شاراعا وزبەكستان مەن تاجىكستان رەسپۋبليكالارىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىلەرى سايديكرام نيازحودجاەۆ پەن نازيرماد اليزودا جانە قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ساراپشىلارى مەن ساياساتشى ماماندارى قاتىستى. جيىندى كىتاپحانا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, پروفەسسور ءامىرحان راحىمجانوۆ اشىپ, جۇرگىزىپ وتىردى.
بيىلعى جىلدىڭ 15 ناۋرىزىندا قازاقستاندا وزبەكستان جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنداعى سوزىندە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇل شارانى تۋىسقاندىق قاتىناسىمىزدى كورسەتەتىن ناعىز بەلگى دەپ اتاعانىن ەسكە العان ءا.راحىمجانوۆ ەكى حالىقتىڭ دوستىعى مەن تۋىستىعىنىڭ تەرەڭدە ەكەنىنە توقتالدى. ودان ءارى ول وسى جىلدىڭ اياسىندا بىرنەشە شارانىڭ بىرلەسە وتكىزىلگەن ايتتى. سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق قاتىناستار جاندانىپ, حالىقتارىمىزدىڭ ارالاسۋى ارتا تۇسكەنى جەتكىزىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2014-2020 جىلدارعا ارنالعان سىرتقى ساياساتتاعى تۇجىرىمداماسىنا سايكەس ەلىمىزدىڭ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىعى سىرتقى ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى, ويتكەنى وندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, كولىك, ينۆەستيتسيالىق, لوگيستيكالىق, ەكولوگيالىق, عىلىمي جانە ت.ب. ارىپتەستىكتەردى دامىتۋدىڭ قۋاتتى الەۋەتى بار ەكەندىگى ايتىلدى.
جيىندا ءبىرىنشى ءسوز وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى سايديكرام نيازحودجاەۆقا بەرىلدى. ەلشى ءوزىنىڭ بايانداماسىن «ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ – ايماقتاعى تۇراقتىلىقتى ساقتاۋدىڭ فاكتورى: وزبەكستان تاراپىنىڭ كوزقاراسى» دەپ اتاپتى. وزبەكستان قازاقستان حالقىمەن تاتۋكورشىلىك جانە دوستىق قاتىناستاردى جوعارى باعالايدى. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز شاۆكات ميرزيوەۆ ايتقانداي, ءبىز ءوزىمىزدىڭ جاقىن كورشىلەرىمىزبەن اشىق, مەيىربان جانە پراگماتيكالىق ساياساتتى ۇستانۋدان اۋىتقىمايمىز. ءبىزدىڭ مەملەكەتتەرىمىزدىڭ باسشىلارى ورناتقان جاڭا قاتىناستار ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى دوستىق قاتىناستاردى تەرەڭدەتە تۇسۋدە.
ءبىر جىلدىڭ ىشىندە بولعان التى كەزدەسۋدىڭ ءوزى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك قاتىناستارىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى, دەي كەلىپ ەلشى 2018 جىلدىڭ «وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلى» دەپ بەلگىلەنۋىنە بايلانىستى «جول كارتاسى» جاسالعانىن اتاپ ءوتتى. وندا تەك مادەني-گۋمانيتارلىق باعىتتىڭ وزىندە 143 شارا بەلگىلەنگەن. ولاردىڭ ءبىرازى وسى كۇنگە دەيىن ىسكە اسىرىلىپ ۇلگەردى, قازاقستانداعى بارلىق حالىقارالىق شارالارعا وزبەكستان دەلەگاتسيالارى ۇزبەي قاتىسۋدا دەدى ول. سونداي-اق 22 مامىردا بولعان بيزنەسمەندەردىڭ ايماقتىق فورۋمىنا وزبەكستان جاعىنان ىسكەر ادامدار قاتىسىپ, 62 ملن اقش دوللارى كولەمىندەگى ەكىجاقتى كەلىسىمشارتقا قول قويىلعانى ايتىلدى.
ونىڭ ايتۋىنشا بيىلعى العاشقى توقساندا ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 570 ملن اقش دوللارى كولەمىنە جەتكەن. جالپى جىل اياعىنا دەيىن بۇگىنگى ءوسىم ساقتالسا, بۇل كورسەتكىشتى 3 ملرد دوللارعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار.
ەكىنشى ءسوز كەزەگى تاجىكستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى نازيرماد اليزوداعا بەرىلدى. ونىڭ بايانداماسىندا ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋداعى تاجىكستان كوزقاراسى ورتاعا سالىندى. ەلشى ءوزىنىڭ سوزىندە تەرروريزم مەن ەكسترەميزم, ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىسى سياقتى ورتاق قاۋىپتەرگە قارسى تۇرۋداعى كۇش بىرىكتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا كوبىرەك توقتالدى. بۇلار سىرتقى فاكتورلاردىڭ ارالاسۋىمەن دە تۋىندايتىنىن جەتكىزگەن ەلشى ولارعا بىرلەسكەن كۇشپەن قارسى تۇرۋداعى بەلسەندىلىكتى ارتتىرۋ قاجەتتىلىگىنە نازار اۋداردى. سونىمەن بىرگە ول سۋ-ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ينتەگراتسيالىق ارىپتەستىكتەردى ارتتىرۋ دا ماڭىزدى ماسەلە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
وسىدان كەيىن ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتىڭ پروبلەمالارى مەن پەرسپەكتيۆالارىن زەرتتەپ جۇرگەن ماماندار ءسوز الىپ, وزدەرىنىڭ ويلارىن ورتاعا سالدى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
