ارينە, ەلىمىزدەگى جاپپاي تسيفرلاندىرۋ, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى قازىر كۇندەلىكتى تىرلىككە دەندەپ ەنگەندىگى انىق بايقالادى. جۇيەلەردى بىرىكتىرۋ ارقاسىندا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ بوس سابىلىسى ازايىپ, ۋاقىتى مەن قاراجاتى ۇنەمدەلە باستادى. ماسەلەن, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى كورسەتەتىن قىزمەت تۇرلەرى اي سايىن تولىعىپ كەلەدى. دالىرەك ايتقاندا, بۇگىندە بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 82 پايىزى مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ارقىلى كورسەتىلۋدە. مەملەكەتتىك كورپوراتسيانىڭ الەۋمەتتىك ءبولىمى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداي وتىرىپ, 2018 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ 2 ملن-نان اسا زەينەتكەردىڭ بازالىق زەينەتاقى مولشەرىن قايتا ەسەپتەپ شىقتى. وسىنىڭ ارقاسىندا, زەينەتكەرلىككە شىعۋشى ازاماتتار حقو-عا كەلىپ, ءبىر عانا ءوتىنىم جازۋ ارقىلى زەينەتاقى تولەمدەرىن تاعايىنداتا الادى.
سونداي-اق بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 60 پايىزى ونلاين تۇردە ۇسىنىلۋدا, ال بيىل بۇل كورسەتكىش 80 پايىزعا دەيىن وسەدى دەگەن بولجام بار. ەڭ باستىسى, حالىق اراسىندا كولىكتى ونلاين تىركەۋ, كولىك جۇرگىزۋشىسى كۋالىگىن ونلاين اۋىستىرۋ, بالا تۋىنا قاتىستى پرواكتيۆتى قىزمەت سياقتى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر سۇرانىسقا يە بولىپ وتىر. بۇل – «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ باسشىسى ابىلايحان وسپانوۆ كەلتىرگەن دەرەكتەر.
ال جاڭا جىلدان باستالعان تىڭ جاڭالىق رەتىندە ناركولوگيالىق جانە پسيحونەۆرولوگيالىق ۇيىمنان انىقتامالاردىڭ Egov پورتالىنا ەنگىزىلگەندىگىن جانە تەگىن ەكەندىگىن ايتۋعا بولادى. كۇنى كەشە جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋ, جۇمىسقا تۇرۋ بارىسىندا سۇرالاتىن بۇل انىقتامالار حالىقتىڭ قالتاسىنا ەداۋىر سالماق ءارى ۋاقىتىن شىعىندايتىن بەينەت بولعانى راس. مەديتسينالىق ورىنداردىڭ ءۇش مينۋتتا ءازىر بولاتىن قوس انىقتاماسىنا تۇرعىندار 4 مىڭ تەڭگەگە جۋىق قاراجاتىن جۇمساپ كەلدى. مىنە, تسيفرلاندىرۋ ساياساتى كوپتەن بەرى حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەگە دە جەتىپ, ءبىر بەينەتتەن ارىلتتى.
بۇعان دەيىن اتالعان انىقتامالاردى بەرەتىن ۇيىمداردىڭ جۇمىسىنا تالداۋ جاساعان پروكۋراتۋرا ورگاندارى ءبىر جاپىراق قاعاز ءۇشىن جينالاتىن قاراجاتتىڭ زاڭدىلىعىنا نازار اۋدارىپ, ولاردىڭ ءتاريفى بەلگىلەنگەن ءتارتىپ بويىنشا بەكىتىلمەگەندىگىن حابارلاعان ەدى. وعان قوسا, مەديتسينالىق ۇيىمدار ۇسىنىلاتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ماقساتىن بىلمەگەن, بىلسە دە بىلمەگەندەي بولعان. سونىڭ ناتيجەسىندە ديسپانسەرلەر انىقتاما الۋعا كەلگەن ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋدى قولعا الىپ, قۇجاتتىڭ باعاسى قىمباتتاپ شىعا كەلگەن. ءىس جۇزىندە ولار مالىمەتتەر قورىنا ءۇڭىلۋدى دارىگەرلىك كەڭەس بەرۋدىڭ ساناتىنا جاتقىزا سالعان.
سايىپ كەلگەندە, «ەلەكتروندى ۇكىمەت» بۇل كەلەڭسىزدىككە نۇكتە قويدى. ەندى تەك تسيفرلى قولتاڭباڭىز بولسا, انىقتامانى ءتيىستى پورتالدان 15 مينۋتتىڭ ىشىندە تەگىن الاسىز. ءسويتىپ, ديسپانسەرلەردىڭ كىرىسى تومەندەيتىن بولسا دا, قاراپايىم حالىق ءۇشىن تاعى ءبىر يگى ءىس جۇزەگە استى.
2019 جىل ەنگىزگەن جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى, تسيفرلى ءداۋىردىڭ تاعى ءبىر جەتىستىگى – اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ قاعاز تۇرىندەگى ساقتاندىرۋ پوليسىنەن قۇتىلعاندىعى. ەندى ساقتاندىرۋ تۋرالى مالىمەتتى پوليتسيا قىزمەتكەرى دەرەكتەر قورىنان قاراي الاتىن بولعاندىقتان, جۇرگىزۋشىلەر ونى قالتاسىنا سالىپ جۇرۋگە مىندەتتى ەمەس. پوليتسيا دا جول ءجۇرۋ ەرەجەسىنىڭ «جۇرگىزۋشىنىڭ جالپى مىندەتتەرى» بولىمىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىسكە سايكەس كولىك قۇرالدارى يەلەرىنىڭ ازاماتتىق-قۇقىقتىق مىندەتتى ساقتاندىرۋ قۇجاتىنىڭ قاعازىن تالاپ ەتە المايدى. بۇل دا تسيفرلاندىرۋدىڭ جەمىسى.
وتكەن جىلدىڭ سوڭىنداعى جينالىستاردىڭ بىرىندە اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ قازىر ەلىمىزدە كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ جالپى سانى 741 ەكەندىگىن جانە ونىڭ 454-ءى اۆتوماتتاندىرىلعاندىعىن اتاپ وتكەن ەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك ەڭبەك سالاسىندا ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى ەنگىزىلىپ, ونىڭ قىزمەتىن 81 مىڭنان ارتىق جۇمىس بەرۋشى مەن 373 مىڭ جۇمىس ىزدەۋشى العان. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ 700 ۇيىمىندا مەديتسينالىق قۇجاتتار قاعازسىز جۇرگىزىلىپ, 13,3 ملن ادامنىڭ ناۋقاس تاريحى ەلەكتروندى پاسپورتتارعا كوشىرىلگەن ەكەن. مۇنداي ۇدەرىس الەۋمەتتىك سالامەن قاتار, ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىندا قولدانىلۋدا.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
