ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋى, «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى, «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» تاريحي قۇجاتتارىندا ەل دامۋىنىڭ, قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن, تۇرمىس جاعدايىن ودان ءارى جاقسارتۋدىڭ قارىشتى قادامدارى مەن ستراتەگيالىق باعىتتارى بەلگىلەنىپ, جۇمىلا جۇزەگە اسىرۋدىڭ بەل ورتاسىندا سالالىق كاسىپوداق ۇيىمدارى دا بار.
بيىل كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ ءتۇرلى قۇرىلىمدارعا بەلسەنە قاتىسۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتىپ, مينيسترلىكتەر مەن اكىمدىكتەرگە الەۋمەتتىك ارىپتەستىك جانە الەۋمەتتىك-ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ سالالارى بويىنشا كوميسسيالاردىڭ جۇمىسىن بىرلەسە جانداندىرۋ مىندەتتەرىن جۇكتەگەن بولاتىن. بۇل ورايدا جەرگىلىكتى فيليالدار مەن بيلىك ورگاندارىنىڭ, سونداي-اق «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ, ازاماتتىق بىرلەستىكتەردىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ ورتاق ىسكە ءوز ۇلەسىن قوسارى انىق. 50 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ ەرىك-جىگەرى مەن كۇش-قايراتىن ءبىر ارناعا توعىستىرىپ, ورتاق مۇددەگە جۇمىلدىرىپ كەلە جاتقان وبلىستىق كاسىپوداق ورتالىعىندا 953 باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمى تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەيدى. ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت جانە سپورت, بايلانىس جانە پوشتا جۇيەسى, ماشينا سالاسى, مەملەكەتتىك ۇيىم قىزمەتكەرلەرى مەن جۇمىسكەرلەرى ءوز جۇمىستارىن زاڭ نورمالارى, ەڭبەك كودەكسى, ەكى تاراپتىق كەلىسىمدەر اياسىندا جۇرگىزە وتىرىپ, مەملەكەتتىك, ۇكىمەتتىك باعدارلامالاردىڭ تالاپقا ساي جۇزەگە اسىرىلۋىنا, ەڭبەك زاڭنامالارىنىڭ ساقتالۋىنا, تولىققاندى ەڭبەك ورتاسىنىڭ قالىپتاسۋىنا, ماتەريالدىق-الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتۋدى قاشاندا باستى مۇرات سانايدى.
سوڭعى كەزدەرى قوعامدىق-الەۋمەتتىك قارىم-قاتىناس باعىتتارىندا قوعامدىق باقىلاۋ كۇشەيتىلىپ, ءتۇرلى ۇسىنىس, باستامالار قولداۋ تاۋىپ كەلەدى. ماسەلەن, جۇمىس توپتارى مەن كوميسسيالار ماجىلىستەرىندە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, جۇمىسسىزدىقتى ەڭسەرۋ, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ, جۇمىس بەرۋشىلەرمەن ەڭبەك كەلىسىمدەرىن جاساۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەر جان-جاقتى تالقىلانىپ, قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ ورىندالۋى تۇراقتى باقىلاۋعا الىندى. كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ وندىرىستىك كەڭەستەر قۇرۋ, سول ارقىلى ءوندىرىس ۋچاسكەلەرىندە ەڭبەك ءتارتىبى مەن قاۋىپسىزدىگىن رەتتەۋ, قامتاماسىز ەتۋ ۇسىنىسى قولداۋ تاۋىپ, تۇراقتى قوعامدىق باقىلاۋدى 975 تەحنيكالىق ينسپەكتور مەن 799 وندىرىستىك كەڭەس جۇزەگە اسىرادى.
بۇدان تىسقارى «ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى» باعدارلاماسى قابىلدانىپ, پراكتيكالىق شارالار رەتىندە كورىنىس تاپتى. كاسىپورىنداردا جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەردىڭ قالىپتى ەڭبەك ەتۋىنە مۇمكىندىك تۋدىرىپ, ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ بۇلجىماس باستى تالاپتاردىڭ ءبىرى سانالادى. وسى سەبەپتى مەنشىك فورماسىنا جانە ۇيىمدىق-قۇقىقتىق قۇرىلىمعا قاراماستان كەز كەلگەن وندىرىستىك نىساندارىندا جاعدايمەن تانىسۋ, رەيدتەر جاساۋ, كەمشىلىكتەر ورىن العان جاعدايدا شۇعىل تۇزەتۋ, الداعى كەزەڭدە بولدىرماۋ, ەڭبەك زاڭدارىن ءتۇسىندىرۋ شارالارى جەمىسسىز ەمەس. ەڭبەك كۇنىنىڭ ورتاشا ۇزاقتىعى, قوسىمشا الەۋمەتتىك پاكەتتەر, ساپالى دەمالىس كەپىلدىگى, جۇمىس بەرۋشىنىڭ ەسەبىنەن ەڭبەككەردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن جەتىلدىرۋ, جۇمىس كۇشىنىڭ ىشكى نارىعىن قورعاۋ سەكىلدى اسا ماڭىزدى ولشەمدەر ۇجىمدىق شارتتارعا ەنگىزىلىپ, ءومىر ساپاسى باستى نازارعا الىنعان.
وڭىردە اۋماقتىق-سالالىق كاسىپوداقتارمەن ارىپتەستىك بايلانىستى كەڭىنەن ورىستەتۋ تاجىريبەسى قالىپتاسقان. ولاردىڭ وكىلدەرى قوعامدىق قابىلداۋ, اشىق ەسىك كۇندەرىنە جۇيەلى تۇردە قاتىسادى. ءسويتىپ ورىن العان ءتۇرلى ەڭبەك داۋلارىنىڭ ويداعىداي شەشىلۋىنە, ءوتىنىش-تىلەكتەردىڭ ورىندالۋىنا ۇيىتقى بولىپ ءجۇر.
كاسىپوداق ورتالىعى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جولدارى سان الۋان. سولاردىڭ ءبىرى الەۋمەتتىك ارىپتەستىك كوكجيەگىن كەڭەيتۋ دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. بۇگىندە كاسىپورىندارمەن 3656 ۇجىمدىق كەلىسىمشارت جاسالىپ, بىلتىرعى دەڭگەيگە قاراعاندا سانىنىڭ دا, ساپاسىنىڭ دا ارتقانى بايقالادى. وبلىس باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ كاسىپوداق بەلسەندىلەرىمەن كەزدەسۋدە كاسىپوداق ۇيىمدارى قۇرىلعان ءوندىرىس ورىندارىندا بۇل كورسەتكىشتى ءجۇز پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتىن, اسىرەسە ەڭبەكاقىنى كوبەيتۋ ماسەلەسىن باستى نازاردا ۇستاۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ءىرى زاۋىتتاردا «تاتۋلاسۋ ورتالىعى» قۇرىلعان. ماقسات – ەڭبەك قاتىناستارىنا بايلانىستى تۋىنداعان داۋ-دامايلاردى بەيبىت جولمەن, تۇسىنىستىكپەن بىرلەسىپ شەشۋ. مامليۋت, ع.مۇسىرەپوۆ اۋداندارىندا وتكەن كوشپەلى ماجىلىستەر ونىڭ ومىرشەڭ ءداستۇر ەكەنىن كورسەتىپ بەردى.
وڭىرگە كەلگەن جۇمىس ساپارىندا قازاقستان كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ءابدىرايىم قوردالانعان الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى بايىپتىلىقپەن شەشۋدىڭ بىرقاتار جولىن ۇسىنىپ, ەكونوميكا سالاسىندا جالاقىنىڭ تومەندىگىن, كەي كاسىپورىنداردىڭ تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەمەيتىنىن, ساناتوري, دەمالىس بازالارىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن اتاپ كورسەتكەن ەدى. قول جەتكەنگە توقمەيىلسۋ – سولتۇستىكقازاقستاندىق كاسىپوداق مۇشەلەرىنە جات قۇبىلىس. ەلباسى ۇسىنعان قوعامدىق جاڭعىرتۋلارعا ءۇن قوسىپ قانا قويماي, ناقتى ىستەر ارقىلى ۇلگى كورسەتۋ ابزال بورىشىمىز بولىپ قالا بەرمەك.
ەرىك نۇراقاەۆ,
رەسپۋبليكالىق كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
