اۋدانداردىڭ الەۋەتى ەسكەرىلىپ, بۇگىندە جاڭا جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. مىسالى, سارىاعاشتا ەمدىك-ساۋىقتىرۋ ورىندارىن كوبەيتىپ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جاقسارا تۇسپەك. قازىرگى تاڭدا سارىاعاش اۋدانىندا 20 قوناق ءۇي, 12 مادەني-تاريحي نىسان, 1 بالالار شيپاجايى مەن لاگەرى جانە 26 ەمدىك-ساۋىقتىرۋ ورتالىعى قىزمەت كورسەتەدى. بيىلعى جىلدىڭ ءى توقسانىندا اۋداندا 2 شيپاجاي ىسكە قوسىلسا, جالپى 2018-2023 جىلدار ارالىعىندا 9 شيپاجاي سالۋ جوسپارلانعان. اۋدانعا ءىسساپارى بارىسىندا كوكتەرەك كەنتىندەگى شيپاجايلار اۋماعىندا ورنالاسقان «اسەم-اي» مينەرالدى سۋسىن وندىرەتىن زاۋىتتىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان وبلىس اكىمى ج.تۇيمەباەۆ ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن اۋداننىڭ الەۋەتى جەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «مۇندا تورتكۇل دۇنيەگە بەلگىلى شيپالى سۋى بار, ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى شەشىلگەن. ارينە شيپاجايلار سانىنىڭ ارتقاندىعى كەلۋشىلەردىڭ كوبەيگەندىگىن كورسەتەدى. ماسەلەن, بۇگىنگى تاڭدا وبلىس بويىنشا 190 قوناق ءۇي, 44 شيپاجاي, 61 دەمالىس ايماعى, 19 بالالاردى ساۋىقتىرۋ لاگەرى جانە 104 تۋريستىك ۇيىم بار. باستىسى, اتالعان ورىنداردا كەلۋشىلەرگە جوعارى قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن نازاردا ۇستاۋ قاجەت», دەدى ج.تۇيمەباەۆ.
«اسەم-اي» مينەرالدى سۋسىن وندىرەتىن كاسىپورىن ساعاتىنا 20 مىڭ دانا ءونىم وندىرەدى. 8 گەكتار اۋماقتا ورنالاسقان زاۋىتتا بۇگىندە 80-گە جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى. ورتا ازياداعى ەڭ ۇلكەن دەمالىس ورنىنا اينالۋ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن سارىاعاشتا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ جايلى ءومىر ءسۇرۋى دە نازاردان تىس قالعان ەمەس. وسى ورايدا, قاپلانبەك وقۋ-تاجىريبە شارۋاشىلىعى اۋماعىندا 585 پاتەرلى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىمەن سالىنىپ جاتقان 13 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالعان. اۋدان تاريحىندا مۇنشالىقتى كولەمدە تۇرعىن ۇيلەر سوڭعى 45 جىلدا سالىنباپتى. مەردىگەر مەكەمە – «ىنتىماق بەس-ارىس» جشس. جوبانىڭ قۇنى – 407 ملن تەڭگە. قۇرىلىسى بيىل باستالعان 13 تۇرعىن ءۇيدى 2019 جىلى تولىق پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. ەلباسىنىڭ حالىقتى باسپانامەن قامتۋ بويىنشا بەرگەن تاپسىرمالارى جەرگىلىكتى جەرلەردە وسىلايشا ناتيجەلى ورىندالۋدا. جالپى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا بيىل 780,2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە بەرىلمەك. جىل باسىنان بەرگى 4 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 296,3 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي, ياعني 2844 پاتەر پايدالانۋعا تاپسىرىلعان. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 143,5 پايىزعا ۇلعايعاندىعىن كورسەتەدى. ال سارىاعاش اۋدانىندا وتكەن جىلى 19,9 مىڭ شارشى مەتر, ال بيىلعى 1 مامىرداعى قورىتىندى بويىنشا 7,780 شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە بەرىلىپتى.
كوكونىستىڭ ەرتە پىسەتىندىگى دە اۋداننىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى. سونداي-اق قارقىندى باۋ جوباسىن «اگرو فۋد قازاقستان» جشس وتكەن جىلى جۇزەگە اسىرا باستاعان بولاتىن. بۇگىندە 250 گەكتار اۋماقتى قامتيتىن قارقىندى باۋدا 22 گەكتارعا شيە, 13 گەكتارعا ورىك, 70 گەكتارعا شابدالى جانە 92 گەكتارعا الما كوشەتتەرى ەگىلگەن. سەرىكتەستىك باۋدان الداعى ۋاقىتتا 60 توننا الما ءونىمىن الۋدى جوسپارلاپ وتىر. وبلىستاعى ورتاشا كورسەتكىش 15 توننا ەكەنىن ەسكەرسەك, مۇنداي ءونىم وڭتۇستىك وڭىرىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان. سونداي-اق وسىنداي وزىق تاجىريبەلەردى وزگە اۋدانداردا دا پايدالانىپ, قارقىندى باۋلار سانىن ارتتىرۋ كوزدەلۋدە.
سارىاعاش – وزبەكستانمەن شەكارالاس جاتقان اۋدان. دەمەك ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن شەكارا ماڭىن اباتتاندىرىپ, كوركەيتۋ ماڭىزدى. وسى ورايدا وبلىس اكىمى تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنا يەك ارتىپ وتىرا بەرمەي, ءوز اۋلالارىن تازا ۇستاپ, تۋعان جەردىڭ كوركەيۋىنە ءاربىر ازامات ۇلەستەرىن قوسۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. ءتۋريزمدى دامىتۋدا شيپاجايلاردىڭ الار ورنى ەرەكشە, ارينە. بيىلعى ءى توقساندا سارىاعاش اۋدانىنا 34 100 ادام كەلگەن, ياعني وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 21,1 پايىزعا ارتىپ وتىر.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
