مەديتسينا جانە جول پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاداعالاۋىمەن جولعا شىققان ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى ەڭ الدىمەن ەركە ەسىلدىڭ جاعالاۋىنداعى ەلوردانىڭ قوناقجاي ورىندارىن تاماشالادى. ونىڭ ىشىندە «وتان قورعاۋشىلار» مونۋمەنتى, «حان شاتىر» ساۋدا-ويىن-ساۋىق كەشەنى, «استانا وپەرا» تەاترى, بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى, «استانا-بايتەرەك» جانە بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار ورنالاسقان باس الاڭ ىسپەتتى شاھاردىڭ كورنەكى ورىندارى بار.
ال «استانا سۋ ارناسى» كاسىپورنى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى تالعات بەكماعامبەتوۆ وقۋشىلارعا سۋ ەنتسيكلوپەدياسى مەن ءتۇرلى تاتتىلەر تارتۋ ەتسە, مەكەمەنىڭ ينجەنەر-تەحنولوگى تاتيانا سمولكوۆا سورعى-سۇزگى ستانساسى مەن سۋ قۇبىرلارىن باسقارۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىن كورسەتتى جانە سۋ مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى سەرىك يسپانوۆ جادىگەرلەرمەن تانىستىردى.
استاناداي الىپ شاھاردى سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان اۋقىمدى كاسىپورىننىڭ جۇمىسى وقۋشىلار ءۇشىن مازمۇندى ماعلۇماتقا تولى بولدى. سونداي-اق مەكتەپ كەرۋەنى «تسەسنا-استىق» كورپوراتسياسىنىڭ ماكارون وڭدەۋ زاۋىتىندا بولدى. «تسەسنا-ماك» جشس باس ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى الەكساندر وستريكوۆ القاپتا جايقالعان بيدايدىڭ داستارقان باسىنا دايىن تاعام رەتىنە كەلۋىنە دەيىنگى وڭدەۋ پروتسەستەرى تۋرالى اڭگىمەلەدى. 1969 جىلى نەگىزى قالانعان كاسىپورىن قازىرگى تاڭدا قازاقستان مەن شەتەل تۇتىنۋشىلارىنا كەڭىنەن تانىمال, 15 ەنشىلەس جانە سەرىكتەستىك كاسىپورىنداردى بىرىكتىرىپ, ەلدەگى ەڭ ءىرى 100 كاسىپورىن قاتارىنا ەنىپ وتىر.
ال استانا تورىنەن بوي كوتەرگەن ەتنوۇيدىڭ تابالدىرىعىنان اتتاعان ساتتە قۇددى كوشپەلى قازاق تۇرمىسىنا ساپار شەككەندەي بولاسىز. ءۇي يەلەرى, زەرگەر بەرىك ءالىمباي مەن جارى گۇلنار اياتبەك بابالاردان مۇرا بولعان اشەكەيلەر, تۇرمىس قۇرالدارى, كورپە-كىلەمدەر مەن ۇلتتىق اسپاپتاردى وتىز جىلدان استام ۋاقىت ناسيحاتتاپ كەلەدى. زەرگەردىڭ قولىنان شىققان بۇيىمدار استانادا وتكەن ەقىۇ ءسامميتى, ەكسپو سىندى اۋقىمدى كورمەلەردە كوپشىلىك ىقىلاسىنا بولەندى. جاس مەيماندارعا گۇلنار اياتبەك جانە اليا احماليشەۆا قازاق حالقىنىڭ كونە سالت-داستۇرلەرىن ءتۇسىندىرىپ, داستارقاننان ءدام تاتتىردى, ءان مەن كۇي تارتۋ ەتتى.
بۇدان كەيىن قاراعاندى قالاسىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنە ايالداپ, وقۋ ورنىنىڭ جەتەكشىسى راۆيل ياكۋپوۆپەن جولىققان وقۋشىلار ودان سوڭ ايگىلى گۋلاگ قۇرامىندا بولعان قاراعاندى ەڭبەكپەن تۇزەۋ لاگەرىنە باردى. حح عاسىرداعى مىڭداعان جازىقسىز ادامداردىڭ قانى مەن كوز جاسىنا سۋارىلعان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن – تاريحىمىزدىڭ شەرلى بەتتەرىنىڭ ءبىرى. اسىرەسە تۋعان تاريحقا تاعزىم ەتكەن وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن دولينكا اۋىلىندا ورنالاسقان «كارلاگ» ەستەن كەتپەس اسەر قالدىردى. جاندارىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ, باستارىن وققا بايلاعان ارىستاردىڭ سول كەزدەگى جاعدايىن جان-جۇرەگىمەن سەزىندى. بۇل ساپاردىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىمەن قاتار كەلۋى دە وقۋشىلاردىڭ وي-تانىمىنا وقشاۋ اسەر سىيلاعانداي.
ەكسپەديتسيا سوڭىندا جەر شوقتىعى اتانعان كورىكتى كوكشەتاۋدىڭ ەڭ اسەم, جانعا شيپالى بۋراباي وڭىرىنە بارۋى بالالاردى شابىتتاندىرا ءتۇستى. شورتاندى كولىن قورشاعان وقجەتپەس, جۇمباقتاس, جەكەباتىر, بولەكتاۋدىڭ اڭىزدارىنا قانىققان بالالار بولەكتاۋ شىڭىنا شىعىپ, بۋرابايدىڭ تاماشا تابيعاتىن, قاراعايلى ورمانىن, ءبىر-بىرىنەن ءمولدىر كولدەرى ارقىلى ءبولىنىپ جاتقان جارتاستى شىڭداردى تاماشالادى.
بەس كۇنگە جالعاسقان مادەني-تاريحي جانە يننوۆاتسيالىق نىسانداردا بولعان ەكسپەديتسيا وقۋشىلاردىڭ تۋعان ولكەنىڭ تاريحىن بىلۋگە, اتا-بابادان قالعان ميراستى باعالاي بىلۋگە, الەۋمەتتىك جوبالاردى زەردەلەۋگە جەتەلەيتىنى انىق.
داناگۇل داريسوۆا
