بىلتىر وبلىسقا تارتىلعان شەتەلدىك ينۆەستيتسيا الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە ءوستى. قازىر وبلىستا قۇنى 2,2 ترلن تەڭگەگە تەڭ 40 ينۆەستيتسيالىق جوبا جاسالىپ جاتىر, بۇل ارقىلى 5 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلادى. جىل اياعىنا دەيىن 435 ملرد تەڭگە تۇراتىن 3 جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى ماشينا جاساۋ ىسىنە قاتىستى. قىتايدىڭ «China National Machinery Import & Export Corporation» (سمس) كومپانياسى «AllurGroup» اكتسيونەرلىك قوعامى اكتسياسىنىڭ 51 پايىزىن (سمس) ساتىپ الىپ, وتاندىق كومپانيانىڭ جارعىلىق كاپيتالىنا كىرەدى. ينۆەستيتسيا كولەمى 2 ملرد اقش دوللارىنا تەڭ. ەكىنشى جوبا «استىق» ەلەۆاتورلىق جابدىقتار زاۋىتى» جشس قۇرىلىس ماتەريالدارىن جانە مەتالل قۇراستىرۋ زاۋىتىن ىسكە قوسادى. بۇل ءىرى جوباعا سالىناتىن ينۆەستيتسيا 1 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ارقالىق قالاسىندا «تورعاي ەت» ەت وڭدەيتىن قۋاتتى كومبينات كەشەنى جاقىندا عانا جۇمىسىن باستاپ, شۇجىق, قالبىرداعى بۇقتىرىلعان ەتتىڭ تۇرلەرىن شىعارا باستادى. زاماناۋي قۋاتتى وڭدەۋ كەشەنىنە 2 ملرد تەڭگە قارجى جۇمسالدى. تاعى 1 ملرد تەڭگەگە بيىل مال بورداقىلاۋ الاڭى سالىنادى.
– وبلىستا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جۇمىستى الدىمەن ينۆەستيتسيالىق احۋالدى قالىپتاستىرۋعا باعىتتايمىز. ينۆەستورعا رەسۋرس, ماماندار, قولايلى لوگيستيكا, ءونىمدى وتكىزەتىن نارىققا كىرۋ سياقتى بارلىق ماسەلە بويىنشا جاعداي جاسايمىز. كاسىپكەرلىك كودەكستىڭ 283-بابىنا سايكەس ينۆەستورلارعا سالىق جانە كەدەندىك جەڭىلدىكتەر تۇرىندەگى ارتىقشىلىقتار بەرىلەدى. وسىنداي مۇمكىندىكتەردى ۇسىنا وتىرىپ, الەۋەتتى ينۆەستورلاردى ىزدەستىرۋ توقتاماي جۇرگىزىلەدى, – دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مەيىرجان مىرزاليەۆ.
وبلىس باسشىلىعى ينۆەستور تارتۋدىڭ ءبىر قۇرالى وڭىردە بەدەلدى شارالار وتكىزۋ دەپ بىلەدى. بىلتىر قازان ايىندا «Kostanay Invest 2018» ەكىنشى وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق فورۋمى ءوتتى. وعان الدىڭعى جىلعىدان 3 ەسە كوپ, ياعني ءبىر مىڭ ادام قاتىستى. حالىقارالىق جانە ۇلتتىق دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ وكىلدەرى, بەلگيا, يندونەزيا, وزبەكستان ەلشىلەرى, 11 ەلدەن الەۋەتتى ينۆەستورلار كەلدى. ەڭ باستىسى, فورۋم جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە 251 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 19 ىنتىماقتاسۋ قۇجاتتارىنا قول قويىلدى.
وسى جۇمىستاردىڭ ءتۇپ ناتيجەسى وڭىردەگى ءوندىرىستى, ەكونوميكانى دامىتۋ. قوستاناي قالاسىندا ىرگەسى قالانعان يندۋستريا ايماعى وڭىرگە ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ ۇلگىسىنە اينالدى. ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 400 گەكتاردى الىپ جاتقان ايماقتا ينجەنەرلىك جۇيە, لوگيستيكا سياقتى بارلىق جاعداي جاسالدى. مۇندا ەلەكتر ستانساسى, گازبەن قامتاماسىز ەتۋ جەلىسى, سۋ قۇبىرلارى, كاناليزاتسيالىق سورعى ستانساسى جانە بايلانىس جەلىسى پايدالانۋعا بەرىلدى. كەلەر جىلى ىشكى ينجەنەرلىك جەلىلەر, تاسجول, تەمىرجول تۇيىعى قۇرىلىسى اياقتالادى. رەسەي, قىتاي ينۆەستورلارى يندۋستريالىق ايماققا قازىردىڭ وزىندە ماشينا جاساۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋ, ەلەكترتەحنيكا سالالارىنداعى جوبالارىن ورنالاستىرۋعا ۇسىنىس جاساپ وتىر.
دامۋ تۇجىرىمىنا سايكەس يندۋستريالىق ايماق قۇرىلىسى ءۇش كەزەڭمەن جۇرگىزىلەدى. متز تراكتورىن قۇراستىرۋ ءوندىرىسى مەن ونەركاسىپتى سالقىنداتۋ جۇيەسى ءوندىرىسى ينۆەستيتسيالىق جوبالارىن يندۋستريالىق ايماقتىڭ تۇڭعىشتارى دەسە بولعانداي. بۇل وندىرىستەردەن جىلىنا 3 مىڭ تراكتور ساپقا قويىلىپ, 100 مىڭ جىلۋ الماستىرۋ جابدىعى وندىرىلەدى. وعان رەسەيدىڭ «كومپوزيت گرۋپپ» حولدينگ كومپانياسى 15 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر. جوبانىڭ العاشقى كەزەڭىن جۇزەگە اسىرۋ قۇنى 2,3 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, الداعى كۇندەرى وندا 200 ادام جۇمىس ورنىن تابادى. قازىردىڭ وزىندە 54 تراكتور ساپقا قويىلدى. سەندۆيچ-پانەل جانە مەتالل قۇرىلىمى ءوندىرىسى دە وسى يندۋستريالىق ايماقتان ورىن تەپكەن. جەرگىلىكتى «استىق» ەلەۆاتور جابدىقتارى زاۋىتى ينۆەستيتسيا سالىپ وتىرعان ءوندىرىستىڭ جوبالىق قۋاتى دا ەرەسەن. وندا 260 مىڭ مەتر سەندۆيچ-پانەل, 1,5 مىڭ توننا مەتالل قۇرىلىمى وندىرىلەتىن بولادى.
ينۆەستيتسيالىق جوبالار ناتيجەسىندە بۇرىن وڭىردە بولماعان ءوندىرىس تۇرلەرى ءونىم بەرەدى. ءوندىرىس پەشتەرىنە ارنالعان تارتىم-ۇرلەۋ قۇرىلعى-ماشينالارىن ىزدەگەندەر ونى قوستانايداعى يندۋستريالىق ايماقتان تابارى ءسوزسىز. رەسەيدىڭ ەكاتەرينبۋرگ قالاسىنداعى كراسنوگۆارديا ماشينا زاۋىتىنان كەلگەن ينۆەستورلار ءۇشىن جەر تەلىمى ءبولىندى. جىلىنا 500 تارتىم-ۇرلەۋ ماشيناسىن شىعاراتىن زاۋىتتىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى دايىندالىپ جاتىر.
ايماققا ورنالاساتىن ءتورتىنشى جوبا مەتاللۋرگيا كاسىپورىندارىنا ارنالعان دوعا پەشتەرى ءۇشىن جىلىنا 20 مىڭ توننا گرافيتتىك ەلەكترودتار وندىرۋگە ارنالادى. بيزنەس-جوسپارىن جاساپ جاتقان ينۆەستور كومپانيا بيىل ىسكە كىرىسەدى.
– سوڭعى ەكى جوبانىڭ دا قازاقستان ءۇشىن ماڭىزى زور جانە ەلىمىزدە ونىڭ بالاماسى جوق. وسىلاردىڭ سىرتىندا كورشى قىتايدان ينۆەستورلار تارتۋعا اسا ءمان بەرىپ وتىرمىز. ولاردىڭ ىشىندە SANY Group, YTO Group Corporation, China National Heavy Duty Truck Group (SINOTRUK), HANTENG Auto Co. Ltd., HKC Corporation Limited سەكىلدى ترانسۇلتتىق ماشينا جاساۋ كومپانيالارى بار. مۇنىڭ بارلىعى دا يندۋستريالىق ايماقتىڭ العاشقى ساتىسىندا جۇزەگە اسادى, 120 گەكتار جەرگە ورنالاستىرىلاتىن بولادى, – دەيدى مەيىرجان ياباي ۇلى.
ەكىنشى ساتىدا جۇزەگە اسىرىلاتىن 140 گەكتار جەر تەلىمى تۇگەلدەي ءوڭىر عانا ەمەس, ەلىمىز ءۇشىن وتە ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا – اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ ىسىنە بەرىلمەك. جوبانىڭ قۇنى 300 ملن اقش دوللارىن قۇرايدى. «BioGrain» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ بۇل جوباسى قىتاي ينۆەستورلارىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسادى. وڭدەۋ كاسىپورنى كەشەنى قۇرامىندا 600 مىڭ توننالىق ەلەۆاتور, جىلىنا 100 مىڭ توننا ۇن تارتاتىن ديىرمەن, 200 مىڭ توننا سۇيەك جەلىمى, كراحمال, كەسپە جاسايتىن, وسىمدىك مايىن سىعاتىن, 1 ميلليون توننا قۇراماجەم شىعاراتىن زاۋىتتار بولادى.
يندۋستريالىق ايماقتا ءۇشىنشى ساتى ءۇشىن رەزەرۆتە تۇرعان 140 گەكتار جەر تەلىمى دە الداعى ۋاقىتتا ءوز ينۆەستورلارىن كۇتەدى. وسى ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىپ, ءوندىرىس قاۋلاپ جۇمىس ىستەگەندە, ءوڭىر ەكونوميكاسى دامىپ, الەۋمەتتىك سالا دا گۇلدەنە تۇسەرىنە, كوپتەگەن قوستانايلىقتىڭ جۇمىس ورنىن تابارىنا كوز جەتىپ وتىر. ەلباسىنىڭ ەكونوميكالىق ساياساتى سۇرلەۋىمەن قادام باسقان توبىل-تورعاي ءوڭىرى ءوندىرىسىنىڭ بولاشاعى جارقىن كورىنەدى.
ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
