استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان ايتۋلى شاراعا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى بەكبولات تىلەۋحان, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆ جانە تاعى دا باسقا بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى.
– ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان «ەتنواۋىل» ۇلتتىق-مادەني كەشەنىنىڭ ەكىنشى ايماقتىق اشىلۋىنا قوش كەلدىڭىزدەر! سونىمەن قاتار ءبىز بۇگىن بولاشاعىمىز – بالدىرعانداردى اتاۋلى ءتول مەرەكەلەرى قارساڭىندا تۇڭعىش رەت تسيرك ونەرىنىڭ ەلەمەنتتەرى نەگىزىندە ساحناعا شىعىپ وتىرعان «الپامىس» تەاترالدى شوۋىنىڭ پرەمەراسىنا ارنايى شاقىرىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ەلىمىزدىڭ ءداستۇرىن دۇنيەجۇزىنە ايگىلى ەتۋ. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان – ىنتىماعى مەن بەرەكەسى جاراسقان, مارتەبەسى اسقاقتاپ تۇرعان سىيلى مەملەكەت. ساياسي-ەكونوميكالىق باعىتتا عانا ەمەس, ونەر مەن سپورت سالاسىندا دا ەلىمىزدىڭ جەتكەن جەتىستىگى كوڭىلگە قۋانىش ورنىقتىرادى. بۇگىندە ءبىز ونى ماقتانىشپەن ايتامىز. مەرەكە مەرەكەگە ۇلاسسىن! – دەپ مينيستر القالى جيىننىڭ رەسمي ءبولىمىن اشىپ بەردى.
ەتنواۋىلدى ءوز سالاسىنداعى ايرىقشا جانە العاشقى ۇلتتىق جوبا دەپ ماقتانىشپەن ايتۋعا بولادى. 2500 شارشى مەتر اۋماققا جايىلعان مادەني-ەتنوگرافيالىق كەشەن بىرنەشە سەكتورعا بولىنگەن. «شەبەرلەر اۋىلى», «سپورتتىق-تسيركتىك ءىس-شارالار», «اڭشىلىقتىڭ ءداستۇرلى تۇرلەرى», «كونتسەرتتىك زال», «دەمالىس اللەياسى», ء«داستۇرلى قازاق جانە شىعىس تاعامدارى مەيرامحاناسى», «ۇلتتىق داستۇرلەر مەن سالتتار», «جىبەك جولى», «شىعىس بازارى» سىندى تاقىرىپتىق-مازمۇندىق ەرەكشەلىكتەرىنە وراي توپتاستىرىلعان بولىمدەر ەلوردانىڭ مەرەيتويىن اتاپ وتۋگە كەلگەن ءار مەيمان كوڭىلىنە بەرىك بەكىپ, قازاقتىڭ ءداستۇرى مەن سالتىنان, ۇلتتىق بولمىسى مەن تامىرىن تەرەڭگە تارتقان تاعىلىمدى تاريحىنان مول ماعلۇمات بەرەتىنى ءسوزسىز. الداعى ۋاقىتتا ەتنواۋىل كەشەنىندە ۇيىمداستىرىلاتىن ەتنيكالىق مۋزىكا جانە تەاتر ونەرىنىڭ فەستيۆالدەرى, كورمەلەر, قولدانبالى-ساندىك ونەردىڭ سان ءتۇرلى شەبەرلىك سىنىپتارى, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا وتەتىن سايىستار, اتتى-سپورتتىق ءىس-شارالار جانە تاعى باسقا ايتۋلى مادەني باعدارلامالار كەلۋشىسىن قۋانتىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا دەگەن قۇرمەتىن ەسەلەي تۇسۋگە سەپتەسەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ءىس-شارانىڭ ەكىنشى بەيرەسمي ءبولىمى ەتنواۋىلدىڭ باس شاتىرىندا وتكەن «الپامىس» تەاترلاندىرىلعان تسيرك-شوۋىنىڭ پرەمەراسىنا ۇلاستى. ۇلى دالا حالقى مەن ەلىمىزدەگى ەڭ جاس قالاسى – استانانىڭ ءتۇپ تامىرى سانالاتىن ەجەلگى بوزوق ەلدى مەكەنىنىڭ تاعىلىمدى تاريحىنان سىر شەرتەتىن قويىلىمنىڭ كورەرمەنىنە ۇسىنار جاڭالىعى مول.
– قازاق تاريحىنىڭ ەڭ كونە جانە جۇمباق بەتتەرىنەن باستاۋ الاتىن الپامىس باتىر تۋرالى عاجاپ اڭىزدىڭ جەلىسى ەجەلگى بوزوق قالاسىنىڭ كوشەلەرى مەن الاڭدارىندا وتەدى, بوزوق – بۇگىندە قازاقستاننىڭ جاڭا استاناسى رەتىندە الەمگە تانىمال استانا قالاسى», دەدى «قازاق اۋەندەرى اق-نىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ساكەن شاكەەۆ.
جانرى ايتىپ تۇرعانداي, جوعارى ساپالى زاماناۋي تەحنيكامەن جابدىقتالعان ساحنادا ونەر كورسەتكەن ارتىستەر قويىلىمداعى نەگىزگى باسىمدىقتى تسيرك ونەرىنىڭ ەلەمەنتتەرىنە بەرىپتى. شوۋ جۇمىسىن ساپالى ۇيىمداستىرىپ, كورەرمەن كوڭىلىن سەلت ەتكىزەرلىك, تاڭ قالدىرارلىق ونەر تۋدىرۋ ءۇشىن رەسەيدەن «جۋراۆلي» سپورت تەاترىنىڭ ونەرپازدارى استاناعا ارنايى شاقىرىلىپتى. شوۋ پروديۋسەرى ءارى رەجيسسەرى – سەرگەي كوزين. كومپوزيتورى – جانبولات ءادىلوۆ. ءسانى مەن سالتاناتى كەلىسكەن كوستيۋمدەردىڭ اۆتورى – شۋرا تۋماشوۆا. ال باس كەيىپكەر الپامىس ءرولى داركان كامبىشەۆ ىزدەنىسىندە كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلدى.
«الپامىس» قويىلىمىنا ءار ەلدەن ارنايى شاقىرتۋمەن جاساقتالعان 70 ءارتىس قاتىستى. ولاردىڭ بارلىعى – حالىقارالىق تسيرك بايقاۋلارىنىڭ لاۋرەاتتارى مەن ەڭ جوعارى دەڭگەيدەگى سپورت سايىستارىنىڭ جەڭىمپازدارى, Du Soleil تسيركى قويىلىمدارىنىڭ تاجىريبەلى قاتىسۋشىلارى.
قويىلىمنىڭ دەكوراتيۆتى-تەحنولوگيالىق جاساقتالۋىندا ءمىن جوق. ايتسە دە كوڭىلگە قونباعان, قيسىنعا كەلمەيتىن جالعىز-اق تۇس – ۇلتتىق ءداستۇرىمىز بەن قۇندىلىقتارىمىزدى ۇلىقتايتىن ەتنواۋىل تورىنە قازاق ەپوسىنىڭ جاۋھارى – «الپامىستى» اكەلىپ, ورىسشا شۇلدىرلەتىپ قويعانىمىز بولدى. انا ءتىلىمىز تاعى دا ءتيتردىڭ كولەڭكەسىندە قالعان. سونداي-اق تسيرك ەلەمەنتتەرى وقيعا مازمۇنىنا يكەمدەلمەي, كەرىسىنشە دراماتۋرگيالىق جەلى شوۋدىڭ قىزىعى مەن جارق-جۇرق جارقىلى جولىندا قۇربان بولعان. قانشا جەردەن شەتەلدىك ماماندار قويدى دەگەنىمىزبەن دە, ۇلتتىق جاۋھار ۇلتتىڭ تىلىندە سويلەۋى كەرەك ەمەس پە؟!. ونىڭ ۇستىنە, وقيعانىڭ بارلىعى شوۋ داستۇرىنە ساي بايانداۋ ۇلگىسىندە الدىن الا جازىلىپ الىنعان جازبا ءماتىن ارقىلى كادر سىرتىنان جۇرەتىندىكتەن, ارتىستەر تىلدەن قينالادى دەيتىندەي اقتالىمدى سەبەپتى دە كورمەدىك. قويىلىمدى تاماشالاۋعا جينالعان كورەرمەننىڭ دە باسىم كوپشىلىگى – ءوز وتانداسىمىز. وسى تۇرعىدان كەتكەن ولقىلىق ويىمىزدى تىم-تىم ءجيى بولە بەرگەنى بولماسا, جالپى شوۋ باعدارلامانىڭ كوركەمدىك دەڭگەيىن جوعارى دەپ باعالاۋعا تولىقتاي نەگىز بار. باستىسى – بالالار باقىتتى, اتا-انالارى ءدان ريزا.
P.S: «الپامىس» تەاترالدى-تسيرك شوۋى استانا قالاسىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا 1 ماۋسىمنان 2 قىركۇيەككە دەيىن اپتانىڭ ءار بەيسەنبى مەن جەكسەنبى كۇندەرى ارالىعىندا «ەتنواۋىل» ۇلتتىق-مادەني كەشەنىنىڭ اۋماعىندا ساحنا تورىنە شىعىپ, قيال-عاجايىپ الەمى مەن تسيرك ەلەمەنتتەرىنىڭ ۇيلەسىمىنەن تۋعان تەاترلاندىرىلعان قويىلىم ءۇش اي بويى كورەرمەنىنە قۋانىش سىيلايتىن بولادى.
نازەركە جۇماباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
