ءيا, وركەنيەتتى ەلدەردە, ەۋروپادا مۋزىكالىق تۋريزم مەملەكەت بيۋدجەتىنە قىرۋار قارجى اكەلەدى. ال بىزدە شە؟ ەلىمىزدىڭ بارلىق قالالارىندا دەرلىك مۋزىكالىق دراما تەاترلارى بار. ول جەردە تاماشا انشىلەر مەن اكتەرلەر وينايدى. ونەر ۇجىمدارى جاز ماۋسىمىندا استانا مەن الماتى جۇرتشىلىعىنا, قوناقتارىنا, جالپى كورەرمەندەرگە سانگە اينالعان جانر – ءبىر-ءبىر ميۋزيكلدەن دايىنداپ, ساحنالىق قويىلىمدارىن كورسەتىپ وتىرسا, تەاتر ۇجىمى دا اقشا تاباتىن ەدى, بيۋدجەتكە دە قارجى تۇسەتىن ەدى.
كەشەگى ءبىرجان سال, اقان سەرى, سەگىز سەرى, نياز سەرى, ۇكىلى ىبىراي, سۇگىر, كەنەن, ءمادي, مايلىقوجا, ابىل, اقتان, نۇرىم, قاشاعان, ارالباي, بايتەن سال, ساتتىعۇل, تۇمەن, ىبرايىم احۋن, ۇزاقباي جانە ت.ب. تىزە بەرسە كوپ, ولاردىڭ ونەردى مۇرات تۇتقان سال-سەرىلىك ومىرلەرى مەن رۋحاني قازىنالارى – وپەرا جانرى مەن ميۋزيكلگە دايىن تاقىرىپ.
بۇگىندە تەاتردىڭ كوممەرتسيالىق جانرى بولىپ تابىلاتىن بۇل ميۋزيكلدى وزىمىزدە جۇرەكسىنبەي قولعا الىپ دامىتساق, اسقاقتاعان ءان دە, ديالوگ تا, مىڭ بۇرالعان بي دە, دومبىرادان توگىلگەن كۇي دە, اۋەلەگەن ساز دا, ۇلتتىق كوستيۋمدەرىمىز دە ساحنانى ءسان-سالتاناتتى ونەر دۋمانىنا اينالدىرىپ جىبەرەتىنى ءسوزسىز. بۇل – ەلباسىمىزدىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا ناقتى جاۋاپ بەرەتىن حالقىمىزدىڭ مادەني ورەسىن, ونەر تۇلعالارىن تانىتاتىن, ۇلتتىق ونەرىمىزدى ناسيحاتتايتىن جاڭاشا جاڭعىرۋلاردىڭ ءبىر سالاسى بولار ەدى.
ءيا, اتا-بابالار ۇرپاعىنا مۇرا ەتىپ قالدىرعان رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ اسىل ونەرىن زاماناۋي جاڭاشا ادىسپەن تىرىلتەتىن كەز كەلدى. كوممەرتسيالىق تەاترلار سانىن كوبەيتىپ, ولارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتۋ كەرەك. حالقىمىزدىڭ ەڭ باستى ۇلتتىق مۋزىكا اسپابى – قاسيەتتى دومبىرا كۇنىن جىلىنا ءبىر رەت تويلاۋ از. ءار ايدىڭ سوڭعى كۇنى دومبىرا كۇنى بولىپ اتالىپ وتسە, قوس ىشەكتەن اعىل-تەگىل شالقىپ توگىلگەن قازاقتىڭ كيەلى كۇي ونەرىنەن تۋريستەردىڭ عاجاپ اسەر الۋىنا رۋحاني ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز.
بۇگىنگى بارلىعى تسيفرلاندىرۋعا اينالىپ بارا جاتقان سيقىرلى عاسىردا سازدى مۋزىكالىق ءتۋريزمدى دامىتۋدى بايىپپەن قولعا السا, ماتەريالدىق تا, رۋحاني دا ازىققا اينالاتىن ونەر ءونىمى شىعارماشىلىق تۋىندى رەتىندە باعالانىپ, ارتىستەردىڭ دە ءاميانىنا اقشا, قازىنامىزعا قوسىمشا قارجىلىق كىرىس اكەلەتىنى ءسوزسىز.
سايابەك زيادين, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى
الماتى
