قىتاي سپۋتنيگى اي مەن جەردىڭ «قاراڭعى جاعىنان» تۇسىرىلگەن تاڭعاجايىپ سۋرەتىن جىبەردى

سپۋتنيك-رەترانسلياتور Queqiao  ايدان 65 مىڭ-80 مىڭ شاقىرىمدىق جەردەگى گالو وربيتاسىندا ورنالاسقان. 3 قاڭتاردا قىتاي ىسكە قوسقان زوند Chang'e-4 ايدىڭ ارتقى جاعىنا ءساتتى قوندى.

Chang'e Station-4 7 جەلتوقساندا جىبەرىلگەن, ال 2 قاڭتاردا زىمىران 186 كم تەرەڭدىكتەگى فون كارمان كراتەرىندەگى ايدىڭ الىس جاعىنا العاش رەت قوندى. التى دوڭگەلەكتى Yutu 2 جەر ءۇستى كولىگى قازىردىڭ وزىندە قونعان جەرىنەن شىعىپ, فون كارماننىڭ كراتەرىنىڭ ىشىندەگى كىشى كراتەردىڭ شەتىنە دەيىن جەتەدى. ول پلانەتادا كەم دەگەندە ءۇش اي جۇمىس ىستەۋى كەرەك.

ونىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ اراسىندا اي توپىراعىن زەرتتەۋ, سونداي-اق جەردەن كەدەرگىلەردىڭ بولماۋى جاعدايىندا راديواسترونوميالىق باقىلاۋ مۇمكىندىگىن تەكسەرۋ بار. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا عالىمدار ايدىڭ بەتىندە شاعىن راديوتەلەسكوپتىڭ ورنالاسۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرادى.

سونىمەن قاتار, زوندتىڭ وتىرعىزۋ پلاتفورماسىندا بيولوگيالىق ەكسپەريمەنت جۇرگىزىلەدى. ايعا جونەلتىلگەن اپپاراتتا كارتوپ تۇقىمدارى بار گەرمەتيكالىق كونتەينەر جانە Arabidopsis thaliana وسىمدىكتەرى, سونداي-اق جىبەك قۇرتىنىڭ جۇمىرتقالارى ورناتىلعان.

عالىمدار عارىش اپپاراتتارىندا وسىمدىكتەر فوتوسينتەز پروتسەسىنىڭ اسەرىنەن كومىرقىشقىل گازىن وندىرەتىن تۇيىق ەكوجۇيە قۇرۋعا بولاتىندىعىن  تەكسەرگىسى كەلەدى.

Queqiao سپۋتنيگى وتكەن جىلدىڭ مامىر ايىندا ىسكە قوسىلدى.

ايتا كەتەيىك, اي مەن جەردىڭ الىس جاعىنداعى سوڭعى سۋرەت 2014 جىلى جاسالدى.

ءمادينا جالەلقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»