رەسپۋبليكالىق دياگنوستيكالىق ورتالىق پەن ونكولوگيا جانە ترانسپلانتولوگيا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان القالى جيىندا اعزا ترانسپلانتاتسياسىنداعى جانە ونكوگەماتولوگيا سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلانىپ, يادرولىق مەديتسينا مەن ساۋلەلىك دياگنوستيكادا قولدانىلاتىن جاڭا تەحنولوگيالار, سونداي-اق اۋىر اللەرگيالىق سيندرومداردى جانە باستاپقى يممۋنوتاپشىلىق جاعدايىن دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدەگى جەتىستىكتەر ءسوز بولدى. پلەنارلىق وتىرىستا اقش-تىڭ پيتتسبۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ (UPMC) وكىلدەرى بايانداما جاساپ, ترانسپلانتولوگيا جانە مامانداندىرىلعان تەراپيا جەرورتا تەڭىزى ينستيتۋتى ISMETT-ءتىڭ جۇمىس تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. اعزالاردى الماستىرىپ سالۋ جانە جوعارى تەحنولوگيالىق حيرۋرگيا بويىنشا الەمدەگى جەتەكشى ورتالىقتاردىڭ ءبىرى سانالاتىن بۇل ينستيتۋت يتاليادا اقش-تىڭ پەنسيلۆانيا شتاتىنىڭ مەديتسينالىق ورتالىعىمەن بىرلەسىپ اشىلعان. دوكتور تيموتي بيلليار مەديتسينالىق ورتالىق قۇرامىنداعى كلينيكالىق دەپارتامەنتتەردىڭ نەگىزگى ينسترۋمەنتالدىق مەنەدجمەنتى جونىندە اڭگىمەلەدى. UPMC ۆيتسە-پرەزيدەنتى دوكتور دەب سالاۆا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى «UMC» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ ترانسفورماتسياسى بويىنشا بايانداما جاسادى.
جيىندا ءسوز بولعان وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – دونور تاپشىلىعى. بۇعان دەيىن ءبىز ءسوز ەتكەن جۇرەك ترانسپلانتاتسياسىنداعى دونور تاپشىلىعى («ۇلتتىق كارديوحيرۋرگيادا جۇرەك دونورىنىڭ تاپشىلىعى قالاي شەشىمىن تاۋىپ جاتىر؟», №182, 26 قىركۇيەك) بۇيرەك پەن باۋىردى اۋىستىرۋدا دا كەزدەسەدى. سوعان قاراماستان ونكولوگيا جانە ترانسپلانتولوگيا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى 10 جىل ىشىندە بەس ءىرى عىلىمي جوبانى جۇزەگە اسىرىپ, 374 يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا ەنگىزگەن.
ء«بىز ەرەسەك ادامدارعا بۇيرەك جانە باۋىر ترانسپلانتاتسياسىن جاسايمىز. ول ءتىرى تۋىستىق ترانسپلانتاتسيا جانە مايىتتىك ترانسپلانتاتسيانى قامتيدى. 2010 جىلدان بەرى 350-دەن اسا بۇيرەك ترانسپلانتاتسياسى جاسالدى. بۇيرەك ترانسپلانتاتسياسى بويىنشا ورگان كومپلەكسىن الۋدى ءبىرىنشى رەت باستادىق. دونوردان بۇيرەكتى لاپاروسكوپيالىق جولمەن (مينيينۆازيۆتىك ادىسپەن) الۋ بويىنشا جەتىستىكتەرگە جەتتىك. ەندى باۋىردى وسى جولمەن الۋعا دايىندالىپ جاتىرمىز. ال باۋىر ترانسپلانتاتسياسىن 2013 جىلدان بەرى جاساپ كەلەمىز. بەس جىلدا جاسالعان باۋىر اۋىستىرۋ وپەراتسياسىنىڭ سانى 50-گە جۋىقتادى. ەلىمىزدە ەڭ العاش رەت مايىتتەن ورتوتروپيالىق باۋىر ترانسپلانتاتسياسىن جاساۋدى دا ءبىزدىڭ ورتالىق ەنگىزدى. وتكەن جىلى قان توبى سايكەس كەلمەيتىن دونوردان ترانسپلانتاتسيا جاسالدى», دەدى ونكولوگيا جانە ترانسپلانتولوگيا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى حيرۋرگيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ادىلبەك مۇقاجانوۆ.
ادىلبەك قايىربەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە مايىتتىك دونوردى پايدالانۋ دامىعان مەملەكەتتەرمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا تومەن دەڭگەيدە. «بىزدە مايىتتىك ورگاندار جەتىسپەيدى. ويتكەنى مەنتاليتەتكە, حالىقتىڭ كەلىسپەۋىنە بايلانىستى ەلىمىزدە جىلىنا ءبىر ملن ادامعا ءبىر عانا دونور شىعىپ جاتادى. ەۋروپانىڭ دامىعان ەلدەرىندە 1 ملن ادامعا 30-40 اعزالىق ترانسپلانتاتسيا جاسالادى. سوندىقتان ءبىز كوبىنەسە تۋىستىق ترانسپلانتاتسيا جاساۋعا ءماجبۇر بولامىز. مىسالى, تۋىسىنىڭ ەكى بۇيرەگىنىڭ بىرەۋىن نەمەسە باۋىرىنىڭ جارتىسىن الىپ سالامىز. كەيدە دونورلاردىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى كەرى كورسەتكىشتەر بولادى. ويتكەنى دونور 100 پايىز دەنى ساۋ ادام بولۋى كەرەك. سونداي-اق ءبىر بۇيرەگىن نەمەسە باۋىرىنىڭ جارتىسىن العاندا اعزاسىنا ەشقانداي زاقىم كەلمەيتىنىنە كوز جەتكىزۋىمىز ءتيىس. سوندىقتان ترانسپلانتاتسيا از جاسالىنادى. بيىل باۋىرعا ءتورت, بۇيرەككە جەتى عانا مايىتتىك ترانسپلانتاتسيا جاسادىق. ارينە, بۇل وتە از. ال بىزدە 3 مىڭداي ادام بۇيرەك ترانسپلانتاتسياسىنا, مىڭعا جۋىق ادام باۋىر ترانسپلانتاتسياسىنا كەزەكتە تۇر. قازاقستاننىڭ بارلىق ورتالىقتارىندا مامان, قۇرال-جابدىق جانە ءدارى-دارمەك جاعىنان مۇمكىندىكتەر بار, تولىق جاعداي جاسالعان. تەك تۋىستىق جانە مايىتتىك ترانسپلانتاتسيانىڭ سانىن كوپشىلىك بولىپ كوبەيتۋىمىز كەرەك», دەدى ءا.مۇقاجانوۆ.
ترانسپلانتاتسيا بويىنشا رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جاقسىلىق دوسقاليەۆ 100 دونوردىڭ 30%-ىنىڭ عانا اعزاسى دونور بولۋعا جارامدى ەكەنىن ايتادى. وعان ءبىرىنشى كەزەكتە ادامداردا ءجيى كەزدەسەتىن ينفەكتسيالىق اۋرۋلارى سەبەپ بولسا, ەكىنشىدەن جاسى ۇلعايعان كىسىنىڭ اعزا كىزمەتىنىڭ ناشارلاۋىندا. «دونورلىق بويىنشا كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلدى. ەڭ الدىمەن زاڭ قابىلداندى. ناۋقاس ءتىرى كەزىندە اعزاسىن دونورلىققا بەرۋ-بەرمەۋ بويىنشا كوزقاراسىن بىلدىرمەسە, وندا ول كوز جۇمعاننان كەيىن دارىگەرلەر اعزاسىن الىپ دونورلىققا پايدالانا الادى. اعزاسىن دونورلىققا بەرۋگە كەلىسەتىن ادامداردىڭ دا قاتارى مولايىپ كەلەدى. مىسالى, بىلتىر 22 ادام كەلىسىم بەرسە, بيىل بۇل كورسەتكىش 32-گە جەتتى. بىراق ول از», دەيدى پروفەسسور ج.دوسقاليەۆ.
جيىندا ەڭ وزىق تەحنولوگيالاردى, دياگنوستيكا مەن ەمدەۋدە دالەلدى مەديتسينانى پايدالانا وتىرىپ, ەرەسەكتەر مەن بالالارعا كونسۋلتاتيۆتىك-دياگنوستيكالىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتەتىن رەسپۋبليكالىق دياگنوستيكالىق ورتالىقتىڭ جەتىستىكتەرى دە ءسوز بولدى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىندا قارار قابىلدانىپ, وندا «University Medical Center» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ رەسپۋبليكالىق دياگنوستيكالىق ورتالىعى مەن ونكولوگيا جانە ترانسپلانتولوگيا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ 10 جىلدىق وڭ تاجىريبەسى مەن جەتىستىكتەرى اتاپ كورسەتىلدى.
مايگۇل سۇلتان,
«ەگەمەن قازاقستان
