بۇل شىمشاھارداعى №17 «دوستىق» جانە №37 «ايگەرىم» بوبەكجاي-بالاباقشاسىنا بارعانداعى كوڭىلگە تۇيگەن وي-تۇعىن. سىرت كوزگە بالاباقشا رەتىندە كورىنگەنىمەن ىشتەگى ءومىر وزگەشە. بۇل – پسيحيكالىق دامۋى شەكتەۋلى, تىرەك-قيمىل فۋنكتسيالارى بۇزىلعان بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى.
كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ وركەندەۋى حالىقتىڭ ءبىلىم دەڭگەيىمەن جانە دەنساۋلىعىمەن باعالانادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا دامۋ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى قوعامدىق ورتاعا كىرىكتىرۋ ماسەلەلەرىنە باسا كوڭىل ءبولۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. وسىعان وراي ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا كورسەتىلەر كومەك جاقسارىپ كەلەدى.
جارىمجان بالالاردىڭ دەرتىن ەمدەپ, تالبەسىك تاربيە, كەشەندى ءبىلىم بەرەتىن «دوستىق» جانە «ايگەرىم» ارناۋلى كوررەكتسيالىق بوبەكجاي-بالاباقشاسى مىنە سونداي جاقسى باستامالاردىڭ باسىندا تۇرعان مەكەمە.
ەلىمىزدىڭ «كەمتار بالالاردى الەۋمەتتىك جانە مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەۋ ارقىلى قولداۋ تۋرالى» زاڭى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا كومەك كورسەتۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن جاساۋعا, ء«بىلىم تۋرالى» زاڭىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءبىلىم بەرۋگە, ولاردى تاربيەلەۋگە, ەڭبەككە جانە كاسىبي دايارلاۋ ىسىنە بايلانىستى پروبلەمالاردى شەشۋگە, كەمتارلىقتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان.
ەلباسى جولداۋىنداعى باسىم باعىتتارعا قولداۋ رەتىندە ءوڭىر كاسىپكەرلەرى قوعامعا مەيىرىم نۇرىن توگەتىن وسى ءبىر جاقسى ءۇردىستى ءىلىپ الىپ كەتتى. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى, مەتسەنات, «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى, «وتاۋ گرۋپپ» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى قايرات مولداسەيىتوۆ جەكە قارجىلىق قولداۋىمەن جوعارىدا ايتىلعان ەكى بالاباقشانى ەل يگىلىگىنە پايدالانۋعا بەردى.
عيماراتتا بۇگىندە ەتباۋىر ۇرپاعى ءۇشىن الماتى مەن استانا, ودان ارى شەتەلگە سابىلعان قانشاما اتا-انانىڭ جارىمجان بالالارى ەم-دوم الىپ, تاربيەلەنۋدە.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, ەلىمىزدەگى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 138 513 بالانىڭ 20 279-ى (14,6 پايىز) تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالار سانىن قۇرايدى. تۇركىستان وبلىسىندا 2,5 مىڭداي بالا جۇيكە-تىرەك قيمىلىنىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى ەم قابىلداۋ كەزەگىندە تۇر. ال شىمكەنتتە قازىرگى تاڭدا سال اۋرۋىمەن اۋىراتىن 150-دەن اسا بالا بار. ولاردىڭ 50-ءى بۇگىندە كوررەكتسيالىق ورتالىق كەزەگىندە ەكەن. جاڭادان اشىلعان زاماناۋي وڭالتۋ ورتالىقتارى وسى قاجەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
ماۋسىم ايىندا ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلاماسى اياسىندا اشىلعان ارناۋلى كوررەكتسيالىق قوس بوبەكجاي-بالاباقشا جالپى 110 ورىنعا لايىقتالعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى 280 ملن تەڭگەنى قۇرايدى.
اتالعان نىساننىڭ ىرگەتاسى قالانىپ جاتقان شاقتا بەلگىلى كاسىپكەر قايرات مولداسەيىتوۆ: ء«بىز «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار» دەپ ايتا سالامىز. نەگىزىندە ونىڭ استارىندا قانشاما قايعى-قاسىرەت, قانشا قيىنشىلىقتىڭ جاتقانىن كوبىمىز بىلە بەرمەيمىز. سوندىقتان بۇل مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە سول بالالاردىڭ ومىرگە, قوعامعا بەيىمدەلۋىنە سەپتىگىن تيگىزىپ, ءۇمىت وتىن سىيلاسا – ونىڭ ءوزى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن باقىت. سول بالاقايلاردىڭ اتا-انالارىنىڭ قايعى-قاسىرەتىن از بولسا دا جەڭىلدەتۋگە كومەكتەسەمىز», دەگەن ەدى.
№17 «دوستىق» ارناۋلى كوررەكتسيالىق بوبەكجاي-بالاباقشاسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قالدىگۇل شىلمۇرزاەۆا بالالاردىڭ الاڭسىز ەم الۋىنا جاقسى جاعداي جاساپ بەرگەن كاسىپكەر ازاماتقا ۇجىم اتىنان اعىنان جارىلا العىس ايتتى.
نەگىزىندە ىرگەتاسى 1957 جىلى قالانعان بۇل مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسى 1986 جىلدان باستاپ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالىپتى. مۇندا نەگىزىنەن قيمىل قوزعالىسى اۋىر جانە جەڭىل بۇزىلعان, سال اۋرۋىمەن اۋىراتىن (دتسپ) بالالارعا كومەك كورسەتىلەدى.
ارنايى ورتالىقتا 50 بالا تاربيەلەنەدى. ولاردىڭ اربىرىمەن 36 مامان (لوگوپەدتەر مەن پسيحولوگتار, دارىگەر ورتوپەدتەر) جەكە جۇمىس ىستەيدى. بوبەكجاي جەتەكشىلىگىنىڭ ايتۋىنشا, جۇمىستىڭ ناتيجەسى العاشقى 3 ايدا-اق كورىنەدى ەكەن. «وتە اۋىر بولىپ كەلگەن, ءتىپتى وتىرا المايتىن بالالار قازىر قولمەن ۇستاپ, كىشكەنە جەتەكتەپ جۇرۋگە جاراپ جاتىر», دەيدى كوررەكتسيالىق ورتالىق مەڭگەرۋشىسى قالدىگۇل شىلمۇرزاەۆا.
ءبىر بايقاعانىمىز, قازىرگى كەزدە الەۋمەتتىك كومەككە مۇقتاج بولىپ وتىرعان جانە ءتۇرلى سىرقاتتارىنا بايلانىستى ءارتۇرلى كەمىستىكتەرى بار, سوزىلمالى اۋرۋلارعا شالدىققان بالالاردىڭ سانى كوبەيىپ كەلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالار دا بار. كوپتەگەن جىلدار بويى تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالار ارنايى مامانداردىڭ, ياعني مۇعالىمدەر, پسيحولوگتار, لوگوپەدتەر مەن دارىگەرلەردىڭ ەرەكشە نازارىندا بولىپ وتىر.
تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالاردىڭ دامۋ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى ءبىلىم بەرۋدە ارنايى مەكەمەلەردە وڭالتۋ, ءبىلىم بەرۋ مەن تاربيەلەۋ كەرەك-اق. ۇلكەن مەگاپوليس ءۇشىن اتالعان ەكى ورتالىق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ بارلىق قاجەتىن تولىق شەشىپ بەرەدى دەي المايمىز. الايدا اتىمتاي ازاماتتاردىڭ قوعامداعى وسىنداي اۋىرتپالىققا كوپتەپ نازارى اۋىپ, مەيىرىمى ءتۇسىپ جاتسا كۇرمەۋلى ءتۇيىن دە شەشىلەر ەدى.
نۇرشات توكەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
