بايقاۋ كوميتەتى الماتىنىڭ قوعامدىق كولىكتەگى تابىستىڭ اشىقتىعىنا تسيفرلى تەحنولوگيانى پايدالانۋى, وعان ساراپشىلار مەن بيزنەستىڭ قاتىسۋى, ءمجا مەحانيزمىنىڭ ۇتىمدى قولدانىلۋى, ەكولوگيانى جاقسارتۋعا باسىمدىق بەرۋى سىندى بىرقاتار جۇيەلەرىن ايرىقشا باعالاعان.
بيىل شاھاردا اۆتوبۋس پاركتەرىن جاڭارتۋ دەڭگەيىن 80%-عا جەتكىزۋ كوزدەلۋدە. جەكە ينۆەستيتسيا ەسەبىنەن ءۇشىنشى بۋىنداعى ەلەكتروبۋستار شىعاراتىن اۆتوبۋس پاركى مەن زاۋىت سالىندى. ەلەكتروبۋستاردى قالا باعىتتارى بويىنشا جۇرگىزۋ شاھاردىڭ ەكولوگياسىنا وڭ اسەر ەتىپ وتىر. مەگاپوليستە ەل اۋماعى بويىنشا العاش رەت BRT جۇيەسى ىسكە استى, قوعامدىق كولىك ءۇشىن 110 كم ارنايى جولاق جاسالىپ, قالانىڭ 10 ورتالىق كوشەسىنە بىرجاقتى كولىك قوزعالىسى ەنگىزىلدى. ورتالىق اۋماقتاردا تۇتاستاي ۆەلودالىز جاسالدى. الماتىنى تىنىش اۋداندارمەن جانە كەيىن قوسىلعان ەلدى مەكەندەرمەن بايلانىستىرۋ ماقساتىندا قوس بىردەي مەترو بەكەتىنىڭ قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. قوعامدىق كولىكتەردەگى بارلىق ترانزاكتسيالاردىڭ 97 پايىزى قولما-قول اقشاسىز جۇرگىزىلگەنى تۇرعىندار ءۇشىن ءتيىمدى بولعان. GPS-جۇيەسى ارقىلى ديسپەتچەرلىك باسقارۋدىڭ اۆتوماتتى جۇيەسى جۇمىس ىستەۋدە, بارلىق اۆتوبۋستارعا بەينەباقىلاۋ ورناتىلعان. وعان قوسا تاسىمالداۋشىلاردى سۋبسيديالاۋعا قاتىستى جولاۋشىلاردان تۇسكەن شاعىم بويىنشا ايىپپۇل سالۋ ءىسى جۇزەگە اسقان. قالادا جكا-عا قاتىستى فوتو-بەينەتىركەۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. ازىرگە 709 قوزعالىس جولاعى باقىلاۋعا الىنعان بولسا, كەلەر جىلدان باستاپ باقىلاۋ نۇكتەلەرى ەكى ەسەگە ۇلعايماق.
كولىك جۇيەسىن رەفورمالاۋدا قالا باسشىلىعى ۇزدىك حالىقارالىق ماماندارمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋدە. ولاردىڭ اراسىندا قوعامدىق كولىكتەر مەن كوشەلەردى جاڭعىرتۋمەن اينالىساتىن «Gehl architects», «تۇراقتى كولىك» جوباسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن بۇۇ دب, كولىك قوزعالىسىنىڭ كەشەندى سىزباسىن جاسايتىن «A+S ترانسپروەكت»,«Systra» كومپانيالارى جانە الماتىنىڭ شەبەر-جوسپار كونتسەپتسياسىن جاساۋعا كىرىسكەن كانادالىق-امەريكالىق «HATCH» كومپانياسى بار.
ايتا كەتەرلىگى,«Smart city» فورۋمى ليۋبليانادا 2011 جىلدان باستاپ وتۋدە, ول ەۋروپا مەن ازيا قالالارى اراسىندا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا, «اقىلدى قالالار» تسيفرلى ترانسفورماتسياسىن بىرىگىپ جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان. ەلۋ ەڭ ۇزدىك الەمدىك تاجىريبە مەن يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ ۇشتىگىنە الماتىمەن قاتار انكارا مەن زاگرەب قالالارى دا ەنىپ وتىر.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
