بۇگىنگى تاڭدا العا شىققان اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دا بۇل رەتتە حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىنىڭ ارتۋىنا قوساتىن وزىندىك ۇلەسى مول. اسىراۋشى سالانىڭ العا قويعان ماقساتى ەگىن, مال شارۋاشىلىعىن ەسەلەپ, ەلدىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. بۇگىندە شارۋالارعا مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى قولداۋ دا كورسەتىلىپ كەلەدى.
ەجەلدەن جەردىڭ كوركى سانالعان مەركى اۋدانىندا ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارى مەن باستامالارىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى جۇيەلى جۇرگىزىلۋدە. اۋداندا جالپى كولەمى 705697,0 گەكتار جەر بولسا, ونىڭ 202173 گەكتارى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا تيەسىلى. مەركى جەرىندە بۇگىندە 84 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. كوپشىلىگى نەگىزىنەن اسىراۋشى سالانىڭ يگىلىگىن كورىپ, تىرلىگىن تىكتەپ كەلەدى. اۋدان اكىمى مەيىرحان ومىربەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋداندا نەگىزىنەن ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنا ءتيىستى كوڭىل بولىنگەن. بۇل رەتتە اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ كولەمى دە اۋقىمدى. اۋدان بويىنشا وندىرىلگەن ءونىم مەن كورسەتىلگەن قىزمەت كولەمى 10 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعان. ال ەلىمىزدى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا مەركى اۋدانىندا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتاسى بويىنشا جالپى قۇنى 1,7 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 2 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلعان. ناتيجەسىندە 38 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندار جۇمىسپەن قامتىلعان. سونىمەن قاتار «ورتالىق ازيا قانت كومپانياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ مەركى فيليالىنىڭ جىلىنا 200 مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم شىعارۋ الەۋەتىنە يە بولعانى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ارتىپ وتىرعانىن كورسەتەدى.
بۇگىنگى تاڭدا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ باستى نازاردا. بۇل ورايدا اۋداندا اعىمداعى جىلى جالپى قۇنى 662 ميلليون تەڭگە بولاتىن «سا-با لتد» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ «شاعىن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن قايتا جاڭعىرتۋ» جوباسى كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتاسىنا ەنگىزىلىپ وتىر. قازىرگى كەزدە اۋداندا 4433 شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىسانى جۇمىس ىستەيدى. بۇل نىسانداردىڭ ءبارى دە حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. «سونىمەن قاتار اۋدانداعى «KazMicroFinance» ميكروكرەديتتىك ۇيىمى مەن «مەركى نەسيە سەرىكتەستىگى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى تاراپىنان 4814 ازامات جانە 93 شارۋا قوجالىعى نەسيەلەندىرىلدى. بولىنگەن نەسيە كولەمى 3 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. ال اۋدان بويىنشا 5 ميلليارد 111,6 ميلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا بيىلعى قاڭتار جانە تامىز ايلارى ارالىعىندا نەگىزگى قورعا سالىندى», دەيدى اۋدان اكىمى.
مەملەكەت ءۇشىن مال شارۋاشىلىعىنىڭ دا ماڭىزى زور. بۇل ورايدا شارۋالارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە, مال باسى ءۇشىن سۋبسيديا بەرىلىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە اۋداندا مال باسى ءوز ءتولى ەسەبىنەن كوبەيتىلۋدە. بۇگىندە اۋداندا 48 834 ءمۇيىزدى ءىرى قارا, 276 664 قوي-ەشكى, 13 422 جىلقى, 123 تۇيە جانە 81 395 ءۇي قۇستارى بار. شارۋالاردىڭ ايتۋىنشا, مەركىدە مال باسىنىڭ ارتۋىنا اۋداندا قۇرىلعان اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرىنىڭ سەپتىگى ءتيىپ وتىر. بۇگىندە اۋداندا ءسۇت باعىتىندا 6 جانە ەت باعىتىندا 4 اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەپ كەلەدى. اتالعان اگروقۇرىلىمدار وسى ۋاقىتقا دەيىن 1530 توننا ەت جانە 439 توننا ءسۇت وندىرگەن. شارۋالارعا ونىمدەرى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان 67 926 110 تەڭگە كولەمىندە سۋبسيديا بەرىلگەن. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا اۋدان بويىنشا 6 ميلليارد 687,6 ميلليون تەڭگەنىڭ ءونىمى وندىرىلگەن. بۇل كورسەتكىشتىڭ ءوزى اۋداننىڭ ايتارلىقتاي تابىسقا قول جەتكىزگەنىن كورسەتەدى.
بۇل ورايدا مال باسىن اسىلداندىرۋ دا ماڭىزدى ءىس. ەجەلدەن ءبىر-بىرىنەن ءتورت ت ۇلىك مالىنىڭ اماندىعىن سۇراۋدى ۇمىتپاعان حالقىمىزدىڭ مال باعۋ, ونى اسىلداندىرۋ ەرتەدەگى كاسىبى. ماسەلەن, مەركى اۋدانىنداعى «باحور» شارۋا قوجالىعى بۇگىندە قولدان ۇرىقتاندىرۋ ءتاسىلىن قولعا الۋدا. ناتيجەسىندە ءار انالىق باستان تەك ۇرعاشى ءتول الۋعا بولادى ەكەن. مال باسىن كوبەيتۋدىڭ مۇنداي زاماناۋي ءتاسىلى قازىرگى كەزدە كوپتەگەن مەركىلىك شارۋالارعا ۇلگى بولۋدا.
مەركى اۋدانى جاسىل تابيعاتىمەن ەرەكشە. سونىمەن قاتار مال جايىلىمىنا دا قولايلى ايماق. بۇگىندە مال باسىن كوبەيتۋدى, اسىلداندىرۋدى قولعا الىپ وتىرعان مەركىلىك شارۋالاردىڭ جوسپارى اۋقىمدى. ولار ءاردايىم مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە جوعارى كورسەتكىشكە قول جەتكىزىپ كەلە جاتقاندىعىن ايتادى. بۇگىندە جامبىل وڭىرىندە الدىڭعىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆىن قۇرىپ, ەت, ءسۇت باعىتىندا جۇمىس اتقارىپ كەلە جاتقان, سونىمەن قاتار مال باسىن كوبەيتۋدە كوپتەگەن تاسىلدەردى قولدانىپ وتىرعان مەركى اۋدانىنىڭ مۇمكىندىگى اسىراۋشى سالانى العا شىعارۋىمەن ەرەكشە.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
