ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جولداۋىندا وسى ماسەلەگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ, جاستار مەن وتباسى ينستيتۋتىن كەشەندى قولداۋدى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىمدىعىنا اينالدىرۋدى تاپسىردى.
كۇنى كەشە, 13 قاراشادا ەلباسى جارلىعىمەن 2019 جىل جاستار جىلى دەپ جاريالاندى. قازاقستان پرەزيدەنتى ۇكىمەتكە اتاۋلى جىلدى وتكىزۋ بويىنشا قاجەتتى شارالار قابىلداۋ جونىندە پارمەن بەرە وتىرىپ, جارلىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگىنە جۇكتەدى.
ەندىگى جەردە ۇكىمەت دەڭگەيىندە اتاۋلى جىل اياسىندا جاس بۋىننىڭ قانداي ماسەلەلەرى قولعا الىنۋى كەرەكتىگىنىڭ كەشەندى جوسپار-جوبالارى قابىلداناتىنى بەلگىلى. قازىرگى تاڭدا باستامانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جول كارتاسى تۇزىلگەنىنەن دە حاباردارمىز. جالپى, بۇعان دەيىن دە بيىك مىنبەرلەردەن ءھام قوعام وكىلدەرى تاراپىنان جاستار جىلىندا قانداي ماسەلەلەر العا شىعۋى كەرەك ەكەنىنە قاتىستى كوپتەگەن وي-پىكىر ايتىلدى. وسى ورايدا «Egemen Qazaqstan» گازەتى جاس تولقىننىڭ وزىنە ءسوز بەرگەندى ءجون كوردى. بۇل – كۇنى ەرتەڭ قابىلدانۋعا ءتيىس جوسپار-جوبالاردا جاستار قاۋىمىنىڭ ۇسىنىس-تىلەگى بارىنشا ەسكەرىلسىن دەگەن نيەت. «كەڭەسىپ پىشكەن توننىڭ قاشاندا كەلتە بولمايتىنى» بەلگىلى. ساۋالدامادا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندەگى ءتۇرلى سالادا جۇرگەن جاس ازاماتتاردىڭ پىكىرى قامتىلىپ وتىر.
سونىمەن, جاستار جىلىنان نە كۇتەسىز؟
جاس وتباسىلاردى نىعايتۋعا نازار اۋدارعان ءجون
«جاستار جىلى» اياسىندا جاس وتباسىلاردىڭ جاعدايىنا ەرەكشە كوڭىل بولگەن ءجون دەپ سانايمىن. ماسەلە ولارعا دەگەن الەۋمەتتىك قولداۋدان بۇرىن, جالپى قۇرىلعان جاس وتاۋلاردى ساقتاپ قالۋدا.
بالا كۇنىمىزدەن سان ەستىگەن «وتان وتباسىنان باستالادى» دەگەن ءسوز ءاربىر وتباسى مەملەكەت ىرگەتاسى ەكەنىن سانامىزعا قوندىردى. ولاي بولسا, وتباسىنىڭ الەۋمەتتىك ينستيتۋت رەتىندەگى مارتەبەسىن ارتتىرۋ, ونىڭ مىزعىماس قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋ, سونىڭ ارقاسىندا بۇزىلعان نەكەلەردىڭ سانىن قىسقارتۋ – مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ءىس.
وكىنىشكە قاراي, سوڭعى جىلدارى قازاقستان ايىرىلىسۋ كورسەتكىشى بويىنشا كوش باستاعان ەلدەر قاتارىنان تابىلاۋدا. اسىرەسە, بۇل كەرىتارتپا تەندەنتسيا جاستاردىڭ اراسىندا كەڭىنەن تارالىپ وتىر. بۇعان نە سەبەپ؟
كوپ جاعدايدا سەبەپتى تۇرمىستىق قيىندىقتاردان ىزدەيمىز. ءيا, ءۇي-جاي, تۇراقتى جۇمىس جانە ساپالى ومىرگە قاجەت وزگە دە العىشارتتاردىڭ وتباسى تۇراقتىلىعىن نىعايتۋعا ماڭىزى زور. بىراق, شىنىمەن دە سان مىڭ وشاقتى ويرانداعان, بالانى اتا-انا تاربيەسىنەن ايىرعان سەبەپ وسى عانا ما؟ ولاي بولسا, ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى بويىنشا توعىزىنشى ورىنداعى شۆەتسيا ايىرىلىسۋ كورسەتكىشى بويىنشا دا نەگە ءدال سول دەڭگەيدە؟
دەمەك, ءال-اۋقاتتى ارتتىرۋمەن قاتار, الەۋمەتتى وڭالتۋ قاجەت. سول سەبەپتى, جاستارعا ارنالعان 365 كۇننىڭ بىرىندە, وڭىرلەردە جاس وتباسىلاردىڭ باسىن قوسىپ, ءتۇرلى سيپاتتاعى ورتاق ماسەلەلەرىنىڭ شەشىمىن تابۋ ماقساتىمەن سۇحبات الاڭدارىن ۇيىمداستىرۋدى قاجەت دەپ سانايمىن.
ءبىرجان ءالىمجانوۆ,
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ «قارجى ورتالىعى» اق
دەپارتامەنت ديرەكتورى
اۋىلدىق جەرلەرگە سپورت ۇيىرمەلەرى كەرەك
ءوزىم سپورتشى بولعاندىقتان, ەلىمىزدىڭ سپورت سالاسىنداعى ءاربىر جەتىستىگىنە قۋانامىن. ەكونوميكامەن بىرگە سپورت تا دامىپ كەلەدى. حالقىمىزدىڭ ءباسىن بيىكتەتكەن تالاي سپورتشى بار. سپورتتى قولداۋ دا مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى جولعا قويىلعان. اسىرەسە ەلباسىنىڭ «تۋعان جەر» باعدارلاماسى بويىنشا بۇگىندە كاسىپكەرلەر دەمەۋشىلىگىمەن اۋىلدىق جەرلەردە سپورت كەشەندەرى سالىنۋدا. ءبارىمىز دە اۋىلدان شىقتىق. الايدا ءالى كۇنگە دەيىن كوپتەگەن اۋىلداردا سپورت, ونىڭ ىشىندە بوكس ۇيىرمەلەرى جوق. جامبىل ءوڭىرى نەگىزىنەن بوكسشىلاردىڭ وتانى سانالادى. ەگەر «جاستار جىلىندا» وسى ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپسا, تۋعان توپىراقتان تالاي جويقىن جۇدىرىقتى سپورتشى شىعاتىنىنا سەنىمىم مول. ودان كەيىن جاتتىقتىرۋشى ماسەلەسى تاعى بار. كوپتەگەن جوعارى ساناتتى جاتتىقتىرۋشىلار اۋىلعا جۇمىسقا بارا بەرمەيدى. بيىلعى جولداۋىندا ەلباسى جالاقى ماسەلەسىن جاقسى ايتتى عوي. مىنە, وسى ماسەلە جاتتىقتىرۋشىلاردا دا جاقسى شەشىمىن تاپسا دەگەن وي بار. ەندىگى جەردە بارلىق اۋىلدىق جەردە سپورت ۇيىرمەلەرى اشىلسا دەپ ويلايمىن. ماسەلەن مەن ءوزىم سپورتپەن العاش اينالىسىپ جۇرگەن كەزىمدە بايزاق اۋدانىنىڭ ورتالىعى سارىكەمەر اۋىلىنا بارىپ جاتتىعىپ ءجۇردىم. سەبەبى, ءبىزدىڭ بايزاق اۋىلىندا بوكس ۇيىرمەسى بولعان جوق. ءالى دە سول قالپى. وسى سياقتى ماسەلە ءاربىر اۋىلدا بار. سوندىقتان دا كەلەسى جىلى سپورتشى جاستارىمىز ءۇشىن وسىنداي ماسەلەلەردىڭ شەشىمى تابىلسا ەكەن دەيمىن.
اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ,
بوكستان ازيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى
جامبىل وبلىسى
