بايقوڭىردىڭ ەرتەڭىن بۇگىننەن ويلايىق

كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قايرات ءماميدىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پالاتانىڭ كەزەكتى پلەنارلىق وتىرىسى بولىپ ءوتتى. وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن  ل.گ.پولتوراباتكو سەنات دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالۋىنا بايلانىستى  ونى جوعارعى سوت سۋدياسى قىزمەتىنەن بوساتتى. كۇن تارتىبىندە  «يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى» جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارىن دەپۋتاتتارعا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­با­سارى البەرت راۋ تانىستىردى. ودان بەلگىلى بولعانداي, ۇكىمەت, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق قىزمەت سالاسىنداعى قۇزىرەتىن رەگلامەنتتەيتىن نورمالار ناقتىلانىپ وتىر. دەپۋتاتتار ءسوزجارىس بارىسىندا مەملەكەتتىك قولداۋ جەكەلەگەن كا­سىپورىندارعا ەمەس, يننوۆاتسيالىق جوبالارعا جاسالعانى ءجون ەكەندىگىن باسا ايتتى.  ءبىراز تالقىلاۋدان كەيىن زاڭ جوباسى قولداۋ تاپسا, ىلەس­پە زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقى­لىمدا ماقۇلداندى. «عارىش  قىزمەتى  تۋرالى» جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارى بويىنشا باياندامانى ۇلتتىق عارىش اگەنت­تىگىنىڭ توراعاسى تالعات مۇساباەۆ جاسادى. زاڭ جوباسىمەن عارىش قىز­مەتى سالاسىنداعى قىزمەتتى ليتسەنزيالاۋ, عىلىمي-زەرتتەۋلەر ءجۇر­گىزۋ, عارىش جۇيەلەرى مەن عارىش  زىمىران كەشەندەرىن جاساۋ جانە پايدالانۋ كوزدەلەدى. قاۋىپسىزدىك قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپ­تى­لىق, عارىش قىزمەتى ءۇشىن جەر ساناتتارىن بەلگىلەۋ, عارىشكەرلەر مەن ولاردىڭ وتباسىن تۇرعىن ءۇي­مەن قامتاماسىز ەتۋ جانە وزگە دە كوپتەگەن نورمالار زاڭدىق قۇجاتتا كورىنىس تاپقان. سونداي-اق ت.مۇساباەۆ دەپۋتات­تار­دىڭ كوپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. ماسەلەن, رەسەيمەن بىرلەسكەن كاسىپورىن نەگىزىندە «ءباي­تەرەك» زىمىران عارىش ايلاعىن سالۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا ەكەن. قازىرگى تاڭدا 200-گە تارتا قازاق­ستاندىق ماماننىڭ وسى باعىتتا تەر توگىپ جۇرگەنى دە بەلگىلى بولدى. سونىمەن قاتار, 771 توننالىق «ان­گارا» زىمىرانىن جاساۋ دا قولعا الىنعان. سەناتور عاني قاسىموۆتىڭ سۇراعىنا وراي جاۋابىندا اگەنتتىك توراعاسى «پروتون» زىمىران ۇشىر­عىشىن ۇشىرۋعا تىيىم سالۋ ازىرگە مۇمكىن بولماي وتىرعانىن جەتكىزدى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, رەسەي وسى زىمىران ۇشىرعىش ءتۇ­رىن جىلىنا 15 رەت ۇشىرادى ەكەن. زىمىراندى جەتىلدىرۋ ناتيجەسىندە ونىڭ   جەرگە قۇلاۋىنان بۇرىن 10 توننا گەپتيل جەرگە توگىلسە, قازىر ونىڭ مولشەرى 1,5 توننانى عانا قۇ­رايتىنى اتاپ ءوتىلدى. بۇدان باسقا, «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىن 2050 جىلعا دەيىن جالعا الىپ وتىرعان رەسەي جىلىنا 300 ميلليون دوللار تولەيدى. دەپۋتاتتار سونداي-اق «قازاق­ستان رەسپۋليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» زاڭ جوباسىن قا­بىلدادى. قولدانىستاعى زاڭ­دار­عا  زياتكەرلiك مەنشiك ماسەلەلەرi بويىنشا وزگەرiستەر مەن تولىق­تى­رۋلاردى كوزدەيتىن زاڭدىق قۇجات تا  قولداۋ تاپتى. وتىرىستا, سو­نىمەن قاتار, قارجىلاندىرۋ تۋ­رالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىم (قاز: واوەى 2 كولىك ءدالىزى (ماڭعىستاۋ وبلى­سى­نىڭ ۋچاسكەلەرى) ينۆەس­تي­تسيالىق باعدارلاماسى) راتيفي­كاتسيالاندى. اسقار تۇراپباي ۇلى.