جاقىندا مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيىندە «سينتاشتا» بىرەگەي مادەني-تاريحي كەشەنىنىڭ زەرتتەلۋىنە 45 جىل جانە قولا ءداۋىرىنىڭ دۇنيە جۇزىنە ايگىلى ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشى ارقايىمنىڭ تابىلۋىنا 30 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان «ارقايىم – قالالار ەلى: كەڭىستىك پەن بەينەلەر» اتتى حالىقارالىق فوتوكورمەسى اشىلدى.
كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ديرەكتوردىڭ مادەني-ءبىلىم جۇمىسى جانە سىرتقى بايلانىستار جونىندەگى ورىنباسارى بەيبىتقالي قاقاباەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ارحيۆ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قايرات الىمعازينوۆ, فوتوكورمەنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى رەسەي جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ مۇشەسى جانە «ارارات» حالىقارالىق اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى يرينا جۋراۆلەۆا,«ارارات» حالىقارالىق اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى يۋري زۋيكوۆ ءسوز الىپ كورمەنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتادى. سونىمەن بىرگە «ارقايىم.وڭتۇستىك ورالداعى مادەني جانە كيەلى كەڭىستىك» اتتى 30 مينۋتتىق دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى.
ارقايىم — رەسەي فەدەراتسياسىنداعى چەليابى وبلىسىندا, ۇلكەن قاراعاندى جانە وتەگەن وزەندەرىنىڭ قۇيىلىسىندا ورنالاسقان قولا داۋىرىنە جاتاتىن تاريح-مادەني ەسكەرتكىشتەر كەشەنى.
كولەمى, قۇرىلىمدىق سيپاتى, عىلىمي دەرەكتەرىنىڭ مولدىعى مەن ماڭىزدىلىعى جاعىنان تاريح, ارحەولوگيا عىلىمدارى ءۇشىن ماڭىزى وتە زور بۇل ەسكەرتكىش 1987 جىلى اشىلدى. سودان بەرى كەڭ كولەمدى عىلىمي-زەرتتەۋلىك جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ارقايىم قونىسى ەكى شەڭبەرلى جال تۇرىندە سالىنعان, ورتاسىندا قۇرىلىس سالىنباعان ءتورتبۇرىشتى الاڭى بار بەكىنىس.
«ارقايىم – قالالار ەلى: كەڭىستىك پەن بەينەلەر» فوتوكورمەسىندە فورتيفيكاتسيا, ءۇي قۇرىلىسى, ەجەلگى شەبەرحانالار, جەرلەۋ راسىمدەرى مەن قۇرباندىق شالۋ, تۇرمىستىق زاتتار, ونىڭ ىشىندە قىش ىدىستار, تاستان, سۇيەكتەن جاسالعان بۇيىمدار, مىس جانە كۇشالالى قولادان قۇيىلعان جونعىشتار, پىشاقتار, بىزدەر مەن الۋان ءتۇرلى اشەكەيلەردى قامتيتىن قىزىقتى مالىمەتتەر قويىلعان.
فوتوكورمە ستەندتەرىندە «قالالار ەلى» ەسكەرتكىشتەرىنىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى, نىعايتىلعان جانە نىعايتىلماعان قونىستاردىڭ اۋەدەن تۇسىرىلگەن فوتوسۋرەتتەرىنىڭ قۇپيالارى اشىلعان ماتەريالدار, سانى جيىرمادان اساتىن نىعايتىلعان قونىستىڭ ىشىندەگى ون ءتورتىنىڭ قازىرگى جاعدايى مەن تۇمسا تابيعاتتىڭ اۆتورلىق فوتوسۋرەتتەرى قامتىلعان.
ارقايىمنىڭ تىلسىم سىرى وزىنە ىنتىقتىرا تۇسەدى. ءوزى كورەرمەنىن ىزدەپ كەلگەندە كورگەن جاقسى ەكەن.
ارقايىم... اڭىزدار اندىزداعان القاپ...
ساپارباي پارمانقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
