول قورشاۋدان شىعا الماۋدا. بىزگە ولاردىڭ سول قورشاۋدان شىققانى حابارلانعانىمەن, جەتۋى ءتيىس جەرگە دەيىن جەتە الماي جاتقانى ايتىلۋدا. ولار سول جەرگە جاياۋ كەلە جاتقان كورىنەدى. قاقتىعىس ورىن الىپ جاتقاندىقتان, ولار ەركىن شىعا الماي جاتىر. سەبەبى اۋماقتاردىڭ كوبىندە مينالار قويىلعان, – دەيدى ب.ماحاتوۆا.
وسى ورايدا, الماتى قالاسىنا ساۋدا جاساۋ ماقساتىمەن اتتانىپ, سيريادان تابىلعان ۇلىنىڭ ءدىني ساۋاتى تومەن بولعاندىقتان, ارباۋعا ءتۇسىپ قالعاندىعىن ايتقان بوتاگوز ماحاتوۆا بالا تاربيەسىنە مۇقيات بولۋ كەرەكتىگىن ايتىپ زار يلەۋدە.
ۇلىنىڭ ءتىرى كەزىندە سكايپ جەلىسى ارقىلى بايلانىسقا شىققان بوتاگوز ماحاتوۆا: « ۇلىم مەنەن كەشىرىم سۇراۋمەن بولدى. ءوزى دە جاعدايدىڭ سول ارناعا بۇرىلاتىنىن بىلمەگەن عوي. بالامدى ەسكە العان سايىن كوزىمنەن جاس, كوڭىلىمنەن زار توگىلەدى. ارينە تۋعاندارىن سول جاقتان كۇتىپ وتىرعاندارمەن ۇلىمدى دا كۇتەر ەدىم... الايدا ول ەندى قايتىپ كەلمەيدى. قازىر كەلىنىم مەن نەمەرەلەرىمدى عانا توسىپ وتىرمىن», دەيدى.
كۇنى كەشە «جۋسان» وپەراتسياسىنىڭ اياسىندا ەلگە ورالعان ايەلدەردىڭ ءبىرى ەلىمىزدەگى بەيبىتشىلىكتىڭ, مامىراجاي تىرشىلىكتىڭ قادىرىن ۋاقىتىندا تۇسىنبەگەندىگىن, الايدا قازاقستان بيلىگى شەتەلدەگى سوعىس ايماعىندا قالعان ازاماتتارىن قۇتقارعاندىعىنا ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن ەدى. ءىس جۇزىندە قيىندىققا دۋشار بولعان ازاماتتارعا قولداۋ كورسەتۋ – ەلباسى باستاماسىمەن قالىپتاسقان سىرتقى ساياساتتاعى باسىمدىقتارىمىزدىڭ ءبىرى. دەمەك, مۇنداي جۇمىستار جالعاسا بەرمەك.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
