ءبىلىم • 01 ماۋسىم, 2018

نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى مەن ۇستازدارى اۋىل مەكتەپتەرىنە مەرەكە سىيلادى

1465 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

«قولدايىق اۋىل مەكتەبىن!» اكتسياسى بەلگىسىمەن ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىنداعى زياتكەرلىك مەكتەپتەردەن اۆتوبۋستار مەن كولىكتەر شالعايداعى اۋىلدارعا اسىقتى.

نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى مەن ۇستازدارى اۋىل مەكتەپتەرىنە مەرەكە سىيلادى

«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ» قۇرىلعانىنا 10 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان بۇل شاراعا ءبىر مەزگىلدە مىڭداعان وقۋشى, ۇستازدار, اتا-انالار مەن دەمەۋشىلەر جۇمىلا اتسالىستى.  

كەزەكتى وقۋ جىلىنىڭ اياعى قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى اۋىل مەكتەپتەرىندە ۇلكەن مەرەكەگە ۇلاستى. نازارباەۆ مەكتەبىنىڭ مەرەي تويى تەك وبلىس ورتالىقتارىندا ەمەس الىستاعى اۋىلداردا دا تويلانۋدا. اسىرەسە ەڭ ۇزاق ساپار وسكەمەندىك مەكتەپتىڭ ەنشىسىندە بولدى. ولار قالادان 700 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان كۇرشىم اۋدانىنداعى مارقاكول كەنتىنە اتباسىن تىرەدى.

«قولدايىق اۋىل مەكتەبىن!» اكتسياسى ەڭ الدىمەن اۆتوبۋستارعا تيەلگەن ءتۇرلى جۇكتەردى مەكتەپكە تاسۋدان باستالدى. ءار وڭىردەگى اۋىل مەكتەپتەرىنە 3D پرينتەرلەرى سىيعا بەرىلدى. اتالعان زاماناۋي قۇرالدى الماتى قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى قۇراستىرىپ شىعاردى.  مەرەكەلىك كوش التى مىڭعا جۋىق كىتاپتى, ءۇش مىڭعا تارتا بولمە گۇلدەرىن, سپورتتىق ويىندارعا ارنالعان قۇرالداردى اپاردى. ءارتۇرلى جيناقتاعى ادەبيەتتەردى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى مەن ۇستازدارى وقۋ ورىندا داستۇرگە اينالعان «Bookrossing» اكتسياسىندا جيناعان. ال سىنىپتارعا ەرەكشە ءسان جانە حوش ءيىس سىيلايتىن وسىمدىكتەردى زياتكەرلىك مەكتەپ وقۋشىلارى, مەكتەپتىڭ جىلىجايلارىندا باپتاپ وسىرگەن. ەندى سىيلىقتار اۋىل مەكتەبىنىڭ كوركىنە ءسان قوسىپ, مۇنداعى ءبىلىم الۋشى بالالاردىڭ كادەسىنە جارايتىن بولادى. سونداي-اق مەكتەپتەردىڭ دالىزدەرىنە «وقۋ. ىزدەنۋ. تالاپتانۋ», جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى اياسىنداعى ادىستەمەلىك تاقتالار ىلىنگەندىگىن تىلگە تيەك ەتەيىك. اۋىل بالالارىن اسىرەسە «100 كىتاپ» جوباسى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنا نەگىزدەلگەن ءىس-شارالار ەرەكشە قىزىقتىردى.

ەڭ اۋەلى «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دببۇ-ڭ باسقارما ءتورايىمى كۇلاش ءشامشيدينوۆا مەن استانا قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى مەيرام جاكەنوۆتىڭ قولىنان تارتۋ ەتىلگەن سىيلىقتاردى اقمولا وبلىسىنداعى قازقالاشىق سەلوسىنىڭ مەكتەبى يەلەندى. بۇل مەكتەپتىڭ بالالارى راسىندا تاريحتا ەستە قالاتىن بولادى. ولار زياتكەرلىك مەكتەپتەردىڭ مەرەيلى ون جىلدىعىنا وراي ءتۇسىرىلىپ جاتقان «10 جىلدىق بەلەستەر» اتتى دەرەكتى ءفيلمىنىڭ كەيىپكەرلەرىنە اينالدى. اتاپ وتسەك, بۇل ءفيلمدى زاماناۋي تالاپتارعا ساي كاسىبي شەبەرلەر «Black & Whitە» ستۋدياسى ازىرلەۋدە.

ال الماتى قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ قاۋىمداستىعى جۋىردا عانا جارىققا شىققان «باستاۋ» اتتى وقۋشىلاردىڭ شىعارمالار جيناعىن جامبىل اۋدانىنىڭ مەكتەبىنە تابىستادى. ولەگ پاك مىرزا الماتىلىق وقۋشىلاردىڭ ولەڭدەرىن, ەسسە-شىعارمالارى مەن ءتۇرلى ەڭبەكتەرىن زور قۋانىشپەن ۇسىندى.

 شىرايلى شىمكەنت وڭىرىندە «قولدايىق اۋىل مەكتەبىن!» اكتسياسى سەنبىلىكتەن باستالدى. ايماقتاعى حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ ۇستازدارى مەن وقۋشىلارى تولە بي اۋدانىنداعى تاسارىق اۋىلىنا ەكى كۇن بۇرىن ارنايى كەلىپ مەكتەپتىڭ قابىرعالاردى بەزەندىردى. مۇنداعى وقۋ ورىننىڭ ەكىنشى قاباتىنا قازاقتىڭ ايگىلى عۇلامالارى ءال-فارابي, اباي, مۇحتار اۋەزوۆ, ىبراي التىنسارين, احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ اسىل سوزدەرى جازىلعان تۋىندىلارى ىلىنگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇرىشى جانە اقپاراتتىق جارقاعازدار ورىن تاپقان.

ارينە, مۇنىڭ بارلىعى ماتەريالدىق يگىلىكتەر بولسا, ەڭ باستى قۇندى سىيلىقتار اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ مۇعالىمدەرىنە تارتۋ ەتىلگەن جاڭا ادىستەمەلىك ەڭبەكتەر, جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن قولداۋعا باعىتتالعان كومەكشى قۇرالداردى اتاۋعا بولادى. ولاردىڭ اراسىندا ماتەماتيكا, حيميا, بيولوگيا, فيزيكا, تاريح, قازاق, ورىس جانە اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋداعى نۇسقاۋلىقتار اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ مۇعالىمدەرىنە كۇندەلىكتى وقىتۋدا پايداعا اساتىنى قۋانتادى.  بۇل وقۋلىقتاردىڭ بارلىعى وقۋشىلاردىڭ بويىندا سىندارلى كوزقاراس, سىني ويلاۋدى دامىتۋدى كوزدەيدى.

دەلەگاتتار قۇرامىندا پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنىڭ ماماندارى دا بولدى.  

– ارىپتەستەردىڭ بۇگىن جولى بولدى. ولارعا ەلىمىزدەگى ەڭ جەتەكشى مەكتەپتەردىڭ ۇزدىك وقىتۋشىلارى مەن دارىندى شاكىرتتەرى ارنايى كەلىپ بۇرىن سوڭدى بولماعان مەرەكە ۇيىمداستىردى, – دەيدى پاۆلودار وبلىسىنداعى مايقايىن ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى سامال ساقتاسىنقىزى. باياناۋىلدا نازارباەۆ مەكتەبىنىڭ كۇنى وتكىزىلەتىنىن ەستىگىن وزگە دە سەرىكتەس مەكتەپتەردىڭ مۇعالىمدەرى اتالعان ءىس شاراعا ارنايى كەلىپ تاجىريبە الاڭىنا قوسىلدى.

«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى باسقارما ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارى نازيپا ايۋباەۆا جامبىل وبلىسىنداعى قوستوبە ورتا مەكتەبىندە بولدى. ول ءوز كەزدەسۋىندە NIS رrogramme وقىتۋ باعدارلاماسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعانىن راستادى.

– بەس جىل بۇرىن ءبىز وسى جۇمىسىمىزدى باستاعاندا كوبى كۇدىكپەن قارادى. ال بۇگىن ۇجىمدىق ەڭبەكتىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. ويتكەنى بارلىق ايماقتاردا قۇرىلعان «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» ءوز قاتارىنا بارلىق ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن جەتەلەپ كەلەدى», – دەدى نازيپا التىنبەكقىزى.

«وقۋشىلارعا «ويلاۋ ديزاينى», ۇشتىلدىلىك, «CLIL» ءادىسى, «STEAM-XXI عاسىرعا قاجەتتى داعدىلاردى دامىتۋدىڭ جاڭا جولى» نەگىزىندە ولاردىڭ زەرتتەۋشىلىك قابىلەتتەرىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى سۇراقتار اقتوبە وبلىسىنىڭ مارتوك اۋدانىنداعى رودنيكوۆسكي ورتا مەكتەبىندە تالقىعا ءتۇستى.

ال اتىراۋ وبلىسىنداعى «قولدايىق اۋىل مەكتەبىن!» اكتسياسى جانباي اۋىلىنىڭ مادەنيەت ۇيىندە قورىتىندىلاندى. مۇندا اتىراۋلىق بالالار ءابىش كەكىلباەۆتىڭ «اقىرعى ايالداما» شىعارماسىن ساحنالىق دراما جانە كولەڭكە تەاترى ارقىلى ۇسىندى.  

وڭستۇستىك استانانىڭ حيميا-بيولوگيا باعىتىنداعى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى «دوستار سەرتى» شىعارماسىن الىپ كەلدى. جاناشار اۋىلدىق وكرۋگىنە كەلگەن «Dream team» شىعارماشىلىق ۇجىمى ءوز ميۋزيكلى ارقىلى دوستىق پەن ادالدىقتى ناسيحاتتادى. سوناۋ وتكەن 70-جىلداردىڭ كەرەمەت رومانتيكالىق اسەرىن بوياماسىز جەتكىزە بىلگەن جاستار بۇرىن سوڭدى كورمەگەن قوشەمەتكە بولەندى.

بارلىق ايماقتارداعى اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ەسىكتەرى بۇل كۇنى الىس جاقىن ماڭداعى قوناقتار ءۇشىن ايقارا اشىلدى. سىنىپتار مەن مەكتەپ اكت زالدارىندا تاجىريبە الماسۋ ساعاتتارى, وقۋشىلاردىڭ قويىلىمدارى ۇزىلگەن جوق.

ال اتىراۋلىق وقۋشى دوسپان ايمۇحانوۆ ءوزىنىڭ تۋعان جەرىندەگى مەكتەبىنە قايتا ورالدى. كەزدەيسوقتىق, بىراق وسىدان تۋرا بەس جىل بۇرىن حاميدوللا ناۋبەتوۆ اتىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن اۋىل مەكتەبىنىڭ بالاسى ءوزى وقىعان التىن ۇياسىنا نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى بولىپ ورالاتىنىن ءبىلىپ ەدى مە؟! اتالعان مەكتەپتىڭ ديرەكتورى عيمادي جيەنعازيەۆ, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ دەلەگاتسياسىمەن كەزدەسۋدە دوسپاننىڭ قالاي اۋىل مەكتەبىنەن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنە تۇسكەنىن ونىڭ تابەل كوشىرمەسىنە ءمور قويعانىن دا ەسكە ءتۇسىردى.

– مىنە, سول كەزدەگى كىشكەنتاي قارا بالا قازىر ۇلكەن جىگىت بولدى. تەك ءبىزدىڭ مەكتەپتىڭ ەمەس كۇللى اۋىلدىڭ ماقتانىشى, – دەدى ناۋبەتوۆ مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى عيمادي مولداعازى ۇلى.

جامبىل وبلىسىنداعى قوستوبە اۋىلىنىڭ مۇعالىمى حاليما ناۋرىزباەۆا سۋىرىپ سالما ونەرىمەن ءبارىن تاڭقالدىردى. ول تارازدان كەلگەن مەيماندارعا ارناپ جالىندى جىرلارىن ارنادى.   

ون جىلدىققا ارنالعان بۇل اكتسيانى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بوپ تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ كىتاپحاناسى قولداۋ كورسەتتى. «ابىروي» ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دامىتۋ قورى, بەلگىلى جۋرناليست, مەديامەنەدجەر بيبىگۇل جەكسەنباي مىڭداعان شىعارمالاردى, اسىرەسە مۇعالي ماقاتاەۆتىڭ ولەڭدەر جيناعىنىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسىن سىيعا تارتتى. شالعايداعى مەكتەپتەرگە كەڭ كولەمدى كىتاپ قورىن تابىستاۋعا «دەلوۆوي مير استانا» جشس-گى دە ەرەكشە قولداۋ ءبىلدىردى. ال «قازتسينك» مەتاللۋرگيالىق كومپانياسىنىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن 300-گە تارتا فۋتبول, باسكەتبول جانە ۆولەيبول دوپتارى ساتىپ الىندى.  

جامبىل وبلىسىنداعى قوستوبە ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى نۇربولات مامىرباەۆ ەلىمىزدەگى بارلىق ۇستازدار قاۋىمى اتىنان ءوز العىسىن بىلدىرە وتىرىپ, نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ كۇنىن وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىرۋدى ۇسىندى. يننوۆاتسيالىق مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە تىڭ سەرپىن, شىعارماشىلىق تاسۋ تىلەگەن اۋىل مۇعالىمدەرى ەرەكشە ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.

«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ» باستاماسىمەن ىسكە اسقان «قولدايىق اۋىل مەكتەبىن!» مەرەتويلىق اكتسياسى ءالى دە ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا جالعاسىن تاۋىپ جاتىر!

سوڭعى جاڭالىقتار