سۋرەتتە: موڭكە بيگە قويىلعان ەسكەرتكىش ءمۇسىن
بۇگىنگى كۇنى موڭكە بي مۇرالارىن تولىقتاي جيناقتاپ ءبىر ىزگە جۇيەگە ءتۇسىرۋدىڭ دە كەزەڭى كەلگەنى انىق. سونداي-اق ونىڭ جاريالانۋى مەن زەرتتەلۋىنە دە جاڭاشا كوزقاراس قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگى ايقىن كورىنەدى. ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋ ءراسىمى كەزىندە فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور جۇبانازار اسانوۆ وسىنداي وي قوزعادى. سونداي-اق موڭكە ءبيدىڭ كۇيشىلىگى جانە ونىڭ كوپشىلىككە تارالا قويماعان كۇيلەرى جونىندە تىڭ ماتەريالدار جيناقتاپ جۇرگەن جۋرناليست قالامگەر, موڭكەتانۋشى بەردىباي كەمالدىڭ زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى دە قولداۋعا ابدەن لايىقتى. بۇل رەتتە ول موڭكەنىڭ وتە سيرەك ورىندالاتىن ء«وتتىڭ, جالعان-اي», «شالقىما» جانە «قيقۋ داۋرەن» اتتى كۇيلەرىنىڭ ەكىنشى تىنىسىن اشىپ جارىققا شىعارىپ جەكە ورىنداۋعا جانە قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك حالىق اسپاپتار وركەسترىنىڭ رەپەرتۋارىنا ەنگىزگەن قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى وسى ونەر ۇجىمىنىڭ بۇرىڭعى كوركەمدىك جەتەكشىسى مارقۇم تۇياقبەردى شامەلوۆتىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتايدى.
سونداي-اق دالانىڭ فيلوسوفيالىق ءداستۇرىنىڭ قابىرعالى وكىلى دانىشپان موڭكەنىڭ قالدىرعان مۇرالارىنا احمەت بايتۇرسىنوۆ پەن جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ جانە نۇرجان ناۋشاباەۆ پەن ءماشھۇر- ءجۇسىپ كوپەەۆ سەكىلدى تاريحي تۇلعالار كەزىندە ءوز ەڭبەكتەرى ارقىلى تەرەڭ ءۇڭىلىپ جان-جاقتى نازار اۋدارعانى دا بولەك ءبىر زەرتتەۋ نىسانىنىڭ ەنشىسى. بۇدان بەرىدەگى احمەت جۇبانوۆ پەن ءابىش كەكىلباەۆ جانە شەرحان مۇرتازا سەكىلدى ونەر زەرتتەۋشىلەرى مەن جازۋشىلار دا موڭكە بيگە قاتىستى دەرەكتەردى ءوز تۋىندىلارى مەن شىعارمالارى ارقاۋ ەتكەنىن بۇگىندە بىرەۋ بىلسە, بىرەۋى بىلە بەرمەيدى.
موڭكە ءبيدىڭ ءومىر سۇرگەن كەزدەرى مەن ونىڭ زامانداستارى تۋرالى تاريحي قۇجاتتار جەتىپ ارتىلادى. ونىڭ بىرقاتارى رەسەي ىشكى ساياساتىنىڭ ارحيۆىندە ساقتالعان. ال ءابىش كەكىلباەۆ ءوزىنىڭ «ەلەڭ-الاڭ» اتتى تاريحي رومانىندا ءابىلحايىر حاننىڭ ورداسىنا ورىس ەلشىسى كەلىپ سونى قۇرمەتىنە باس قوسقان جيىنعا قاتىسقان بيلەردىڭ ەڭ ەڭسەلىسى موڭكە ەكەنىن جازعانى بەلگىلى.
موڭكەگە قويىلعان ەسكەرتكىش قوردايدىڭ گرانيتىنەن قاشالىپ جاسالعان. ونىڭ تۇعىرى 2,2 مەتر بولسا, ءمۇسىنى 1 مەترگە جۋىق. ءمۇسىندى سومداعاندار ەل ەسىندە قالعان تاريحي تۇلعانىڭ كەسكىن كەلبەتىن بارىنشا شىنايى تۇردە كورسەتۋگە تالپىنعانى ايقىن كورىنەدى. رۋحىن ۇستەم بولا بەرسىن ەلدىكتىڭ تۋىن جىرتپاعان دالانىڭ ويشىل- دانىشپانى؟!
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە وبلىسى
شالقار اۋدانى
موڭكە بي اۋىلى
