مەديتسينا • 06 ماۋسىم, 2018

Cولتۇستىككە قونىس اۋدارعان وتباسىلار­دىڭ جاعدايى جاقسى - ايجان الىمبەكوۆا

530 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىنگى تاڭدا ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ الەۋەتى ارتىپ, مەملەكەتتىك باعدار­لا­مالار­دىڭ بۇقاراعا تيگىزىپ وتىرعان پايداسى جەتەرلىك. ازاماتتاردىڭ ەڭبەك قۇقىعىن ساقتاي وتىرىپ ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىر­لى­عىن ارتتىرۋ ماسەلەسى بۇل كۇندە وزەكتى. نەگىزگى ماقسات حالىق­تى ناتيجەلى جۇمىسپەن قام­تىپ, ولاردىڭ كاسىبىنە جول اشۋ, تىر­لىگىن تىكتەۋگە سەپتەسۋ بولىپ وتىر. بۇل ورايدا «ناتيجەلى جۇ­مىس­پەن قامتۋدى جانە جاپپاي كا­سىپ­كەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنىڭ» قاراپايىم حالىق ءۇشىن ماڭىزى ەرەكشە. 

Cولتۇستىككە قونىس اۋدارعان وتباسىلار­دىڭ جاعدايى جاقسى - ايجان الىمبەكوۆا

بۇل كۇندە ەلىمىزدەگى جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەردى جۇمىس كۇشىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قولعا الىنعان باعدارلامانىڭ بۇقاراعا بەرەرى كوپ. ءارى اتال­عان باعدارلامادا ءوز ەركىمەن قونىس اۋدارۋعا جاردەمدەسۋ ەسەبى­نەن اۋماقتىق ىنتالاندىرۋ دا قاراستىرىلعان. وتكەن جىلى وسى باعىتتا جوسپارلى شارالاردىڭ قولعا الىنۋى ناتيجەسىندە جامبىل وبلىسىنان 54 وتباسى ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وبلىستارىنا قونىس اۋدارىپ, ەڭبەككە قابىلەتتى وتباسى مۇشەلەرى تەگىس جۇمىس­پەن قام­تىلعان ەدى. بۇل كۇندە اۋليەاتا وڭىرىنەن سولتۇستىككە جانە شى­عىسقا قونىس اۋدارعان ازامات­تار سول وڭىرلەردە ءومىر سۇرۋدە. 

جالپى, ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وڭىرلەرى بيىل دا وڭتۇستىكتەن كەلەر كوشتى قارسى الۋعا ءازىر ەكەن. جۋىردا عانا تاراز قالاسىندا وتكەن وڭىرارالىق جارمەڭكەدە قوستاناي جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ وكىلدەرى جامبىلدىقتارعا بوس جۇمىس ورىندارىن ۇسىنعان بولاتىن. بۇل ورايدا وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەكبولات ورىنبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك رەسۋرس­تارى­نىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن.  

ء«بىر سوزبەن ايتقاندا, ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىسى وتە جوعا­رى سولتۇستىك جانە شىعىس وڭىر­لەرىن جۇمىس كۇشىمەن قامتا­ما­سىز ەتۋ جولدارى قاراس­تىرىلعان. بوس جۇمىس ورىندارىنا باسەكەلەستىك جوعارى اي­ماق­تار­دان, ياعني حالقى تىعىز قونىستانعان الماتى, وڭتۇس­تىك قازاق­ستان, ماڭعىستاۋ جانە جامبىل وبلىستارىنان تۇر­عىندار سولتۇستىككە كوشىپ بار­سا, ولارعا ءتيىستى الەۋمەتتىك پاكەت­تەر بەرۋ, باسپانامەن قامتۋ, جۇمىس­قا ورنالاستىرۋ ماسەلەسى تولىق قاراستىرىلعان. 

بىلتىر سولتۇستىك وبلىس­تارعا 54 جامبىلدىق وتباسى قونىس اۋدارسا, بيىل 34 وتباسى – 159 ادام كوشىپ باردى. قازىر ولاردىڭ ەڭبەك­كە قابى­لەتتىلەرى ءجۇز پايىز جۇ­مىس­پەن قامتىلعان», دەيدى اكىم­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. ال وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ­دى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باع­دارلامالار باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, اعىمداعى جىلى قورداي اۋدانىنان 17 وت­باسى, 78 ادام, شۋ اۋدانىنان 3 وتباسى, 9 ادام, بايزاقتان  1 وت­باسى, 4 ادام, تارازدان 4 وتباسى, 23 ادام جانە مەركى اۋدانىنان 2 وتباسى, 12 ادام, سونىمەن قاتار تالاس اۋدانىنان 1 وتباسى, 3 ادام, جۋالى اۋدانىنان 1 وتباسى, 6 ادام وزگە وڭىرلەرگە قونىس اۋدارعان. ولارعا تيىسىنشە مۇمكىندىكتەر دە قاراستىرىلعان. 

اتالعان باسقارمانىڭ كوشى-قون ءبولىمىنىڭ باسشىسى ايجان الىمبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وبلىستارىنا قونىس اۋدارعان وتباسىلار­دىڭ ءبارىنىڭ بۇل كۇندە جاعدايى جاقسى. الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ الەۋەتىن سەزىنىپ وتىرعان ازاماتتار لايىقتى جۇمىسقا ورنالاسىپ, كۇن كەشۋدە. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا جامبىل وڭىرىنەن 27 وتباسى كوشىپ بارعان ەكەن. جيىنى 126 ادامدى قۇرايتىن وتباسى مۇشەلەرى سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنىڭ قىزىلجار, م.جۇماباەۆ, مامليۋت, اققايىڭ, تايىنشا, شال اقىن جانە جام­بىل اۋداندارىنىڭ ەلدى مەكەندەرىنە قونىستانىپ, جەكە قاراجات ەسەبىنەن تۇرعىن ۇيمەن قامتىلىپتى. جانە وتباسى يەلەرى مۇندا «ناۋرىز 2030», «اندرەەۆكا» جشس, «بۋلاەۆسكي ەلەۆاتور» اق, سونداي-اق «ۆيكتوريا» شارۋا قوجالىقتارىنا جۇمىسقا ورنالاسقان. سونىمەن قاتار پاۆلودار وبلىسىنا 5 وتباسى, 22 ادام قونىس اۋدارعان ەكەن. جامبىل وڭىرىنەن قونىس اۋدارعان ازاماتتار پاۆلودار, ەكىباستۇز قالالارىنا جانە لەبياجى اۋدانىنا قونىستانعان. مۇندا دا قونىس اۋدارۋشى ازاماتتار جالدىق تۇرعىن ۇيمەن قامتىلىپ, وتباسى باسشىلارى «قازاقستاندىق ۆاگون قۇرىلىس كومپانياسى», «پرومسەرۆيس وتان» جشس-عا جۇمىسقا ورنالاسىپتى. ال شىعىس قازاقستان وب­لىسىنىڭ كاتونقاراعاي جانە شەمونايحا اۋداندارىنا بيىل 11 ادامنان قۇرالعان اۋليەاتا­لىق 2 وتباسى قونىس اۋدارىپتى. تاراز قالاسىنان جانە بايزاق اۋدانىنان كەلگەن وتباسىلار جالدىق تۇرعىن ۇيمەن جانە جۇمىسپەن قامتىلعان ەكەن.

ءاربىر ازاماتتىڭ نەسىبەسى – كاسىبىندە. بۇل ورايدا وزگە وڭىرلەرگە قونىس اۋدارعان جام­بىلدىقتاردىڭ سول جەردە كاسىبىن اشۋعا دا مۇمكىندىگى بار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ءتىپتى جۋىردا وتكەن سولتۇستىك وبلىس­تار تاراپىنان ۇسىنىلعان بوس ورىندار جارمەڭكەسىندە تالاپكەرلەرگە ءتيىستى مالىمەتتىڭ ءبارى بەرىلىپ, ءمان-جاي تۇسىندىرىلگەن ەدى. سوندىقتان دا بيىل سولتۇس­تىك وڭىرلەرگە قونىس اۋدار­ۋ­شىلاردىڭ كورسەتكىشى ارتا ءتۇسۋى مۇمكىن.

وسى ۋاقىتقا دەيىن جامبىل وبلىسىنىڭ قورداي اۋدانى قورداي اۋىلىندا تۇرىپ كەلگەن جارىلعاسىنوۆتار وتباسى بيىل سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى جامبىل اۋدانى ارحانگەلسك اۋىلىنا قونىس اۋدارىپتى. 

وتاعاسى ءسابيت جارىلعاسىنوۆ سول اۋىلداعى ەگىستىك جۇمىستارىنا اتسالىسىپ, جۇمىس اتقارعان. ءتىپتى ءۇش بولمەلى پاتەرمەن قوسا, باعدارلاما شەڭبەرىندەگى قاراجاتىن دا الىپ ۇلگەرىپتى. الايدا جۇبايى جاننا امەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, ارحانگەلسك اۋىلىندا قازاقتىلدى مەكتەپ جوق ەكەن. سوندىقتان دا قازاق تىلىندە ءبىلىم الىپ جۇرگەن بالالاردىڭ بىردەن ورىس مەكتەپتە وقۋى وڭايعا تۇسپەيدى. ەندى بالالارىنىڭ قازاق تىلىندە ءبىلىم الۋى ءۇشىن جارىلعاسىنوۆتار وتباسى وبلىستىڭ تيميريازەۆ اۋدانى, دزەرجينسكي اۋىلىنا كوشىپتى. جاننا امەتوۆا جۇبايى ءسابيت جارىلعاسىنوۆتىڭ سول مەكتەپكە جۇمىسقا ورنالاسقانىن جەتكىزدى. ەندىگى جەردە بۇل وتباسى سول جەردەن شاعىن بولسا دا كاسىپ باستاپ, تىرلىگىن تىكتەۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە دايىن.

ايتا كەتەيىك, تاراز قالاسىندا وتكەن بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەسىندە سولتۇستىك وبلىستار تاراپىنان تۇرعىندار نازارىنا ماماندىق تۇرلەرى بويىنشا بوس جۇمىس ورىندارى مەن كوشۋگە بولاتىن اۋماقتار ۇسىنىلعان ەدى. بۇل رەتتە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ دە تالاپتارى مەن ۇسىنىستارى تىڭدالعان بولاتىن. ماسەلەن ءار اۋداننان كەلگەن تۇرعىندار ءتيىستى ماماندارمەن كەڭەسىپ, وزگە وڭىرلەرگە قونىس اۋدارۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتقان ەدى. ءتىپتى تۇرعىندارعا قاجەتتى قۇجاتتار تىزبەسى مەن تەلەفون نومىرلەرى جازىلعان پاراقشالار دا تاراتىلعان بولاتىن. ال جارمەڭكەگە كەلگەن تاراز قالاسىنىڭ تۇرعىنى ايگۇل مانسۇروۆا سولتۇستىك وڭىرلەرگە كوشىپ بارىپ, سول جاقتا ءوزىنىڭ كاسىبىن اشقىسى كەلەتىنىن ايتتى. «ماماندىعىم مۇعالىم بولعانىمەن, قوسىمشا كاسىپتىك ءبىلىم الدىم. سوندىقتان دا سولتۇستىك جاققا كوشىپ بارىپ, سول جاقتا كاسىبىمدى اشسام دەيمىن. بۇل باعدارلاما شەڭبەرىندە قانداي مۇمكىندىكتەر بەرىلەتىنىن ءبىر تانىسىم ايتقان ەدى. ول وتباسىمەن وتكەن جىلى قوستاناي وبلىسىنا كوشىپ كەتكەن. قازىر دە حابارلاسىپ تۇرامىز. جۇمىسقا ورنالاسىپتى, ءتيىستى كومەكتەر تۇگەل كورسەتىلىپتى. جاعدايلارى دا جاقسى ەكەن. ەندى مەن دە وتباسىممەن سولتۇستىككە قاراي كوشسەم دەيمىن», دەيدى ول. جارمەڭكەگە كەلگەن ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگى وزگە وڭىرلەرگە قونىس اۋدارۋ ماسەلەسىنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جاتتى. 

جالپى, كوشتىڭ قازاق ۇعىمىندا ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنى بەلگىلى. ادامداردىڭ تاعدىرى, ارمانى مەن ءۇمىتى دە كوشتىڭ قالتارىسىندا قالماي, العا شىعۋى شارت. الايدا بۇگىنگىدەي بەيبىت زاماندا الاتاۋدان باستالىپ, التاي مەن ارقاعا ايالداعان كوشتىڭ مازمۇنى ەرەك. ەلىمىزدە قولعا الىنعان «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» شەڭبەرىندە تۇرعىنداردى وڭتۇستىكتەن سولتۇستىككە كوشىرۋ ماسەلەسى تاۋەلسىز ەل تاريحىنداعى تاعى ءبىر بەلەس, ساليقالى ساياسات. ال قاراتاۋدىڭ باسىنان قۇلاعان كوش باعزىداعىداي «ەلىم-ايلاپ» ەمەس, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەرەكشە باستامالارىنا قولداۋ بولىپ تابىلادى. اتىراۋ – ارقا, الاتاۋ – التاي, قازاقتىڭ ءتورت قۇبىلاسى. جەردىڭ جاتتىعى, ەلدىڭ بوتەندىگى جوق. مۇندايدا قازاقتىڭ «كوش كولىكتى, ءىس ونىكتى بولسىن!» دەيتىنى بار...

حاميت ەسامان,

«ەگەمەن قازاقستان»

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار