«گەجۋبا شيەلى تسەمەنت» جشس زاۋىتى جوباسىنىڭ جالپى قۇنى – 64 ملرد تەڭگە. باس مەردىگەرى «چاينا تريۋمف ينتەرنەشنل» – الەمدەگى ۇزدىك 50 حالىقارالىق كوشباسشى كومپانيا قاتارىنا جاتادى. زاۋىت تولىقتاي ىسكە قوسىلعاندا مۇندا 300-گە جۋىق جۇمىسشى ەڭبەك ەتەتىن بولادى.
زاۋىت جىلىنا 1 ملن توننا تامپوناجدى تسەمەنت وندىرەدى دەپ كۇتىلۋدە. تامپوناجدى تسەمەنت اتوم ونەركاسىبى مەن مۇناي-گاز سالاسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە ەكەن. كوپتەگەن كاسىپورىندار شيكىزاتتىڭ وزىمىزدەگى قات ءتۇرىن الىس جەردەن تاسىمالداعاندىقتان ءونىمى قىمباتقا تۇسەتىن. ماسەلەن, وڭتۇستىكتەگى اشىلۋىنان جابىلۋى تەز «كەراموگرانيت» زاۋىتى وندىرىسكە قاجەتتى قۇمدى ۋكراينادان الدىراتىندىقتان تۇرالاپ قالعان بولاتىن. ال مۇندا شيكىزات ىرگەسىندە ورنالاسقان. بۇگىندە دولوميت, قۇم جانە ۋاق تاس كارەرلەرى پايدالانۋعا دايىن بولعاندىقتان زاۋىتتىڭ تسەمەنتى قولجەتىمدى بولماق.
زاۋىت قۇرىلىسىنا 50 گەكتارعا جۋىق جەر بولىنگەن. ونىڭ 4 گەكتار جەرىنە جۇمىسشىلار قالاشىعى سالىنىپ جاتىر.
جوبا قازاقستاندىق-قىتايلىق 51 جوبانىڭ تىزىمىنە كىرگەن. شيەلى اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى بولاتبەك ىسماعۇلوۆ زاۋىتتا جۇمىس ىستەپ جاتقانداردىڭ دەنى جەرگىلىكتى تۇرعىندار ەكەندىگىن ايتادى. كاسىپورىن تولىق ىسكە قوسىلعاندا 230-داي ادام تولىق جۇمىسپەن قامتىلادى ەكەن. ونىڭ 90 پايىزعا جۋىعىن جەرگىلىكتى حالىق قۇرايدى.
«گەدجۋبا – شيەلى تسەمەنت» ءوندىرىسىنىڭ ديرەكتورى ۋدجۋن حۋا تامپوناجدى تسەمەنتتىڭ الەمدىك نارىقتا ءباسى جوعارى ەكەندىگىن ايتادى. شيكىزاتتىڭ 98 پايىزى وسىندا بار. تەك ءبىر-ەكى پايىز قوسپالارى عانا سىرتتان تاسىمالدانادى.
ادەتتە, جۇرت ءوندىرىس ورنىنىڭ اۋاعا شىعارعان قالدىقتارىنان زارەزاپ بولادى. وسىدان بەس-التى جىل بۇرىن «ساستوبە تسەمەنت» زاۋىتىنىڭ مۇرجالارىنان شىققان قالدىقتار جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ ءۇي-جايىن باسىپ, اسپاننان شۇعا ەمەس, تسەمەنت جاۋعانىنا نارازى بولعان تۇرعىندار رەسپۋبليكاعا دابىل كوتەرگەن بولاتىن.
ال جاڭا تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان بۇل زاۋىتتىڭ ەرەكشەلىگى – قورشاعان ورتانى لاستامايدى دەلىنەدى. مۇرجالاردان بولىنەتىن كومىرقىشقىل گازى ارناۋلى سۇزگىدەن ءوتىپ تازالانادى. زاۋىت باسشىلىعى جۇزگە جۋىق قازاقستاندىق جاستاردى قىتايداعى ارناۋلى وقۋ ورىندارىندا دايارلاپ جاتىر.
قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ شيەلى اۋدانىنا بارعان ساپارىندا سول جاستاردىڭ العاشقى لەگىمەن كەزدەسكەن بولاتىن.
قحر-دا تسەمەنت زاۋىتىندا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن وندىرىستەن وتكەن جاستاردىڭ قاتارى الداعى ۋاقىتتا كوبەيەدى. قىتايدا 5 مىڭنان استام زاۋىت بار ەكەن. شيەلى اۋدانىنداعى يندۋستريالدى-اگرارلىق كوللەدجدە ءبىلىم العان جاستار جاڭا ءوندىرىس ورنىنداعى ماماندىقتى يگەرگەندىگىن ايتادى.
الەمدىك نارىق جاعدايىندا ءوز كورپەڭدى قىمتاپ, توماعا-تۇيىق ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىن ەمەس. ءىرى ءوندىرىس وشاقتارى بولماسا مەملەكەت بولاشاعى ب ۇلىڭعىر كۇيىندە قالادى. ەلباسى الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنا ەركىن كىرۋ ءۇشىن ۇلكەن تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ كومەگىمەن مەملەكەتىمىزدى نىعايتۋعا كۇش سالىپ جاتىر. ايماق باسشىسى وسى ىستە جاستارىمىزدىڭ وندىرىستە جۇمىس ىستەۋى اسا ماڭىزدى ەكەندىگىن ايتتى.
جىل سوڭىنا دەيىن تولىق ىسكە قوسىلاتىن زاۋىتقا مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك شەڭبەرىندە ەلەكتر جەلىسىمەن جابدىقتاۋ جانە تەمىرجول سالۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار وبلىستىق بيۋدجەتتەن ونەركاسىپتىك ايماققا گاز قۇبىرىن سالۋ ءۇشىن قاراجات ءبولىندى. شىعارعان ءونىمنىڭ جەتپىس پايىزىن وتاندىق اتوم ونەركاسىبى مەن مۇناي-گاز سالاسىنا بەرەدى, ارتىلعانىن شەتەلگە ەكسپورتتايدى. ءساتىن سالسا, «قىزىلوردانىڭ شۆەيتسارياسى» اتانعان اۋداندا رەسپۋبليكاداعى ەڭ ءىرى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى قاناتىن كەڭگە جايماق.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى
