ەگىستىك القاپتارعا بيوگۋمۋس قولدانىلعالى ءونىمنىڭ ساپاسى دا, ساقتالۋ مەرزىمى دە ارتقان. ەكولوگيالىق جاعىنان تازا ءونىم ەكەنىن دە ايتا كەتۋ كەرەك. كوبىنە تەرىسكەيدىڭ كليماتىنا ءتوزىمدى ءارى ءوسىمتال جاۋىنقۇرتتىڭ «ۆلاديميرلىك» ءتۇرىن پايدالانادى. ساتۋمەن دە اينالىسىپ, قىرۋار تابىس تاۋىپ ءجۇر. العاشقى جىلى 5 گەكتار جەرگە كارتوپ ەگىپ, شىعىمدىلىق 8-12 توننادان اينالسا, قازىر بۇل كورسەتكىش 30-40 تونناعا جەتكەن.
الايدا وزىق تەحنولوگيانى وندىرىسكە ەنگىزىپ, شەتەلدىكتەردىڭ زور قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان ەڭبەك ادامى قازىر الاڭداۋلى, كوڭىل كۇيى ءپاس. 12 گەكتار القاپتاعى كارتوپ, جۋا, ءسابىز بيىل وتە بىتىك شىققانىمەن, مول ريزىقتى شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋعا جالعىز ءوزىنىڭ كۇشى جەتپەي جاتىر. ءبىر جاعىنان, ناۋقاننىڭ ناعىز قىزعان شاعىندا كۇز اۋمالى-توكپەلى مىنەز تانىتسا, ەكىنشى جاعىنان, جۇمىس كۇشى وتە قات. جوق ەمەس, بار. كۇرە جولدىڭ بويىنا قونعان اۋىل ۇلكەن. ەڭبەككە جارامدى ادامدار تولىپ جاتىر. بىراق اياق-قولى زىڭگىتتەي, تەپسە تەمىر ۇزەتىن ازاماتتار جيىن-تەرىمگە ايەلدەرىن جىبەرىپ, وزدەرى توبەگە شىرت تۇكىرىپ جاتۋدان ارلانبايتىن بولىپتى. كارتا ويناپ, اراق ءىشۋ داعدىسىن بالا-شاعا ناپاقاسىنان جوعارى قوياتىن ماسىلدىق پيعىلدىڭ دەندەگەنى سونشالىق, ارالارىندا ايلاپ-جىلداپ شىبىق باسىن سىندىرمايتىن, دايىن اسقا تىك قاسىق بولۋعا ەش شىمىرىكپەيتىن اۋىلداستارى از ەمەس.
– اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان جيىن-تەرىمدى ونسىز دا كەش باستاپ وتىرمىز. 6 كۇننىڭ ىشىندە ءۇش گەكتار القاپتىڭ ءونىمىن عانا جيناي الدىق. قالعان 9 گەكتاردى قاشان ەڭسەرەتىنىمىز بەلگىسىز. جۇرتشىلىق بولىپ جۇمىلا كىرىسسەك ەندىگى اياقتاپ تا قالاتىن ەدىك. كۇنىنە 12-14 ادام عانا القاپقا شىعادى. دەنى ءۇي شارۋاسىنداعى ايەلدەر. كۇيەۋلەرىڭ قايدا دەسەم, ءوزىڭ دە بىلەسىڭ دەگەندەي يىقتارىن قيقاڭ ەتكىزەدى. ءبىر مەزگىل ىستىق تاماق ۇيىمداستىرامىز. باسقالارعا قاراعاندا جالاقى دا جوعارى, – دەيدى اندرەي ۆيكتوروۆيچ شاراسىزدىقتان نە ىستەرىن بىلمەي.
پوكروۆكا اۋىلدىق وكرۋگىنا كومەك سۇراپ بارسا, ونداعىلار حابارلاندىرۋ ىلۋمەن عانا شەكتەلىپتى. كەي كۇندەرى 4-5 ادام عانا كومەككە كەلەدى ەكەن. بىلتىرلارى كۇنبە-كۇنگى ەڭبەكاقىسىن قولما-قول تولەگەن, بىراق بۇل ارەكەتىنەن دە تۇك ونبەپتى. ويتكەنى توپتاسىپ اراق ءىشىپ, سىلقيا تويىپ العاندار ۇجىمنىڭ شىرقىن بۇزاتىن كورىنەدى.
ەڭبەك الەمنىڭ ءامىرشىسى, شەشۋشى ۇلتتىق فاكتور ەكەنى ەشقاشان تالاس تۋدىرماعان. ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى ماقالاسىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي الەۋمەتتىك ينفانتيليزم – اسا قاۋىپتى قۇبىلىس. سوڭعى كەزدەرى «از جۇمىس ىستەپ, كوپ تابۋ», «اۋادان اقشا جاساۋ» سەكىلدى الدامشى كورىنىستەردىڭ اۋىلدىقتاردىڭ بويىنا توعىشارلىق دەرتتى جۇقتىرا باستاعانى الاڭداتپاي قويمايدى.
بۇل ورايدا, ماسىلدىقتى ازايتۋعا اسەر ەتەتىن شارالار جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىر دەپ ايتۋ قيىن. ەڭبەك ادامىنىڭ بەدەلىن كوتەرۋ, بارلىق قۇندىلىقتار ادام ەڭبەگىمەن جاسالاتىنىن ۇقتىرۋ سەكىلدى ناسيحات جۇمىستارى دا كەمشىن. ادامدار ءوز ناپاقاسىن تابۋعا سانالى تۇردە ۇمتىلماسا, ءماجبۇرلى تۇردە كوندىرۋ كەرەك دەگەن پىكىرلەردىڭ دە جانى بار.
كاسىپكەردىڭ شىرىلداعانى باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت بولعىمىز كەلسە, ادامداردى ماسىلدىق, توعىشارلىق پسيحولوگياسىنان ارىلتۋدىڭ, ءال-اۋقاتقا, جاڭا ءومىر ساپاسىنا نەگىزدەلگەن كەشەندى تەتىكتەردى قولدانۋدىڭ, زاڭدىلىق جاعىنان رەتتەۋدىڭ قاجەتتىلىگىن مەڭزەيتىندەي.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى