تسيفرلاندىرۋ – قازىرگى زامان تالابى
ەلباسى سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىندەگى قۇتتىقتاۋ سوزىندە «استانا حاب» ءىت-ستارتاپتار حالىقارالىق تەحنولوگيالىق پاركىن رەسمي تۇردە ىسكە قوسۋ شاراسىنا قاتىسۋشىلارعا ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
– سىزدەرمەن قوناقجاي ءارى جاس ەلوردامىز – استانادا جۇزدەسكەنىمە قۋانىشتىمىن. اشىلۋ راسىمىنە قاتىسىپ وتىرعان ەستونيا پرەمەر-ءمينيسترى يۋري راتاس مىرزاعا جانە شەتەلدىك قوناقتاردىڭ بارىنە العىس بىلدىرەمىن. بۇل شارا ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا قازاقستان ءۇشىن وزەكتى بولىپ سانالادى, – دەدى ەلباسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىز بەن قوعامىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ ىسىندە تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ ءمانى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ينتەرنەت, جاساندى ينتەللەكت, 3D-باسپا تەحنولوگيالارى جانە بلوكچەين ادامزات ءومىرىنىڭ بۇكىل سالاسىنا بەلسەندى تۇردە ەنىپ كەلەدى. بۇل – قازىرگى زاماننىڭ نەگىزگى ءۇردىسى. تسيفرلاندىرۋ مەملەكەتتەردىڭ دامۋى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنىڭ بىرىنە اينالدى. بۇگىندە الەمنىڭ جەتەكشى ەلدەرى, سونداي-اق ولاردىڭ G-20 جانە ەۋروپا وداعى سياقتى بىرلەستىكتەرى وزدەرىنىڭ تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق قۇجاتتارىن قابىلدادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدەگى تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ ۇدەرىسى مەن وسى باعىتتا قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەرگە ارنايى توقتالدى.
– قازاقستان – تمد-دا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ءىسىن ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋدى ءبىرىنشى بولىپ باستاعان ەلدەردىڭ ءبىرى. بىلتىر قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋىنا قادام باستىق. ناقتى جەتىستىكتەرىمىز دە بار, – دەدى ەلباسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى «استانا حاب» ءىت-ستارتاپتار حالىقارالىق تەحنولوگيالىق پاركى قازىرگى يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەنىڭ وزەگىنە اينالۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتتى.
– تەحنوپاركتىڭ جۇمىسىنا قاتىسۋشىلار جەڭىلدەتىلگەن ۆيزا جانە ەڭبەك رەجىمدەرىن پايدالانا الادى, سونداي-اق ولارعا سالىق جانە باسقا دا جەڭىلدىكتەر بەرىلەدى. تەحنوپارك بازاسىندا تالىمگەرلىك ينستيتۋتى قۇرىلدى. ونىڭ اياسىندا ساراپشىلار ستارتاپ-كوماندالارعا قامقورلىق جاسايتىن بولادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءىت-تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا تارتىلعان دارىندى جاستاردى قولداۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
– بىزگە ءىت-تالانتتاردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. باستى ماقساتىمىز – اقىلدى ءارى قابىلەتتى بالالارعا كومەك كورسەتۋ. ءبىز جەكە باستامالاردى, باعدارلاما جاساۋ مەكتەپتەرىن, روبوتتىق تەحنيكا مەن كيبەر-سپورتقا قاتىستى سپارتاكيادالار مەن وليمپيادالاردى جان-جاقتى قولدايمىز. جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋ باعدارلامالارى جاڭارتىلدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونداي-اق ەلباسى قازاقستاندا بيزنەستى جەبەۋشىلەر كلۋبىن (QazAngels),
ۆەنچۋرلىق كاپيتاليستەر قاۋىمداستىعىن جانە بىرلەسە ينۆەستيتسيالاۋ قورىن قۇرۋ ماسەلەسى جونىندە ايتتى.
قازاقستاننىڭ تاجىريبەسىن تاڭداعان
مەملەكەت باسشىسى يننوۆاتسيالىق جاڭعىرۋدىڭ سۇبەلى جەتىستىكتەرىنە كەڭىنەن توقتالدى. اتاپ ايتقاندا قازىر حالىقتىڭ 75 پايىزى ەلەكتروندى دەنساۋلىق تولقۇجاتتارىنا يە. مەكتەپتەردىڭ 90 پايىزدان استامى تسيفرلى ءبىلىم رەسۋرستارىمەن قامتىلعان. قارجى سالاسىندا كەدەن دەكلاراتسيالارى 100 پايىز ەلەكتروندى نۇسقادا راسىمدەلۋدە. بۇرىن بۇل ايتارلىقتاي پروبلەماعا اينالىپ, سىرتتان اكەلىنەتىن دە, سىرتقا شىعارىلاتىن دا تاۋارلاردى راسىمدەۋ ۇزاق ۋاقىت الاتىن.
ەكونوميكانىڭ سالالارىندا تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ كەشەندى شارالارى قولعا الىنعان. كاسىپورىندار كەزەڭ-كەزەڭىمەن «اقىلدى وندىرىسكە» كوشۋدە. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ءىرى قالالاردا «سمارت-سيتي» جۇيەسى ەنگىزىلۋدە. ەلىمىزدىڭ ءار اۋىلىنا كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسى تارتىلۋدا. 2021 جىلدىڭ سوڭىنا تاياۋ ونىڭ كورسەتكىشى 82 پايىزعا جەتۋى ءتيىس.
بۇل قول جەتكەن جەتىستىكتەردىڭ سوڭى ەمەس. ماسەلەن, مەملەكەت باسشىسى 2019 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان جاڭا IT-ۋنيۆەرسيتەت جۇمىسىن باستايتىندىعىن ايتتى. وندا وسى سالاعا قاجەتتى ماماندار دايارلانباق. ال نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت عىلىمي-زەرتتەۋ باعىتىن ساقتاپ قالا بەرمەك.
مىنە, «استانا حاب» الاڭىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا بۇل جەتىستىكتەردەن ەلىمىزدىڭ قوناقتارىنىڭ دا جاقسى حاباردار ەكەندىگىنە كوز جەتكىزدىك. اتاپ ايتقاندا «استانا حاب» ءىت-ستارتاپتار حالىقارالىق تەحنولوگيالىق پاركىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسقان ەستونيا پرەمەر-ءمينيسترى يۋري راتاس, حالىقارالىق ءىت-قوعامداستىعىنىڭ نەگىزگى وكىلدەرى, تەحنولوگيا سالاسىندا تانىلعان ساراپشىلار, عالىمدار, تسيفرلى ازىرلەمەلەر سالاسىنىڭ ماماندارى, ۆەنچۋرلىق ينۆەستورلار ەلباسىنىڭ لەبىزىن ىقىلاسپەن تىڭداپ, سويلەگەن سوزدەرىندە قازاقستاننىڭ تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى العاشقى جەڭىستەرىن ۇلگى ەتەتىندىكتەرىن ايتتى.
يۋري راتاس ەستونيانىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزبەن يننوۆاتسيا سالاسىندا قويان-قولتىق جۇمىس جاساۋعا مۇددەلى ەكەندىگىن جەتكىزدى.
– قازاقستان ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق مودەلىن جاڭعىرتۋ مەن ءارتاراپتاندىرۋ تۇرعىسىندا باتىل قادامدار جاسادى. وعان شەتەلدىك تىكەلەي ينۆەستيتسيالاردىڭ جاڭا تۇرلەرى تارتىلدى. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ينۆەستيتسيالارعا, تسيفرلاندىرۋعا باسىمدىق بەرىلگەن. ءبىز دە ەستونيادا وسى باعىتقا ۇمتىلىس جاساپ وتىرمىز, – دەدى ەستونيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى.
«استانا حاب» – يننوۆاتسيالىق كلاستەردىڭ سەنىمدى قاناتى
ستارتاپ اكادەمياسىنىڭ مەنتورى جانە كەڭەسشى, ستارتاپ تاقىرىبى بويىنشا ساتىلىمعا ەڭ كوپ شىققان كىتاپتىڭ اۆتورى بوب دورف بىلىكتى مامان رەتىندە كەڭەستەرىمەن ءبولىستى.
– مەن سوڭعى ون جىلدا ستارتاپ-جاتتىقتىرۋشى رەتىندە الەمنىڭ 25 مەملەكەتىندە جانە امەريكانىڭ 25 شتاتىندا كەزدەسۋ وتكىزگەن جان رەتىندە استانا ءتارىزدى ستارتاپ جۇيەسىن دامىتۋعا دەن قويىپ, قىرۋار كۇش جۇمساعان جەردى كورمەگەنىمدى اشىق ايتا الامىن. ەندى جاڭادان Google جانە Facebook ويلاپ تابۋعا تىرىسۋدىڭ قاجەتى جوق. ونىڭ ورنىنا جاستار ەنەرگياسى مەن ينۆەستورلار مۇمكىندىكتەرىنىڭ ءوزارا جاقسى بايلانىسىن قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسۋ كەرەك. ستارتاپتار ەركىندىكتى جاقسى كورەدى, وسى ورايدا بۇل سالادا سالىقتىق ەركىندىك بەرۋ كەرەك. كەيىن ولار قازاقستان ەكونوميكاسىنا قوماقتى تابىس الىپ كەلەدى, – دەدى ب.دورف.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ بارشا جۇرتتى يننوۆاتسيالار مەن تسيفرلى تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ىسىنە بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىرىپ, بۇل سالانى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن زور مۇمكىندىكتەر بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جالپى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسى بويىنشا ىسكە قوسىلعان «استانا حاب» پاركى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت جانە استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىمەن بىرگە يننوۆاتسيالىق كلاستەرگە كىرەدى.
باستاپقى ەسەپ بويىنشا جوبالانعان «استانا حاب» ەلىمىزدىڭ ستارتاپ ەكوجۇيەسىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى درايۆەرىنە اينالىپ ۇلگەردى. تەك سوڭعى ءۇش اي ىشىندە حابتىڭ اياسىندا عانا
6 مىڭداي ادام قاتىسقان جۇزدەن اسا مامانداندىرىلعان ءىس-شارا وتكىزىلگەن. حابتىڭ ونىمدەرىن 146 تابىستى ستارتاپ كوماندا بەلسەندى پايدالانۋدا. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە 22 ستارتاپ اكسەلەراتتاۋ باعدارلاماسىنان ءساتتى وتكەن. ال كەلەسى جىلى 57 جوبا شىعارىلىپ, 4,8 ملرد تەڭگە كولەمىندە جەكەمەنشىك ينۆەستيتسيا تارتىلماق.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
