21 جەلتوقسان, 2011

ءوز وتىڭدى ءوزىڭ وشىرمە, اعايىن!

483 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
وسىدان 25 جىل بۇرىن قازاق جاستارى كوممۋنيستىك وتارشىلدىقتىڭ وكتەم­دى­گى­نە قارسى قايرات كورسەتىپ, ءار حا­لىق­تىڭ ءوز كوسەمى بو­لۋى ءۇشىن برەجنەۆ الا­ڭىنا جينالىپ, جانقيارلىق ەرلىك كورسەتتى. ويتكەنى, «جامان ءۇيدى قوناعى بيلەيدى» دەگەن, جاستار تول­قۋى­نىڭ ار­جاعىندا قىزىل كوممۋ­نيس­تەردىڭ وركوكىرەكتىگى مەن وك­تەمدىگىنە قارسى ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ كۇرەسۋ ارمانى تۇردى. كوپ ۇزاماي جاستار اڭساعان سول ارمانعا – بوستاندىققا دا قول جەتكىزدىك. ۋاقىت دەگەن ۇشقىر ەكەن, تاۋەل­سىزدىكتىڭ العاشقى ونجىل­دى­عىنداعى ەكونوميكالىق قيىن­دىق­تاردى ارتقا تاستاپ, مىنە, ەكىنشى ونجىلدىقتى دا كورىپ وتىرمىز. بۇگىنگى كۇنى كەيبىر كەرەزۋلەردىڭ اۋزىمەن جەر-جاھان­عا تاراپ جات­قان «قيىندىق» دەگەن ءما­سەلە, سول كەزدەگى قيىندىقتىڭ قاسىن­دا تۇككە دە تۇر­ماي­دى. نا­­عىز قيىن­دىق­تان ءبىز سەكسەنىنشى جىلدار­دىڭ اياعى مەن توق­سا­نىنشى جىل­دارى ءوتىپ كەتتىك. ايتايىن دەگەنىم, سول الماعايىپ كەزدىڭ ءوزىن­دە ەل ءىشىن الاتايداي ءبۇلدىرۋ, ياعني ءۇي ورتەۋ, دۇكەن مەن بانك توناۋ, ادام ءول­تىرۋ دەگەن سياقتى ازعىندىق پەن قاندى قول قىلمىس بولماپ ەدى. ال قىل­مىس­تىڭ داۋاسى – جازا! ويتكەنى, حالقى­مىز­دا «قولىڭمەن ىستەگە­نىڭ­دى موينىڭ­مەن كوتەر» دەگەن دانالىق ءسوز بار. اعايىن, اينالامىزداعى ىن­تى­ماقتى ەلدەرگە قارايىق تا, ويلانا­يىق. ايلىعى جاڭاوزەندىك مۇنايشى­لار­دىڭ جالاقىسىنان ەكى-ءۇش ەسە از ادامدار دا وتانى مەن وتباسىنىڭ تىنىشتىعى ءۇشىن «بارعا قاناعات, جوققا سالاۋات» دەپ ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ال «اتىس» پەن «شابىسقا», «ۇران» مەن «ۇرەيگە» تولى كەيبىر مەملەكەتتەردەگى انالار مەن بالالار بولسا, قۇ­دىقتاعى قارا سۋدىڭ ءوزىن تىنىش­تىق­پەن ءىشۋدى ارمانداپ, ەڭىرەپ وتىر. و زامان دا بۇ زامان, قاي قازاق ءوز اۋىلىنا ءوزى شاۋىپ, ءوز ءۇيىن ءوزى ورتەپ, ءوز باۋىرىن ءوزى ءولىمشى عىپ ساباپ, ءومىرىن قيىپ ەدى. ەستى حا­لىق ءوز شاڭىراعىن وزدەرى ورتا­سى­نا تۇسىرمەيدى عوي. قازاعىنىڭ تۋى­ر­لىعىن تۋراپ, شاڭىراعىن شاپقان ادامدار الەۋمەتتىڭ بەتىنە ۇيالماي قالاي قاراپ, قالاي اقىل ايتادى؟!. ءالى دە كەش ەمەس, ەسىمىزدى جيايىق, اعايىن! ەركىنبەك سولتىباەۆ, جامبىل وبلىستىق ءماسليحاتى تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى. جامبىل وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار