جىلدا كەلىپ ەمدەلىپ جۇرگەندىكتەن ءجۇزتانىس بولىپ قالعان دارىگەر مەنى كورگەن بويدا ك ۇلىمسىرەپ: «كەلىڭىز», دەدى دە وزىمەن بىرگە كابينەتىنە ەرتىپ كىردى. ەسىك الدىندا كەزەك كۇتىپ وتىرعان ءۇش-ءتورت كىسى بىزگە اشىقتان-اشىق قارسىلىق بىلدىرە قويماعانىمەن, ىشتەي تىكسىنىپ, ۇناتپاي قالعانداي بولدى.
جانە ونىڭ جازاسىن كوپ ۇزاماي-اق مينەرالدى ۆاننا قابىلدايتىن كورپۋسقا بارعانىمدا بىردەن تارتتىم.
قولىمداعى ساناتوري كارتوچكاسىن مەدبيكەگە ۇسىنا بەرگەنىم سول ەدى, اپپاق سۇلگىسىن موينىنا وراپ, قاسىنداعى ەكى اپاسىمەن بىرگە ۆانناعا كىرۋگە دايىندالىپ وتىرعان قاراتورى قىز ماعان وتكىر كوزىن تۋرا قاداپ: «بۇل جولى كەزەكسىز ءوتىپ كەتەمىن دەۋشى بولماڭىز, – دەدى قاتقىلداۋ ءۇن قاتىپ. – اۋەلى مىنا مەنىڭ جانىمداعى ۇلكەن اپالار كىرەدى».
– ءا-ءا, ءيا, – دەدىم جاڭا عانا دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا كەزەكسىز ءوتىپ كەتكەنىمدى ەسىمە الىپ. – الدىمەن اپالار, سودان سوڭ ءسىز كىرەسىز. كەشىرىڭىز, مەن ءبارىن دە ءتۇسىندىم.
«تىك مىنەزدى قىز مىنا كىسىمەن شەكىسىپ قالا ما, قايتەدى», دەپ شوشىپ وتىرعان ەكى اپاسى وسى ساتتە ءبىر-بىرىنە قاراپ ك ۇلىپ جىبەردى. قارا قىزدىڭ دا ءوڭى جىلىپ سالا بەردى.
* * *
ەرتەڭىنە ءتۇس اۋا بالشىققا تۇسۋگە بارعام, مۇندا دا الگى ەكى اپاسىن قولتىقتاپ كەشەگى قارا قىز ءجۇر ەكەن. باس يزەپ, سالەمدەسىپ ءوتتىم. ەكى كىسىلىك ەمدەۋ بولمەسىنە مەنىمەن بىرگە كىرگەن شىمىر دەنەلى قاراتورى جىگىتتىڭ دە ءتۇرى سونداي تانىس سياقتى.
مەدبيكە اياعىمدى ىستىق بالشىقپەن وراپ جاتقاندا: «كىم بولدى ەكەن؟..», دەپ قويدىم ىشىمنەن. ازدان سوڭ بويىم بالقىپ, كوزىم ءىلىنىپ بارا جاتقانىن سەزدىم...
بالشىقتان سوڭ دۋشقا ءتۇسىپ, جىلى كيىندىك تە دالىزگە بىرگە شىقتىق. «اپىر-اي, قايدان كورىپ ەم بۇل جىگىتتى؟..».
كەنەت ۇزىن ءدالىزدىڭ بويىمەن بىزگە قاراي قاراما-قارسى كەلە جاتقان ماناعى قارا قىزدىڭ: ء«اي, قانات, –دەگەن داۋىسى ساڭق ەتە قالدى. – انەۋكۇنگى بوكسشىنى جاقسىلاپ سوقپادىڭ عوي! ايادىڭ با, نەمەنە؟!».
الگى جىگىتتىڭ جۇزىنەن ءبىر جىپ-جىلى شۋاق توگىلىپ, جىمىڭ ەتە قالدى. «وۋ, مىناۋ الەمگە ايگىلى بوكسشى قانات يسلام ەكەن عوي!», دەدىم مەن تاڭعالىپ.
وسى كەزدە ءبىزدىڭ جانىمىزعا جاقىنداپ قالعان قارا قىز: «سەن ونى ىلعي دا ءبۇيتىپ ۇردىڭ, – دەدى تاستاي قىپ ءتۇيىپ العان جۇدىرىعىن قاناتتىڭ مۇرنىنا تاقاپ. –ولاي ەمەس, بىلاي ۇرۋىڭ كەرەك ەدى!».
قارا قىزدىڭ جۇدىرىعى ەندى قاناتتىڭ يەگىنىڭ استىنا بارىپ قايتتى.
– ءتۇسىندىم, ءتۇسىندىم, – دەدى قانات ك ۇلىپ, قايتا-قايتا باسىن يزەپ. –ەندى سولاي ۇراتىن بولامىن!..
ءسويتتى دە ول بىزبەن سىپايى قوشتاسىپ, تەز-تەز ادىمداپ كەتە باردى. مەن بولسام, ء«اي, مىنا قىز وسى قاناتتىڭ قارىنداسى بولىپ شىقپاسا يگى ەدى؟!», دەگەن ويدىڭ تۇتقىنىندا قالا بەردىم.
سونسوڭ قارا قىزعا قاراپ:
– ول ءسىزدىڭ اعاڭىز با؟ – دەپ سۇرادىم.
– ءيا, – دەدى ول كەۋدەسىن ماقتانىش كەرنەپ. –قاناتتاي اسىل ازامات – قازاق قىزدارىنىڭ بارىنە اعا ەمەس پە!
– ارينە.
– كەشە تانىستىق, – دەدى ول سونسوڭ ساباسىنا ءتۇسىپ. – بىزگە جاقىن كورپۋسقا ورنالاسىپتى. مەن ونى كورگەن بويدا: «وي, قانات اعا, مەن ءسىزدى تانيمىن!», دەپ قالاي ايقايلاپ جىبەرگەنىمدى بىلمەيمىن!
– ياپىر-اي, ءسىز شىنىندا دا, وجەت قىز ەكەنسىز, – دەدىم مەن وعان تاڭدانا قاراپ. –جاڭا عانا الەم چەمپيونىنىڭ وزىنە بوكستىڭ ءبىراز تاسىلدەرىن ۇيرەتىپ جىبەردىڭىز عوي!
– ەندى شە؟! مەن ونىڭ ناعىز جانكۇيەرىمىن. قانات رينگكە شىققاندا, بىلە بىلسەڭىز, بۇكىل دۇنيەنى ۇمىتىپ كەتەمىن!..
مەن قارا قىزدىڭ بويىنداعى ەرەكشە قاسيەتتى ەندى تۇسىنگەندەي بولدىم. ونىڭ وتكىر جانارى ءاردايىم: «اللا ادامداردى تەڭ ەتىپ, ءبىر-بىرىنە باۋىر ەتىپ جاراتقان!» دەپ تۇرادى ەكەن.
نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»
