اقتاۋ اۋەجايىنان ۇشقان اسكەريلەر مەن قۇتقارۋشىلار 47 ادامدى ەلگە اكەلگەن. ولاردىڭ 11-ءى ايەل بولسا, 30-ى – بالا. بالالاردىڭ قاتارىندا 1-5 جاس ارالىعىنداعى سابيلەر كوپ. وسى وقيعاعا بايلانىستى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارنايى مالىمدەمە جاساپ, قازاقستان تاراپى ازاماتتارىنا ءاردايىم قولداۋ كورسەتەتىنىن جەتكىزدى.
«قازاقستان ءوز ازاماتتارىنا قاي جەردە جۇرگەنىنە قاراماستان ءاردايىم قولداۋ كورسەتەدى», دەپ اتاپ كورسەتتى ەلباسى وسى مالىمدەمەدە.
ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, جالپى 800-دەن استام قازاقستاندىق سيريا مەن يراكقا بارىپ, تەرروريستىك ۇيىمداردىڭ قاتارىنا قوسىلعان. قازىرگى تاڭدا ولاردىڭ ءبىرازى ەلگە ورالدى. وسى رەتتە «جۋسان» سەكىلدى وپەراتسيالاردىڭ قۇپيا ۇيىمداستىرىلاتىنى, سوندىقتان ولاردىڭ جۇرگىزىلۋ بارىسى ەگجەي-تەگجەيلى ايتىلا بەرمەيتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ايتسە دە, ەلىمىزدىڭ ديپلوماتتارى تۇركيا, يران, رەسەي سەكىلدى كەپىلگەر مەملەكەتتەرمەن كەلەلى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, قازاقستاندىقتاردى قايتارۋ ماقساتىندا قىرۋار ءىس تىندىرىپ جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. سونداي-اق قاۋىپتى ايماقتارعا بارىپ, ازاماتتارىمىزدى امان-ەسەن اكەلۋگە بارىن سالعان ارنايى اسكەري قىزمەت وكىلدەرىنىڭ جۇمىسىنا ەرەكشە توقتالعان ابزال.
سيرياداعى احۋال بۇگىنگى كۇنى كۇللى الەمدى الاڭداتىپ وتىرعانى بەلگىلى. قاراپايىم نارازىلىقتان باستالعان وقيعا جاپپاي باس كوتەرۋگە ۇلاسىپ, اقىر سوڭى ازاماتتىق سوعىسقا اكەلدى. سوعىستىڭ كەسىرىنەن سيرياعا تۇسكەن اۋىرتپالىقتىڭ دەرەكتەرى جان شوشىتادى. قاقتىعىستار سالدارىنان ەل ەكونوميكاسى 275 ميلليارد دوللار جوعالتىپ, ابدەن تۇرالادى. سوعىستا كوز جۇمعاندار سانى دا وتە كوپ. بۇۇ-نىڭ سيريا جونىندەگى ەلشىسىنىڭ كەلتىرگەن مالىمەتىنە سۇيەنسەك, وسى ۋاقىت ارالىعىندا ەلدە 400 مىڭعا جۋىق تۇرعىن قازا تاپقان ەكەن. كەيبىر دەرەكتەر بويىنشا قايتىس بولعاندار سانى 560 مىڭعا جەتىپ جىعىلادى. بۇۇ بوسقىندار جونىندەگى جوعارعى كوميسسارى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە ساي, 5 ميلليوننان استام حالىق ەلدى تاستاپ, بوسقىنعا اينالسا, 7,6 ميلليون تۇرعىن ەل ىشىندە قونىس اۋدارۋعا ءماجبۇر بولىپتى. مۇنىڭ ءبارى سيرياداعى احۋالدىڭ قانشالىقتى كۇردەلى ەكەنىن كورسەتسە كەرەك.
سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋدە بىرقاتار ماڭىزدى جۇمىستار اتقارىلدى. اتاپ ايتار بولساق, جەنەۆادا جانە استانادا سيريا بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلگەن-ءدى. اسىرەسە ەلوردادا وتكەن «استانا پروتسەسىنىڭ» سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋدەگى ماڭىزى زور ەكەنىن ايتا كەتۋ ءلازىم.
ماسەلەن, قاقتىعىسىپ جاتقان سيريا ۇكىمەتى مەن قارۋلى وپپوزيتسيا وكىلدەرى العاش رەت استانادا ءبىر ۇستەل باسىندا باس قوسىپ, مامىلەگە كەلۋ تۋرالى تالقىلادى. سونىمەن قاتار كەپىلگەر مەملەكەتتەر (تۇركيا, يران, رەسەي) سيرياداعى اتىستى توقتاتۋدى باقىلاۋدىڭ ۇشجاقتى تەتىگىن قۇرۋعا كەلىسىپ, داعدارىستى رەتتەۋ ماقساتىندا 4 دەەسكالاتسيا ايماعى قۇرىلدى. ياعني, اتالعان ايماقتاردا اتىس توقتاتىلىپ, سوعىس ءورتى شارپىعان ايماقتارعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋگە مۇمكىندىك تۋدى. مۇنىڭ ءبارى قاقتىعىستان قيىندىق كورگەن كوپتەگەن ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالعانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. وسى ورايدا «استانا پروتسەسىنىڭ» تابىستى جۇرگىزىلىپ, كەلىسسوزدەردىڭ وڭ ناتيجەسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى اتقارعان ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى دەپ ايتساق قاتەلەسپەيمىز.
بۇدان بولەك تۇتقىندار الماسۋ جونىندەگى ەرەجە, قازا تاپقانداردىڭ دەنەسىن بەرۋ, ءىز-ءتۇزسىز جوعالعانداردى ىزدەستىرۋ, يليم/دايش جانە ء«ال-نۋسرا مايدانى» سەكىلدى تەررورلىق توپتاردىڭ جانە قارۋلى وپپوزيتسيالىق ۇيىمداردىڭ ورنالاسقان جەرلەرىن كورسەتەتىن بىرىڭعاي كارتا قۇرۋ سەكىلدى سيرياداعى احۋالدى رەتتەۋگە قاتىستى كوپتەگەن كەلىسىمدەر جاسالدى.
سيرياداعى داعدارىستى جەتە ءتۇسىنىپ, بىتىمگەرلىك باستاماسىن كوتەرىپ, احۋالدىڭ وڭ شەشىم تابۋى ءۇشىن استانا الاڭىن ۇسىنۋ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ جولىنداعى ساليقالى ساياساتىنىڭ وڭ ىقپالىن كورسەتەدى. ەلباسىنىڭ ەڭبەگى حالىقارالىق ارەنادا دا جوعارى باعالانعانى بەلگىلى. قورىتا ايتقاندا, سيرياداعى جاعدايدى شەشۋ ءۇشىن الاڭ ۇسىنۋى, ونداعى قازاقستاندىقتاردى ەلگە اكەلۋگە كۇش سالۋى ەلىمىزدىڭ بىتىمگەرلىك باعىتىندا اتقارعان اۋقىمدى شارالارىنىڭ بىرەگەيى رەتىندە سانالاتىنى ءسوزسىز.
قازاقستان پاسپورتىنىڭ ءبىرىنشى بەتىندە «پاسپورت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەنشىگى بولىپ تابىلادى, ال ونىڭ يەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعاۋىندا بولادى» دەپ جازىلعان. ەندەشە, سيرياداعى قازاقستاندىقتاردى قۇتقارۋ جۇمىسى اتالعان ءسوزدىڭ ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسقانىنىڭ ايقىن دالەلى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
