كەڭ بايتاق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 7591 شاقىرىمدىق شەكارا سىزىعى رەسەي فەدەراتسياسىمەن ارادا جاتىر. سونىڭ 1532 كيلومەترى باتىس قازاقستان وبلىسىنا تيەسىلى. استراحان, ۆولگوگراد, ساراتوۆ, سامارا, ورىنبور ەجەلدەن قازاق-ورىس ورتاق جايلاعان ءوڭىر ەدى. ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناس ىسكەرلىك ارىپتەستىككە ۇلاسىپ, كۇنى بۇگىن ەكى ەل دە مۇنىڭ پايداسىن مولىنان كورىپ وتىر.
جاقىن كۇندەرى پەتروپاۆلدا قازاقستان مەن رەسەيدىڭ وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ XV فورۋمى وتكەلى جاتىر. ەكى ەل پرەزيدەنتى قاتىساتىن فورۋم قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ءتۋريزمىن دامىتۋداعى جاڭا تاسىلدەر مەن ۇردىستەردى تالقىلاماق.
مىنە, وسىناۋ ەلەۋلى وقيعا قارساڭىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ باستاعان رەسمي دەلەگاتسيا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ سامارا وبلىسىندا بولىپ قايتتى. سامارا گۋبەرناتورى دميتري ازاروۆپەن ارادا وتكەن ىسكەرلىك كەزدەسۋدە وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق تاعى ءبىر بەلەسكە كوتەرىلدى دەۋگە بولادى.
– ەكى ەل اراسىنداعى وڭىرارالىق ارىپتەستىكتىڭ نەگىزى ءبىزدىڭ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ەڭ جوعارعى دارەجەلى كەزدەسۋلەرىندە قالانىپ, جىل وتكەن سايىن دامىپ كەلەدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستان ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسى – تاتۋ كورشى, ەڭ باستى ستراتەگيالىق ارىپتەس ەكەندىگىن ءاردايىم ايتىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ارامىزداعى دوستىقتىڭ تامىرى تالاي عاسىرعا كەتەدى, - دەدى ءوز سوزىندە التاي كولگىنوۆ.
وتكەن جىلى باتىس قازاقستان وبلىسى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ وڭىرلەرى اراسىندا 600 ملن. اقش دوللارىنان ارتىق تاۋار اينالىمى بولىپتى. بيىلعى 8 ايدا سىرتقى ساۋدا اينالىمى 420 ملن. دوللارعا جەتىپ, 15,8%-عا وسكەن. التاي كولگىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق جانە تۋريستىك الەۋەتى وتە زور. ماسەلەن, باتىس قازاقستان وبلىسىندا كۇنى بۇگىن شەتەل فيرمالارىنىڭ 86 فيليالى جانە حالىقارالىق ينۆەستورلارمەن بىرلەسە قۇرىلعان 238 بىرىككەن كاسىپورىن قىزمەت ەتىپ جاتىر. ارينە, بۇل ارىپتەستىكتىڭ دەنى – رەسەيلىك ينۆەستورلارعا تيەسىلى.
- مەملەكەت باسشىسى ەلدە كولىك-لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن اۋەجاي عيماراتى جاڭارتىلادى. قازىردىڭ وزىندە ورالدان قازاقستاننىڭ وزگە وڭىرلەرىنە جانە شەتەلگە تىكەلەي اۋە رەيستەرى اشىلدى. سونىڭ ىشىندە ورالدىقتار ماسكەۋ مەن فرانكفۋرت قالالارىنا تىكە ۇشىپ بارا الادى. تاياۋ ارادا ورال-ساراتوۆ اۆتوجولىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. بۇل جول شەكارا تۇسىندا 8 جولاقتى اۆتوبانعا اينالماق. رەسەيدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە شىعاتىن جول قۇرىلىسى دا جالعاسۋدا. 2019 جىلى سامارا شەكاراسىندا 8 جولاقتى جول قۇرىلىسىن سالۋدى جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق ورىنبور وبلىسىمەن اراداعى كۇرە جولعا كۇردەلى جوندەۋ باستالادى, - دەيدى التاي كولگىنوۆ ەكى ەل اراسىنداعى ىسكەرلىك قارىم-قاتىناستى ودان ءارى دامىتۋ تۋرالى ايتا كەلىپ.
قازاقستان مەن رەسەيدىڭ وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ XV فورۋمى تۋريزم تاقىرىبىنا ارنالاتىنىن جوعارىدا ايتقان ەدىك. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ باسشىسى دا سامارامەن ارادا تۋريزم سالاسىن دامىتۋ تۋرالى ۇسىنىس كوتەردى. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, بولاشاقتا ورال مەن سامارا اراسىندا تىكەلەي اۋە قاتىناسى اشىلۋى مۇمكىن. ارينە, ورال مەن سامارانىڭ ارالىعى 260-اق شاقىرىم. بىراق ءار مينۋتىن ءتيىمدى پايدالانىپ, شەكارا بەكەتىندە التىن ۋاقىتىن سارپ ەتكىسى كەلمەيتىندەرگە بۇل دا ءبىر وڭ مۇمكىندىك.
ەكى ەل اراسىنداعى ىقتيمال ارىپتەستىكتىڭ تاعى ءبىر سالاسى – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءتۋريزمىن دامىتۋ. بۇل باعىتتا باتىس قازاقستان وبلىسىنان ۇيرەنەر نارسە كوپ. تمد ەلدەرى اراسىندا باتىس قازاقستان وبلىستىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر ءتۋريزمى ورتالىعى ۇزدىك ۇشتىككە ەنىپ, «يۋنەسكو كلۋبى» دەگەن اتاق العان. 1960 جىلى قۇرىلعان ورتالىقتىڭ بۇگىندە 16 بولىمشەسى بار. «سپورتتىق تۋريزم», «مۋزەي پەداگوگيكاسى», «ولكەتانۋ», «سپورتتىق باعدارلاۋ», «ەكولوگيالىق تۋريزم», «گەولوگيا» ۇيىرمەلەرى وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ ءسۇيىپ قاتىساتىن مەكەنىنە اينالعان. قازىردىڭ وزىندە رەسەيدىڭ 14 ايماعىمەن ىسكەرلىك بايلانىس ورناتقان ورتالىق جۇمىسىنا سامارالىقتار دا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.
ءوز كەزەگىندە سامارا وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى دميتري ازاروۆ وڭىرلەر اراسىندا قالىپتاسقان ەكىجاقتى پايدالى ارىپتەستىك تۋرالى ايتىپ ءوتتى. مىسالى كۇنى بۇگىن ەكى وبلىستىڭ بىرقاتار كاسىپورىنى قويان-قولتىق قىزمەت ەتىپ كەلەدى. ورال مەحانيكالىق زاۋىتىندا جاسالعان ءيىندى بىلىكتەر سامارالىق «ەلەكتروسيلا» كاسىپورنىنىڭ قاجەتىنە جاراپ تۇر. قازاقستاندىق كەمەجاساۋ ءوندىرىسىنىڭ فلاگمانى «گيدروپريبور» عزي اق «سامتەحنونەفت» عىلىمي-وندىرىستىك كاسىپورنىمەن كەلىسسوز جۇرگىزۋدە. ونىڭ ناتيجەسىندە مۇناي قۇبىرلارىن تازارتۋ تەحنولوگياسىن دامىتۋ, حيميالىق رەاگەنت قولدانا وتىرىپ مۇناي ءوندىرىسىن اتتىرۋ باعىتىندا ورتاق جوبالار ومىرگە كەلىپ قالۋى مۇمكىن. بۇدان باسقا ازىق-ت ۇلىك, جەڭىل ونەركاسىپ جانە باسقا سالالاردا ارىپتەستىك ورناتقان كومپانيالار كوپ.
باتىسقازاقستاندىق دەلەگاتسيانىڭ ساماراعا ساپارى بارىسىندا ەكى وبلىس كاسىپكەرلەرىنىڭ مۇمكىندىگىن اشىپ كورسەتەتىن كەلەلى كەزدەسۋ, تۇساۋكەسەرلەر ءوتتى. كەزدەسۋ ناتيجەسىندە وڭىرلەر اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحنيكالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني-گۋمانيتارىق سالادا ارىپتەستىك تۋرالى ەكىجاقتى كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى.
بۇدان كەيىن اق جايىق ءوڭىرىنىڭ كاسىپكەرلەرى ساماراداعى ەڭ ءىرى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق نىسانداردى ارالاپ كوردى. «يدك مات ي ديتيا» («انا مەن بالا») دەپ اتالاتىن جوعارى تەحنولوگيالى مەديتسينالىق ورتالىق پەن تاياۋدا عانا اشىلعان «اگروپارك» اگرولوگيستيكالىق كەشەنىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ءىرى كاسىپورىندارى بولاشاقتا «اگروپارككە» ءوز ونىمدەرىن قويۋعا ۋاعدالاستى.
P.S. ايگىلى روزا باعلانوۆا جىرلايتىن «اح, ساماردىڭ قالاسى» ءانى ءار قازاقتىڭ ەسىندە شىعار. سامارا قالاسىندا «اق جول» اتتى قازاق ۇلتتىق-مادەني اۆتونوميا 2005 جىلدان بەرى جۇيەلى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ توراعاسى توقتارباي دۇيسەنباەۆ بۇگىندە بۇكىل رەسەي قازاقتارىنىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن ۇيىمعا باسشىلىق ەتەدى. قوڭسى قونعان قوس حالىق دوستىعىنىڭ يگىلىگىن الدىمەن كورىپ وتىرعان دا – وسى قانداستارىمىز. ەندەشە ەكى ەل دوستىعى باياندى بولسىن!
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ورال-سامارا-ورال
