ەكونوميكا • 25 قىركۇيەك, 2018

توعىشارلىق مەڭدەگەن اۋىل

1023 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەسىل اۋدانى پوكروۆكا ەلدى مەكەنىندەگى «سترەلەتس» جەكە كاسىپكەرلىگىنىڭ جەتەكشىسى اندرەي سترەلەتس جاۋىنقۇرت ءوسىرىپ, تابيعي تىڭايتقىش الۋ جوباسىن جەتى جىلدان بەرى ويداعىداي جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.

توعىشارلىق مەڭدەگەن اۋىل

ەگىستىك القاپتارعا بيوگۋمۋس قول­دانىلعالى ءونىمنىڭ ساپاسى دا, ساقتالۋ مەرزىمى دە ارتقان. ەكولوگيالىق جاعىنان تازا ءونىم ەكەنىن دە ايتا كەتۋ كەرەك. كوبىنە تەرىسكەيدىڭ كليماتىنا ءتوزىمدى ءارى ءوسىمتال جاۋىنقۇرتتىڭ «ۆلاديميرلىك» ءتۇرىن پايدالانادى. ساتۋمەن دە اينالىسىپ, قىرۋار تابىس تاۋىپ ءجۇر. العاشقى جىلى 5 گەكتار جەرگە كارتوپ ەگىپ, شىعىمدىلىق 8-12 توننادان اينالسا, قازىر بۇل كورسەتكىش 30-40 تونناعا جەتكەن. 

الايدا وزىق تەحنولوگيانى ون­دى­رىس­كە ەنگىزىپ, شەتەلدىكتەردىڭ زور قى­زى­­عۋ­شىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان ەڭبەك ادامى قازىر الاڭداۋلى, كوڭىل كۇيى ءپاس. 12 گەكتار القاپتاعى كارتوپ, جۋا, ءسابىز بيىل وتە بىتىك شىققانىمەن, مول ريزىقتى شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋعا جالعىز ءوزىنىڭ كۇشى جەتپەي جاتىر. ءبىر جاعىنان, ناۋقاننىڭ ناعىز قىزعان شاعىندا كۇز اۋمالى-توكپەلى مىنەز تانىتسا, ەكىنشى جاعىنان, جۇمىس كۇشى وتە قات. جوق ەمەس, بار. كۇرە جولدىڭ بويىنا قونعان اۋىل ۇلكەن. ەڭبەككە جارامدى ادامدار تولىپ جاتىر. بىراق اياق-قولى زىڭگىتتەي, تەپسە تەمىر ۇزەتىن ازاماتتار جيىن-تەرىمگە ايەلدەرىن جىبەرىپ, وزدەرى توبەگە شىرت تۇكىرىپ جاتۋدان ارلانبايتىن بولىپتى. كارتا ويناپ, اراق ءىشۋ داعدىسىن بالا-شاعا ناپاقاسىنان جو­عارى قوياتىن ماسىلدىق پيعىلدىڭ دەن­دەگەنى سونشالىق, ارالارىندا ايلاپ-جىلداپ شىبىق باسىن سىندىرمايتىن, دايىن اسقا تىك قاسىق بولۋعا ەش شىمىرىكپەيتىن اۋىلداستارى از ەمەس.

– اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان جيىن-تەرىمدى ونسىز دا كەش باستاپ وتىرمىز. 6 كۇننىڭ ىشىندە ءۇش گەكتار القاپتىڭ ءونىمىن عانا جيناي الدىق. قالعان 9 گەكتاردى قاشان ەڭسەرەتىنىمىز بەلگىسىز. جۇرتشىلىق بولىپ جۇمىلا كىرىسسەك ەندىگى اياقتاپ تا قالاتىن ەدىك. كۇنىنە 12-14 ادام عانا القاپقا شىعادى. دەنى ءۇي شارۋاسىنداعى ايەلدەر. كۇيەۋلەرىڭ قايدا دەسەم, ءوزىڭ دە بىلەسىڭ دەگەندەي يىق­تارىن قيقاڭ ەتكىزەدى. ءبىر مەزگىل ىستىق تاماق ۇيىمداستىرامىز. باسقالارعا قارا­عاندا جالاقى دا جوعارى, – دەيدى اندرەي ۆيكتوروۆيچ شاراسىزدىقتان نە ىستەرىن بىلمەي. 

پوكروۆكا اۋىلدىق وكرۋگىنا كومەك سۇراپ بارسا, ونداعىلار حابارلاندىرۋ ىلۋمەن عانا شەكتەلىپتى. كەي كۇن­دەرى 4-5 ادام عانا كومەككە كەلەدى ەكەن. بىلتىرلارى كۇنبە-كۇنگى ەڭبەك­اقى­سىن قولما-قول تولەگەن, بىراق بۇل ارە­­كە­تىنەن دە تۇك ونبەپتى. ويتكەنى توپ­تاسىپ اراق ءىشىپ, سىلقيا تويىپ ال­عان­دار ۇجىمنىڭ شىرقىن بۇزاتىن كورىنەدى. 

ەڭبەك الەمنىڭ ءامىرشىسى, شەشۋشى ۇلتتىق فاكتور ەكەنى ەشقاشان تالاس تۋدىرماعان. ەلباسىنىڭ «قازاقستان­نىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جال­پىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى ماقالاسىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي الەۋمەتتىك ينفانتيليزم – اسا قاۋىپتى قۇبىلىس. سوڭعى كەزدەرى «از جۇمىس ىستەپ, كوپ تابۋ», «اۋادان اقشا جاساۋ» سەكىلدى الدامشى كورىنىستەردىڭ اۋىلدىقتاردىڭ بويىنا توعىشارلىق دەرتتى جۇقتىرا باستاعانى الاڭداتپاي قويمايدى. 

بۇل ورايدا, ماسىلدىقتى ازايتۋعا اسەر ەتەتىن شارالار جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىر دەپ ايتۋ قيىن. ەڭبەك ادامىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋ, بارلىق قۇندىلىقتار ادام ەڭ­بە­گىمەن جاسالاتىنىن ۇقتىرۋ سەكىلدى ناسي­حات جۇمىستارى دا كەمشىن. ادام­دار ءوز ناپاقاسىن تابۋعا سانالى تۇردە ۇمتىلماسا, ءماجبۇرلى تۇردە كوندىرۋ كەرەك دەگەن پىكىرلەردىڭ دە جانى بار. 

كاسىپكەردىڭ شىرىلداعانى باسە­كەگە قابىلەتتى ۇلت بولعىمىز كەلسە, ادام­داردى ماسىلدىق, توعىشارلىق پسي­حو­­لوگياسىنان ارىلتۋدىڭ, ءال-اۋقات­­قا, جاڭا ءومىر ساپاسىنا نەگىزدەل­گەن كە­شەندى تەتىكتەردى قولدانۋدىڭ, زاڭ­دى­لىق جاعىنان رەتتەۋدىڭ قاجەت­تىلىگىن مەڭزەيتىندەي. 

ءومىر ەسقالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار