جالپى, ەل اۋزىندا «باكاد» اتالىپ كەتكەن, مەگاپوليس ءۇشىن عانا ەمەس, تۇتاس ەلىمىزدەگى جول قاتىناسى ءۇشىن ماڭىزى زور جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى 2019 جىلدىڭ كوكتەمىنە قاراي تولىق قۋاتىنا قوسىلىپ, العاشقى لەگى 4 جىل ىشىندە پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال جولدىڭ تولىق دايىن بولۋى 2036 جىلعا دەيىن سوزىلماق. بۇل كەزەڭدە «باكاد» اقىلى قىزمەت كورسەتەتىن الەمدىك تالاپقا ساي تراسساعا اينالادى دەپ كۇتىلۋدە.
قازىرگى كۇنى اينالما جول قۇرىلىسى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اراسىنداعى قول جەتكەن ۇلكەن تابىستى جوبا بولىپ وتىر. قۇرىلىسقا قاجەتتى قارجىنىڭ قوماقتى بولىگى جەكە ينۆەستيتسيا رەتىندە قۇيىلماق. جوبانىڭ قۇنى 180 ملرد تەڭگە شاماسىندا. بۇل جوبانىڭ جۇزەگە اسۋى ەل ەكونوميكاسىنا وراسان پايدا اكەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. ون بەس جىلعا نەگىزدەلگەن ينۆەستيتسيالىق جوبا تولىق ىسكە قوسىلعاننان كەيىن قاراجاتتىڭ قايتارىمى 208 ملرد تەڭگە مولشەرىندە دەپ بولجانعان بولاتىن.
اينالما جولدىڭ قولدانىسقا بەرىلۋى الماتى قالاسى مەن مەگاپوليس ماڭىنداعى كولىك قوزعالىسىن جاڭا ساتىعا كوتەرەدى دەگەن ءۇمىت بار. قازىرگى جوسپار بويىنشا قالانىڭ ورتالىعىنا جالعاسقان 6 كوشە اينالما جولعا قوسىلىپ, كولىك دالىزدەرى ۇزاراتىنى جوبالانعان. ونىڭ قاتارىندا اباي داڭعىلى, رىسقۇلوۆ كوشەسى, اقىن سارا كوشەسى, تىلەنديەۆ كوشەسى جانە سولتۇستىك اينالما جارتى شەڭبەرى تىكەلەي وسى ۇلكەن اينالما جولعا قوسىلادى. كارتا بويىنشا اينالما جول الماتى وبلىسىنىڭ قاراساي اۋدانى اۋماعىنداعى جوعارى تراسسا اتالاتىن جولدان باستالىپ, وسى اۋداننىڭ شامالعان ستانساسى مەن ىلە اۋدانىنىڭ كومسومول ەلدى مەكەنىن باسىپ وتەدى دە, تالعار اۋدانى اۋماعى ارقىلى قازىرگى ءال-فارابي داڭعىلىنا بارىپ قوسىلادى. جولدىڭ جالپى ۇزاقتىعى 66 شاقىرىم ەكەن. قۇرىلىس جۇرگىزۋ بارىسىندا اينالما جولمەن ىرگەلەس جاتقان اۋىلداردىڭ قاتىناس جولدارى دا قايتا جاڭعىرتىلماقشى.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنداعى وسى قۇرىلىستىڭ اۋقىمدى بولىگى الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا جۇرگىزىلەدى. قازىر جول قۇرىلىسى قاراساي, ىلە, تالعار اۋداندارىنداعى جەر تەلىمدەرىندە باستالىپ تا كەتتى. اۋەلگىدە مەگاپوليس ماڭىنداعى ەلدى مەكەن تۇرعىندارى ءۇشىن ازداعان قولايسىزدىق تۋعىزعان جول قۇرىلىسىنا قاتىستى ماسەلەلەر قازىر تولىق شەشىمىن تاپقان. ونىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىسى, جول قۇرىلىسى جۇرگىزىلەتىن اۋماقتاعى جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ جايى بولاتىن. وسى ماقساتتا 722 جەر تەلىمى قۇرىلىس جۇرگىزۋ ماقساتىندا مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلىپتى.
– بۇل الىپ قۇرىلىسقا قاتىستى كەدەرگىلەر تولىقتاي جويىلدى. جوبالاۋ بارىسىندا جول تابانىندا قالاتىن جەردە جەكە تۇرعىن ۇيلەر, ءوندىرىس ورىندارى ورنالاسقانى انىقتالدى. قازىرگى كۇنى وبلىس تاراپى بۇل ماسەلەنى 100 پروتسەنتكە شەشتى. ادامدار ءتيىستى وتەماقىلارىن الدى, – دەيدى وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ بۇل ماسەلەگە قاتىستى بىلدىرگەن پىكىرىندە.
ال الماتى قالاسى ماڭىنداعى ۇلكەن اينالما جولدىڭ سالىنۋى مەگاپوليستىڭ كولىك قۇرىلىمىن جاقسارتۋىمەن قاتار, قالا ەكولوگياسىنىڭ ساۋىعۋىنا سەبەپ بولماق. بۇل جايىندا جاقىندا پارلامەنت ماجىلىسىندە وتكەن جيىندا ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك جان-جاقتى ايتقان بولاتىن.
– بيىل ەلىمىزدە العاشقى ءىرى كونتسەسسيالىق جوبا – «ۇلكەن الماتى اينالما كولىك جولىن» سالۋ جۇمىسى باستالدى. بۇل ايماقتاعى ترانزيت اعىنىنىڭ الماتى قالاسىنىڭ سىرتىمەن اينالىپ وتۋىنە جانە قالانىڭ ەكولوگيالىق احۋالىنا وڭ اسەرىن تيگىزەتىن بولادى, – دەگەن ەدى مينيستر.
سونداي-اق بۇل قۇرىلىس وڭىردەگى بىرقاتار ءوندىرىس ورىندارى ءۇشىن دە پايدالى بولا باستادى. مىسالعا, قيىرشىق تاس, قۇم, تسەمەنت, بەتون, كوپىر تىرەۋلەرى مەن باسقا دا قۇرىلىسقا قاجەتتى زاتتار تولىقتاي جەرگىلىكتى جەردە وندىرىلەدى. بۇل – وسى سالادا قىزمەت ەتەتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنەن باستاپ ءىرى ءوندىرىس وشاقتارىنا دەيىن تۇراقتى تاپسىرىس الا باستايدى دەگەن ءسوز. مۇنىڭ سىرتىندا جول قۇرىلىسىن جۇرگىزەتىن جۇمىسشىلاردىڭ 90 پروتسەنتى جەرگىلىكتى جەردەن تارتىلاتىن بولادى. قازىردىڭ وزىندە جامبىل اۋدانىنداعى قارعالى كەنتىندە جانە ەسىك قالاسى ماڭىندا جول قۇرىلىسىنا قاجەتتى قيىرشىق تاس پەن قۇم دايىندايتىن زاۋىتتار اشىلدى. جالپى, اينالما جولدىڭ قۇرىلىسى بارىسىندا 7 نەگىزگى رەتتەگىش كوپىر, 38 شاقتى قوسىمشا كولىك وتكىزۋ كوپىرى, سۋاعارلار مەن باسقا دا قۇرىلىمدار سالىنادى. ال اينالما جولدىڭ ءوزى الەمدىك تالاپ بويىنشا
«1 ا» ستاندارتىنا لايىقتالىپ, 6 جولاقتى بولادى ءارى بەتوننان قۇيىلماقشى. دەمەك, وتاندىق ءوندىرىس ءۇشىن الداعى 4 جىل بويى قوماقتى تاپسىرىسپەن جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگى تۋىپ وتىر.
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
