- ايدوس راحىمجان ۇلى, ەڭ الدىمەن تەلەارنانىڭ 23 جىلدىعىمەن قۇتتىقتايمىز! اتاۋلى مەرەكە قارساڭىندا تەلەارنانىڭ كورەرمەن قاۋىممەن بولىسەتىن قانداي جاڭالىقتارى بار؟
- راحمەت! ءيا, جاقىندا «حابار» تەلەارناسىنا 23 جىل تولدى. وسى مەرەكە قارساڭىندا كورەرمەنگە بىرنەشە جاڭا تۋىندى ۇسىندىق. تەلەارناداعى باعدارلامالار دا جاڭاشىلدىققا بەت بۇردى. قازىر بايقاساڭىزدار, جاڭالىقتار باسقا فورماتتا بەرىلىپ جاتىر. ەلباسى بيىل «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا ايتىلعان باستامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن كورەرمەنگە قاز-قالپىندا جەتكىزىپ, كۇننىڭ باستى جاڭالىقتارىنان حاباردار ەتۋدەمىز. تەلەارنادا ء«بىزدىڭ نازاردا», «داۆايتە گوۆوريت», «ونلاين», ء«بىلۋ ماڭىزدى» سياقتى باعدارلامالار قوعامدا ورىن الىپ جاتقان ءتۇرلى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن شەشۋگە سەبەپكەر بولىپ ءجۇر. رەداكتسيامىزعا ءوز پروبلەمالارىن ايتىپ, ءتۇرلى وتىنىشتەرىن جازاتىن كورەرمەندەر كوپ. ءبىز سول ماسەلەلەردىڭ انىق-قانىعىنا جەتىپ, ونى اشىق تالقىعا سالامىز. سوندىقتان حالىقتىڭ «حابارعا» دەگەن سەنىمى جوعارى. وتاندىق تەلەحيكايالار مەن دەرەكتى فيلمدەر سانىن كوبەيتتىك. «قارلىعاش ۇيا سالعاندا», «جالعىز جاۋقازىن», «پالەنشەەۆتەر», ء«وز ءۇيىم», «اعا», «تاعى دا ءسۇي», «مەنىڭ تاعدىرىم», «عاشىقتار», «دەتەكتيۆ اجە» سەريالدارى كورەرمەن قاۋىمعا ۇناپ جاتىر. دەرەكتى فيلمدەردىڭ دە رەيتينگ كورسەتكىشى جوعارى ەكەنى قۋانتادى. تاياۋدا عانا ء«بورى» ءفيلمى ەفيرگە شىقتى. بۇل سەريال دا كورەرمەن كوڭىلىنەن شىعادى دەپ ويلايمىز. بيىل ەل تاريحىندا تۇڭعىش رەت قازاقستان «بالالار ەۆروۆيدەنيەسىنە» ءوز ءانشىسىن قوستى. حالىق پەن قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن بايقاۋعا دانەليا تۋلەشوۆا باراتىن بولدى. كورەرمەندەر مينسكىدە وتەتىن ءدۇبىرلى دودانى 25 قاراشا كۇنى ساعات 21:00-دە «حابار» تەلەارناسىنان تىكەلەي ەفيردە تاماشالاي الادى. قازاقستاندىقتار junioreurovisioin.tv سايتىنا كىرىپ, داۋىس بەرۋ ارقىلى دانەليانىڭ جەڭىمپاز اتانۋىنا كومەكتەسە الادى. داۋىس بەرۋ 23-25 قاراشا ارالىعىندا وتەدى.
- تەلارنادا الەمدىك دەڭگەيدەگى باعدارلامالاردىڭ قازاق تىلىندەگى نۇسقالارى كورسەتىلىپ جاتىر. شەتەلدىك فرانشيزامەن جۇمىس ىستەۋ قانشالىقتى ءتيىمدى؟
- ءبىز ءوزىمىزدىڭ ءتول تۋىندىلارىمىزعا كوپ ءمان بەرەمىز. دەسە دە كورەرمەننىڭ تالعامىن الەمدىك دەڭگەيمەن دە ۇشتاستىرعىمىز كەلدى. سوندىقتان كورەرمەندەرىمىزگە الەمدىك ترەندتەگى جوبالاردى قازاق تىلىندە كورسەتە باستادىق. مىسالى, «توپجارعان» باعدارلاماسى الەمنىڭ بىرنەشە ەلىندە بار. قازىر بىزدە جوعارى رەيتينگكە يە باعدارلاما قاتارىندا. كورەرمەندەرمەن دە ءدال وسى جوبا بويىنشا كەرى بايلانىس جاقسى. قازاقستاندا بۇرىن-سوڭدى مۇنداي شوۋ بولماعان. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز تالانتتى جاستارعا قولداۋ ءبىلدىرۋ.
سول سياقتى «ميلليون كىمگە بۇيىرادى؟», «زەردە» باعدارلامالارى دا فرانشيزامەن الىنعان جوبالار. «ميلليون كىمگە بۇيىرادى؟» 20 جىلدان بەرى الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە كورسەتىلەدى. وسى ماۋسىمنان باستاپ بۇل جوبا كورەرمەن سۇراۋى بويىنشا قازاق تىلىندە شىقتى. «زەردە» باعدارلاماسىنا كەلەر بولساق, بۇل كورەرمەننىڭ ءبىلىمىن شىڭدايتىن تانىمدىق باعدارلاما. ءبىر ايىرماشىلىعى بۇل جوبادا قاتىسۋشى اقشا ءۇشىن سىنعا تۇسپەيدى. ءبىز مۇندا قازاقستانداعى ەڭ ينتەللەكتۋالدى ادامدى انىقتايمىز.
سونداي-اق تەلەارنادا «تاڭعاجايىپ الەم», «شەبەر اسپاز», «جاراتىلىس. ادامزات تاريحىنا ساياحات», «مارس» دەپ اتالاتىن «National Geographic» تۇسىرگەن تۋىندىلاردى ۇسىنۋدامىز. مۇنداي عىلىمي, تانىمدىق جوبالاردى كوبەيتۋ ارقىلى كورەرمەننىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن, تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتكىمىز كەلەدى. جوعارىدا ايتىلعان بارلىق فرانشيزالىق ونىمدەر تەلەارناداعى كوركەمدىك كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ شەشىمىمەن بەكىتىلەدى. فرانشيزالىق دۇنيەلەردى الۋدىڭ دا, ونىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ دە قيىندىقتارى بار. مىسالى, ادامدار تانىمال جوبالاردى BBC-دان كورىپ ۇيرەنىپ قالعان. ال ءبىز سودان كەم تۇسپەيتىن تۋىندى جاساۋىمىز كەرەك. فرانشيزا – بۇل يدەيالار مەن ۇلگى الۋ الاڭى. ءبىز شەتەلدىك تەلەنارىقتان وزىمىزگە كەرەگىن الىپ, تاجىريبە الماسىپ, جاڭا تۋىندىلار سانىن كوبەيتۋ ارقىلى كورەرمەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرامىز.
- باعدارلامالاردىڭ اتىن لاتىن قارپىمەن بەرە باستادىڭىزدار. بۇل ۇلگىگە تەلەارنا تولىقتاي وتە مە؟
- لاتىن قارپىنە كوشۋ – زامان تالابى. بۇل انا ءتىلىمىز ءۇشىن دۇرىس قادام دەپ ەسەپتەيمىز. ەلباسىنىڭ قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى جارلىعى شىققان ساتتەن بىز كۇندىزگى جاڭالىقتارداعى تيترلاردى لاتىن قارپىمەن جازا باستادىق. بۇل جۇيەگە كوشۋدى بىرتىندەپ ەنگىزەمىز. «حابار» تەلەارناسى جاڭا باستاماعا ءاردايىم دايىن.
- قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلايتىن «ونلاين» توك-شوۋى كورەرمەنگە جول تارتقان جوبانىڭ ءبىرى. بۇل باعدارلاما ارقىلى شەشىمىن تاپقان ماسەلەلەر بار ما؟
– 10 قىركۇيەكتەن باستاپ اپتانىڭ العاشقى ءۇش كۇنى ساعات 20:30-دا «ونلاين» توك-شوۋى تىكەلەي ەفيرگە شىعىپ ءجۇر. باعدارلامانى بەلگىلى جۋرناليست ەرلان يگىسىنوۆ جۇرگىزەدى. جوبا بارىسىندا كوپتەگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. رەداكتسياعا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان قوعامدىق-الەۋمەتتىك ماسەلەسىن ايتىپ حابارلاساتىندار كوپ. جاقىندا جامبىل وبلىسىنان ۆ.بارانوۆ دەگەن اقساقال حابارلاسقان بولاتىن. ءبىز ونىڭ بارلىق پروبلەماسىنا تىڭداپ, شاعىن اۋىلداعى جول سالۋ, جارىق بەرۋ, سۋ جۇرگىزۋ, اۆتوبۋستاردىڭ دۇرىس قاتىناۋى سەكىلدى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋعا كومەكتەستىك. مەن قازىر ءبىر عانا مىسال كەلتىرىپ وتىرمىن. ال نەگىزىندە مۇنداي مىسالدار وتە كوپ. قازاقستاندىقتار مەديتسينالىق كومەك الۋ ءۇشىن نە سەبەپتى شەتەلگە بارۋى ءتيىس, وقۋشىلاردىڭ 3 اۋىسىمدى مەكتەپتە وقۋى, بالاباقشالارداعى ءتارتىپ سياقتى كوپتەگەن الەۋمەتتىك تاقىرىپتاردى اشىق الاڭدا تالقىعا سالىپ, اربىرىنە كومەكتەسۋگە تىرىسامىز. كورەرمەنمەن ينتەراكتيۆتى بايلانىستا جۇمىس جاسايتىن بۇل جوبانىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى وتە كوپ.
- بەكزات ساتتارحانوۆتىڭ ءومىرى مەن سپورتتاعى جەتىستىگى تۋرالى تەلەحيكايا ءتۇسىرىلىپ جاتىر دەپ ەستىدىك. تەلەونىم قازىر قاي دەڭگەيدە؟ كورەرمەن قاۋىمعا قاشان ۇسىنىلادى؟
- بۇل جوبا ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسقاقتاتا تۇسكەن بەكزاتتىڭ ءومىرى مەن سپورت سالاسىندا جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ارنالادى. سەريالدىڭ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى ەندى عانا باستالدى. تەلەونىم دايىنداۋ وڭاي جۇمىس ەمەس. كورەرمەن تەلەديداردان كورەتىن 45-60 مينۋتتىق ءبىر عانا سەريالدىڭ ار جاعىندا قانشاما ادامنىڭ ەڭبەگى بار. كۇن-ءتۇن دەمەي ء تۇسىرىلىم توبى جاڭا تۋىندى ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن سالادى. ساپالى دۇنيە جاساپ شىعارۋ ءبىراز ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان ءتۇسىرىلىم توبى قازىر قىزۋ جۇمىس ۇستىندە. ولار تەلەحيكايانى تۇسىرەردە شىمكەنت قالاسىنا بارىپ بەكزات ساتتارحانوۆتىڭ اتا-اناسى, دوستارى جانە باپكەرلەرىمەن ارنايى تىلدەسىپ قايتتى. سونداي-اق سپورتتاعى ارىپتەستەرىنەن ول تۋرالى ەستەلىكتەردى جيناپ جاتىرمىز. بەكزات ساتتارحانوۆ قازىر ءتىرى بولسا, ۇلكەن دەڭگەيدەگى سپورتشى بولار ەدى. ءفيلمنىڭ ەفيرگە قاي ۋاقىتتا شىعاتىنى ازىرگە بەلگىسىز.
- «باتىرلار جولى» دەپ اتالاتىن تاريحي كوركەم فيلم ءتۇسىرىلىپ جاتىر ەدى. ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن با؟
- «باتىرلار جولى» تاريحي كوركەم ءفيلمى ءبىزدىڭ تاجىريبەمىزدەگى العاشقى تولىق مەتراجدى تۋىندى. ونىڭ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. قويۋشى رەجيسسەرى اسقار ۇزاباەۆ. بۇل كارتينادا قاراساي باتىردىڭ ءومىرى, قازاق دالاسىنىڭ باسىنان وتكەن قيىن-قىستاۋ كەزەڭى سۋرەتتەلەدى. فيلمدە ۇلان-عايىر ولكەمىزدى نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاعان باتىرلارىمىزدىڭ ەرلىگى, ەل باسىنا كۇن تۋعان زاماندا كورسەتكەن قايسارلىعى, مەملەكەت تۇتاستىعىنىڭ ماڭىزى كورسەتىلەدى. اكتەرلەر قۇرامى دا جاقسى جاساقتالعان. باستى رولدەردى نازار سۇلتانوۆ, ءاشىم احمەتوۆ, جاندوس ايباسوۆ, ەرجان نۇرىمبەت, الدابەك شالباەۆ, ايدوس بەكتەمىر, ءمولدىر مەكەنباي سىندى اكتەرلەر وينايدى. سونىمەن قاتار 71-ءشى كانن كينوفەستيۆالىندە «ەڭ ۇزدىك ايەل ءرولى» اتالىمىن جەڭىپ العان سامال ەسلياموۆانى قاراساي باتىردىڭ اناسى وبرازىندا كورەسىزدەر.
بۇل جوباعا ءتۇسىرىلىم توبى جان-جاقتى ءارى تىڭعىلىقتى دايىندالدى. تاريحشىلارمەن كەڭەسىپ, سول زاماندى شىنايى كورسەتۋ ءۇشىن ءار دەكوراتسيا مەن لوكاتسيا ۇزاق تاڭدالدى. جەكپە-جەك كورىنىستەرىن سومداۋعا جايداربەك كۇنعوجينوۆ باستاعان قازاقستاندىق كاسكادەرلەر قاتىستى. سوندىقتان ول وسكەلەڭ ۇرپاققا بەرەرى مول دۇنيە بولادى. بۇل تۋىندىنى كەلەسى جىلى ناۋرىز مەرەكەسىنە قارسى كورسەتىپ قالامىز.
- تەلەارنا ونىمدەرىنىڭ قانشا بولىگىن جەكە پروداكشن كومپانيالار دايىندايدى؟
- تەلەونىم دايىنداۋ جۇمىسىن جەكە اۋتسورسينگ كومپانيالارعا بەرۋ ءداستۇرى بار. ءبىراز دۇنيەنى ءوزىمىز جاسايمىز. وعان بارلىق جاعداي جاسالعان, مۇمكىندىك جەتەدى. دەسە دە تۋىندىلاردى دايىنداۋ ءىسىن پروداكشن كومپانيالارعا بەرۋ ارقىلى ءبىز كوپ ۇتىپ وتىرمىز. مۇنداي جاعدايدا تەلەارناداعى باعدارلامالار ءبىر بىرىنە ۇقسامايدى. ونىڭ ستسەناريلىك ءماتىنى دە, رەجيسسەرلىك كوزقاراسى دا ەرەكشە بولادى. قازىر جەكە اۋتسورسينگ كومپانيالار وتە كوپ. مۇنداي ۇجىمدارمەن جۇمىس ىستەۋ ارقىلى ولاردىڭ اراسىندا ۇلكەن باسەكەلەستىك تۋادى. ارقايسىسى ساپالى دۇنيە جاساعىسى كەلەدى. سوندىقتان دا قازىر ەفيردە سۇزگىدەن وتكەن, ساپالى تۋىندىلار كورسەتىلىپ جاتىر. مۇنداي ارىپتەستىك بايلانىس تەلەنارىقتىڭ ىلگەرىلەۋى ءۇشىن اسا ءتيىمدى.
- جاقىندا وتكەن «Astana Media Week» اپتالىعىندا قازاقستان مەدياسىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى پروداكشن-ستۋديالارمەن تەت-ا-تەت كەزدەسۋ وتكىزگەن ەدى. وسى اپتالىق اياسىندا قانداي دا ءبىر كەلىسىمدەر جاسالدى ما؟
- ءيا, ارينە. «Astana Media Week» اپتالىعى اياسىندا پەتروپاۆل, ليساكوۆسكىدەن كەلگەن كومپانيالارمەن سويلەستىك. ولار شاعىن عانا كومپانيا بولسا دا ساپالى دۇنيە ۇسىنا الادى. ءبىز ولارمەن بايلانىس جۇرگىزە باستادىق. كوپ جاعدايدا جاستاردىڭ ۇلكەن تەلەارناعا كەلۋگە باتىلى جەتە بەرمەيدى. وسى رەتتە «Astana Media Week» اپتالىعى وسىنداي تالانتتى جاستارعا ۇلكەن جول اشتى. ال ءبىز جاڭا ترەندتەرمەن تانىسا الدىق. ءبىر جاعىنان شاعىن كومپانيالار اپتالىق اياسىندا تاجىريبە الماستى. مۇنداي اۋقىمدى شارالاردىڭ تەلەنارىققا بەرەرى كوپ. تەلەارنادا كوركەمدىك كەڭەس بار. بىزگە كەز كەلگەن كومپانيا ءوز ۇسىنىستارىن ەركىن بەرە الادى. ەگەر كوركەمدىك كەڭەستىڭ بارلىق تالاپتارىنا ساي بولىپ جاتسا, ءبىز ونى قۋانا-قۋانا ەفيردەن كورسەتۋگە دايىنبىز.
- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!
اڭگىمەلەسكەن مارجان تىلەۋبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
