18 جەلتوقسان, 2011

مەترو

510 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى

جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى.

تومەندە ەلىمىزدەگى ءىرى دە ىرگەلى قالا الماتىداعى مەتروپوليتەن تۋرالى فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.

تاۋەلسىزدىگىمىز تۇعىرلى, ەلدىگىمىز باياندى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى جاقسى, تۇرمىسىمىز سالتاناتتى بولۋ ءۇشىن مەملەكەتىمىز ءوزىنىڭ سترا­تەگيالىق دامۋ جوسپارلارىن جال­عاستىرا بەرەتىن بولادى. ال ەگەمەندىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىنا جا­سالعان ەڭ ۇلكەن تارتۋدىڭ ءبىرى – مەترو. الماتى مەتروپوليتەنىن اشقان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ  مۇ­نىڭ  ەلىمىز ءۇشىن تاريحي وقيعا ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. ال قالا تۇرعىندارى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25, 30, 35 جىلدىقتارىندا ونىڭ جاڭا تارماقتارى تۇساۋىن كەسىپ, ستانسالار قۇلاشىن جايا بەرەتىن بولادى دەپ ويلايدى. ەسكە سالا كەتەلىك, الماتى مە­ترو­پوليتەنىنىڭ قۇرىلىسى 1988 جىلى 7 قىركۇيەكتە باستالعان بو­لا­تىن. ءبىرىنشى كەزەكتىڭ ەكى جولدى ۇزىندىعى – 8,56 شاقىرىم. ورتاشا تەرەڭدىگى – 40 مەتر. جەر استى ءۇڭ­گىلەۋ جۇمىستارىنىڭ ۇزىندىعى – 21,74 شاقىرىم. ءبىرىنشى جەلىنىڭ قۇرامىنا ەلەكترودەپو, ينجەنەرلىك كورپۋس, قىزمەتكەرلەر بولمەسى, «رايىمبەك باتىر», «جىبەك جولى», «المالى», «اباي», «بايقوڭىر», «م.اۋەزوۆ اتىنداعى دراما تەات­رى», «الاتاۋ» اتتى 7 ستانسا ەنگەن. ءبىرىنشى جەلىنىڭ جالپى سمە­تا­لىق قۇنى – 165,9 ميلليارد تەڭ­گەنى قۇرايدى. مەملەكەت باسشىسى: «بۇل قا­زاق­ستان تاريحىنداعى ەرەكشە نى­سان, بۇل كەشەن ەل تاريحىنا ءوش­پەس­تەي بولىپ جازىلادى. قازىرگى ۋاقىت – قايتالانباس ءسات. تاۋەلسىز قازاقستان جاعدايىندا قانداي كەرەمەت وقيعالارعا قول جەتكىزىپ جا­تىرمىز. ەستەرىڭىزدە بولار, ءتىپتى داع­دارىس كەزىنىڭ وزىندە  بۇل نى­سان­دى قارجىلاندىرۋدى توقتاتقان جوقپىز. مەترو سالۋشىلار قوبال­جۋلى بولدى, جۇمىس تۇرىپ قالدى, قي­ىن جاعدايلاردى باستان وتكەر­دىك.  بىراق, مەن مەترو قۇرىلىسىن ءبىر مينۋتقا دا توقتاتقان جوقپىن. بۇل جۇرتشىلىق ءۇشىن وتە قو­لاي­لى. مەترو تاۋلىگىنە 300 مىڭ ادام­دى, ال جىلىنا 110 ميلليون ادامدى تاسىمالدايتىن بولادى. بۇل ەكولوگيالىق تازا كولىك, ال ستانسالار بەينەبىر كوركەم شى­عار­ما دەرسىڭ», – دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن. الماتى مەتروپوليتەنى ارحي­تەك­تۋراسى جاعىنان دا, ساپالىق تۇر­عىدان دا تمد ەلدەرى ىشىندە ەڭ ۇزدىك, ال الەمدىك دەڭگەيدە ەڭ ال­دىڭعى ساپتاعى ءىرى كەشەن. اۆتو­ماتتى جەلىلەردىڭ جوعارى دەڭ­گەي­دە جۇمىس جاساۋىن 29 كەشەن قام­تاماسىز ەتەدى. ولار – مەتروپو­لي­تەننىڭ اۆتوماتيكا, بەلگى بەرۋ, باي­لانىس جانە قاۋىپسىزدىك جۇيەلەرى بوپ تابىلادى. جىلجىمالى پوي­ىز­داردى راديوارنانى قولدانۋ ارقىلى باسقارۋ ءادىسى دە وسى مەترودا تۇڭعىش رەت قولدانىلماق. پويىزدار مەن تەحنولوگيالاردى باسقارۋ مىقتى قورعالعان ساندىق جۇيەمەن ىسكە اسسا, پويىزدار اۆ­تو­نومدى تۇردە 4 ساعاتقا دەيىن كىدىرىسسىز قىزمەت ەتە الادى. كۇزەت, ءورت­تىڭ الدىن الۋ, قاۋىپسىزدىك قىز­مەتتەرى قاتاڭ باقىلاۋعا الىنعان. ديسپەتچەرلىك بەينەباقىلاۋ ور­تا­لىعى مەترونىڭ ءون بويىن قالت جىبەرمەي قاداعالايدى. ال 2011 جىلدىڭ ناۋرىز اي­ىن­دا ەكىنشى جەلىنىڭ قۇرىلىسى باس­تال­دى. ونىڭ قۇرامىنا «سايران», «موسكۆا», «سارىارقا», «دوستىق», «قالقامان» اتتى 5 ستانسا ەنگەن. الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا مەترو كۇنىنە 26 مىڭ ادامعا قىز­مەت كورسەتەدى دەپ جوبالانعان ەدى. ەڭ سوڭعى اقپاراتتارعا سۇيەنسەك, كۇن سايىن الماتى مەتروسى 30 مىڭ­نان استام جولاۋشى تاسى­مالداۋدا. بۇل الدىن الا جاسالعان ەسەپتى اقتادى دەگەن ءسوز. سونداي-اق, ءار سەنبى «جەتون كۇنى» دەپ اتالادى. بۇل كۇندەرى جو­لاۋشىلار پايدالانىپ ۇلگەر­مە­گەن جەتوندارىمەن ساپار شەگۋىنە بولادى. مەترودا پوليتسيا قىز­مەت­كەرلەرى قانداي دا ءبىر كەلەڭسىز­دىكتەر مەن تارتىپسىزدىكتەردىڭ الدىن الىپ, جولاۋشىلار قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى. ايناش ەسالي, الماتى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن نۇرعيسا ەلەۋبەكوۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار