نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىن ءوز باسىم ۇلى دالا وركەنيەتىنىڭ تاريح پەن اتا تەك توڭىرەگىندەگى اسپەكتىلەرىن قاراستىرعان, وتكەن جىلى جاريالانعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنىڭ ۇيلەسىمدى جالعاسى دەپ قابىلدادىم. مەنىڭ نازارىمدى اۋدارعانى – ماقالادا ءۇندىستان, يتاليا, ەجەلگى ريم حالىقتارىنىڭ ءتول تاريحىنداعى ۇلى جەتىستىكتەر مەن ونىڭ وسى ەلدەر قازىر مەكەن ەتىپ جاتقان اۋماقتارعا قاتىستىلىعى اتالىپ وتكەنى. جالپى, «پوليەتنوستىق باي مادەنيەتى بار ەجەلگى ءۇندىستان مەن بۇگىنگى ءۇندى حالقىن تاريح تولقىنىندا ۇزدىكسىز دامىپ كەلە جاتقان بىرەگەي وركەنيەت رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى» دەگەن تۇجىرىم مەنىڭ دە كوڭىلىمنەن شىقتى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, بۇل ءتۇپ-تامىرىمىزدى بىلۋگە, ۇلتتىق تاريحىمىزعا تەرەڭ ءۇڭىلىپ, ونىڭ كۇرمەۋلى ءتۇيىنىن شەشۋگە مۇمكىندىك تۋدىراتىن دۇرىس ۇستانىم.
ن.نازارباەۆ زاماناۋي عىلىم قازاقستاننىڭ تاريحىن تۇسىنۋگە وزەك بولۋى كەرەك دەيدى. وسى تۇرعىدا ول قازاقستان اۋماعىندا پايدا بولعان, سودان كەيىن بارلىق باعىتتارعا تاراعان قازاق مادەنيەتى مەن جەتىستىكتەرى تۋرالى وي تولعايدى. سونىمەن بىرگە بۇل اتا-بابالاردىڭ ەڭ وزىق تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيالارمەن تىعىز بايلانىسىن دالەلدەيتىنىن جانە الەمدىك تاريحتاعى ۇلى دالانىڭ جاڭا ولشەمدەرىن تۋدىراتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا ول «قازاق» ءسوزىنىڭ ەتنونيمىنەن دە بۇرىن پايدا بولعان قازاق تايپالارى مەن قاۋىمداستىقتارىنىڭ بار ەكەنىن جانە سوندىقتان ەۋروپاتسەنتريستىك كوزقاراس ساقتار مەن عۇندار جانە باسقا دا بۇگىنگى تۇركى حالىقتارىنىڭ ارعى بابالارى سانالاتىن ەتنوستىق توپتار ۇلتتىڭ تاريحي ەتنوگەنەزىنىڭ اجىراماس بولشەگى بولعانى تۋرالى بۇلتارتپاس فاكتىلەردى كورۋگە مۇمكىندىك بەرمەگەنىن ءسوز ەتتى. پرەزيدەنت قازاقستانداعى كوپتەگەن ەتنوستىق توپتارمەن بايلانىستى ورتاق تاريحتى, سونداي-اق قازاقستان تاريحىن ءتۇسىنۋدىڭ وڭ جانە كوپ قىرلى كوزقاراستارىن وبەكتيۆتى قابىلداۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل وي دا وتە دايەكتى. قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى نەگىزگە العان باستى ۇستانىمى – ەلدەگى حالىقتاردىڭ تاتۋلىعى مەن بىرلىگىن نىعايتۋ ارقىلى ۇلتتىق تۇتاستىقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بۇل اسا ماڭىزدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, قازاقستان پرەزيدەنتى ءتول تاريح پەن مادەنيەتتى ۇلىقتاۋ ىسىندە جالاڭ ناسيحاتقا جول بەرمەي, زاماننىڭ اعىمىن, ۋاقىتتىڭ تالابىن مەيلىنشە ءدوپ باسىپ وتىر. ماقالا سونىسىمەن دە قۇندى.
وتكەنىن ماقتان تۇتىپ, بۇگىنىن ناقتى باعالاي ءبىلۋ جانە بولاشاققا وڭ كوزقاراس تانىتۋ – كەز كەلگەن قوعام مەن مەملەكەتتىڭ تابىستى بولۋىنىڭ كەپىلى.
گاۋر پۋنيت,
PhD دوكتور ء(ۇندىستان)
