بايىپ كەتسەڭ بايلىققا كوپ قۇنىقپا,
جۇرەكتەگى يمانىڭدى سۋىتپا.
ەي, باۋىرىم, سول بايلىقتى اللانىڭ,
ءوزى بەرىپ, ءوزى الارىن ۇمىتپا.
وسى ءسوزدى وقىعاننان كەيىن ونىڭ قازاق ءتىلىن بىلەتىنىنە ەش كۇمانىمىز قالماعان. ءيا, ەكاتەرينا وزگە ۇلت وكىلدەرى كوپ قونىستانعان شەمونايحا اۋدانىندا تۇرادى ەكەن. قازىر اۋدان ورتالىعىنداعى مادەنيەت ۇيىندە ءانشى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن ول 1991 جىلى بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ بوزتال اۋىلىندا دۇنيەگە كەلىپتى. «قازاق ءتىلىن وسىنداعى مەكتەپكە بارعاننان كەيىن ۇيرەندىم. اپام مەن اكەم ۇيدە ورىسشا سويلەيتىن. ءبىز وسى اۋىلداعى جالعىز ورىس وتباسى بولدىق. جاسىراتىنى جوق, مەكتەپكە بارعان كەزدە قيىندىقتار كەزدەستى. «مەكتەپكە بارعىم كەلمەيدى, وقىعىم كەلمەيدى, قازاق بالالار ءبىزدى بولەدى» دەپ جىلاعان كەزدەرىمىز دە بولدى. اپايىم مەن ءسىڭىلىم دە وسى مەكتەپتە وقىدى. نە كەرەك, اقىر سوڭىندا قازاقشاعا سۋداي بولىپ شىقتىق قوي», – دەيدى ەكاتەرينا.
ەكاتەرينا بوزتالداعى مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن شەمونايحاداعى گۋمانيتارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجدە «دەنە شىنىقتىرۋ» ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم العانىمەن بۇگىندە ونەر جولىندا تەر توگىپ ءجۇر. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, رەپەرتۋارىندا 30-دان استام قازاق ءانى بار. ء«بىر تىلسىم كۇش مەنى ونەر سالاسىنا جەتەلەگەندەي بولدى. ايتپەسە ەشقانداي مۋزىكالىق ءبىلىمىم جوق. «دەدىم-اي, اۋ», «كوزىڭنىڭ ءمولدىرىن-اي» دەگەن سەكىلدى حالىق اندەرىن ورىنداعاندى جاقسى كورەمىن. گۇلميرا سارينا شىرقايتىن «شىعىسىم, شىرايلى ەلىم» ءانىن دە ءجيى ايتامىن. «كەشىكپەي كەلەم دەپ ەڭ» دەپ, ءشامشى اندەرىن دە اۋەلەتەمىن. تامارا اسار, روزا القوجا, ەركە ەسماحاننىڭ اندەرى دە جۇرەگىمە جاقىن. رەپەرتۋارىمدا ورىسشا اندەردەن گورى قازاقشا اندەر كوپ. قازىر تويلارعا دا ءجيى شاقىرادى. ءوزىمنىڭ ارىپتەسىم نۇربولات رايىسوۆ ەكەۋمىزدىڭ «اقنيەت» دەپ اتالاتىن دۋەتىمىز بار», – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
ەكاتەرينا – قازاقتىڭ كەلىنى. بۇگىندە جولداسىمەن بىرگە اياۋلىم, ناريمان ەسىمدى ۇل مەن قىزدى تاربيەلەپ وتىر. «بايىپ كەتسەڭ بايلىققا كوپ قۇنىقپا, جۇرەكتەگى يمانىڭدى سۋىتپا» دەپ ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنا جازعانىنداي, وسىدان 10 جىل بۇرىن يسلام ءدىنىن قابىلداپتى. «يسلام ءدىنىن تۇرمىسقا شىقپاي تۇرىپ قابىلدادىم. قازاق ءتىلى تۋعان ءتىلىم سياقتى. شىنىن ايتسام, ورىس تىلىنەن گورى ويىمدى قازاقشا وڭايىراق جەتكىزەمىن. قىزىمىز اياۋلىم ورىسشا مەكتەپكە, ۇلىمىز ناريمان قازاقشا بالاباقشاعا بارادى. ۇيدە ءبارىمىز قازاقشا سويلەسەمىز. وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ سانى باسىم بولعاندىقتان شەمونايحادا حالىقتىڭ كوبى ورىسشا سويلەيدى. جولداسىم كەي كەزدەرى قازاقشادان گورى ورىسشا كوپ سويلەپ كەتەدى. كەيدە وعان دا قازاقشا ۇيرەتىپ جىبەرەتىنىم بار (كۇلدى). شەمونايحالىقتار مەنىڭ قازاقشاما اۋەلدە تاڭعالاتىن, قازىر ۇيرەنىپ العان سەكىلدى. «قازاقستاندا تۇراتىن ءاربىر ازامات قازاق ءتىلىن ءبىلۋى كەرەك. اقىرىنداپ مەڭگەرۋى كەرەك» دەپ ۇنەمى ايتىپ جۇرەمىن. ويتكەنى قازاق ءتىلى – ماقتانىشىمىز, بولاشاعىمىز», – دەيدى ول.
ەكاتەرينا بەيسەمباەۆا بىلتىر گلۋبوكوە اۋدانىندا وزگە ۇلت وكىلدەرى اراسىندا وتكەن وبلىستىق «اباي وقۋلارى» بايقاۋىندا جەڭىمپاز اتانىپتى. تارباعاتاي اۋدانىندا ۇيىمداستىرىلعان «تارباعاتاي جۇلدىزدارى» حالىقارالىق ءان بايقاۋىنا قاتىسىپتى.
انا ءتىلىمىزدى ارداقتاۋدىڭ ۇزدىك ۇلگىسىن كورسەتىپ جۇرگەن جاننىڭ ەندىگى ءبىر ارمانى – جوعارى ءبىلىم الۋ. «سەمەي مەن وسكەمەننىڭ بىرىندە مۋزىكالىق ءبىلىم الىپ, ونەرىمدى ودان ءارى شىڭداي تۇسسەم دەيمىن. جانە وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ مەنى ۇنەمى قولداپ, باعىت-باعدار بەرىپ جۇرەتىن اۋداندىق مادەنيەت ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءاليا سەلتەەۆا مەن مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورى قاراقات اتاحانوۆاعا العىسىمدى جەتكىزگىم كەلەدى», – دەيدى ەكاتەرينا.
ارىپتەستەرىنىڭ ەكاتەريناعا دەگەن قۇرمەتى وزگەشە. «كاتيانى ەرەكشە جاقسى كورەمىز. قازاق تىلىندە جەتىك سويلەيدى. قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن ۇستانادى. وسىندا وتەتىن كەشتەردى قازاق تىلىندە جۇرگىزەدى. قازاقتىڭ اندەرىن شىرقايدى. ءبىزدىڭ مادەنيەت ۇيىندە جۇمىس ىستەيتىن ونەرپازداردىڭ كوپشىلىگىنىڭ كاسىبي بىلىمدەرى بولماسا دا, تابيعي تالانتتارىمەن جۇرتشىلىقتى تامسانتىپ ءجۇر. كاتيا دا سونداي ونەر يەسى. ەكى بالا تاربيەلەپ وتىر. ءوزى قاراپايىم. ەڭبەكقور. ءبىزدىڭ اۋداندا 80 پروتسەنت وزگە ۇلت وكىلدەرى تۇرادى. قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن بىلمەيتىن قازاقتار دا بار. ال ءبىزدىڭ كاتيا ۇلتى ورىس بولسا دا, ماعان قازاق سەكىلدى كورىنەدى», – دەيدى اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورى قاراقات اتاحانوۆا.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
شەمونايحا اۋدانى
