ەستەلىك كىتاپ «فاريزا وڭعارسىنوۆا» اتىنداعى قايىرىمدىلىق قورىنىڭ قولداۋىمەن جارىققا شىققان. قوردىڭ ءتورايىمى – الماگۇل وڭعارسىنوۆا. قۇراستىرعان – جازۋشى, جۋرناليست گۇلسىم ورازالىقىزى. وسى باسقوسۋ-جيىندى جۇرگىزگەن قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مەرەكە قۇلكەنوۆ «بۇل جاي عانا ەستەلىك كىتاپ ەمەس. فاريزا اقىننىڭ بولمىسىن جان-جاقتى اشاتىن باسىلىم. فاريزا اقىن پرەزيدەنتتەن باستاپ بارشا قازاقپەن ەتەنە جاقىن ارالاسقان جان. بىرىنە اپا بولىپ اقىلىن ايتسا, بىرىنە قارىنداس بولىپ ەركەلەدى. بۇل جيناق وسى تۇرعىدان العاندا قالامگەردىڭ كەسكىن-كەلبەتىن, تابيعاتىن, شىعارماشىلىعىن كورسەتە بىلەتىن كەرەمەت جيناق بولىپ شىققان» دەپ اتاپ ءوتتى. بۇگىندە كوپتەگەن تۋىندىلارى الىس-جاقىن شەتەل تىلدەرىنە اۋدارىلىپ, كوپتەگەن اندەرى مۋزىكاعا نەگىزدەلگەن فاريزا اقىن تۋرالى وسى جيناقتا ءا.كەكىلباەۆ, ءا.تاجىباەۆ, س.قيراباەۆ, و.ابدىكارىموۆ, م.جولداسبەكوۆ, ق.سۇلتانوۆ, ب.ىزمۇحامبەتوۆ, ب.ساپارباەۆ, ق.كوشەرباەۆ, ش.بەركىمباەۆا, ت.ب. كوپتەگەن ەلىمىز قايراتكەرلەرىنىڭ ەستەلىكتەرى توپتاستىرىلىپتى.
ەستەلىك كىتاپ قر رەسەيدەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى يمانعالي تاسماعامبەتوۆتىڭ العى سوزىمەن باستالعان: «...ول ءۇشىن تۋعان ەلىنىڭ رۋحاني كەرەگى مەن تالعامدى تىلەگى قىمبات ەدى. ونىڭ ەگەمەن ەلىمىزدىڭ دامۋىنا قوسقان سۇبەلى ۇلەسىنە بارشامىز كۋامىز. بۇل اسىرەسە, ەل ەڭسەسىن ەندى تىكتەپ جاتقان شاقتا دا, كەشەگى كەمەلىنە كەلگەن ۋاقىتتا دا ناۋقانشىلىقتىڭ جالاۋىمەن ەمەس, حالىقتىڭ شىنايى قالاۋىمەن ماجىلىسكە بىرنەشە رەت سايلانىپ, ەلدىڭ ءسوزىن سويلەگەندە كورىندى. وتكىر سىنىمەن دە, شىندىقتى ورعان تىلىمەن دە قازاقتىڭ كىم ەكەنىن, حالىقتىڭ قىزى ەكەنىن دالەلدەپ بەردى». ءيا, راسىمەن دە فاريزا وڭعارسىنوۆا «قازاق پوەزيانىڭ پاديشاسى» بولعانىن حالقى مويىنداعان پاراساتتى تۇلعا. بۇگىندە جازعاندارى ەلدىڭ ميراسىنا اينالعان فاريزا اقىن جايىندا وسى باسقوسۋدا كوپتەگەن تەبىرەنىستى ەستەلىكتەر ورتادا توعىستى. شىعارماشىلىقتىڭ جاۋاپتى جۇگىن ارقالاي ءجۇرىپ, ەلدىڭ قامىن ويلاي جۇرەتىندىگىن, ءار قازاققا جاناشىرلىعىن ىسىمەن دالەلدەگەن قايراتكەر قالامگەر ەكەندىگى ءجيى تىلگە تيەك ەتىلدى. اقىننىڭ داۋىسىمەن جازىلعان «پودموسكوۆنىە ۆەچەرا» ءانى قويىلعاندا كوپشىلىكتىڭ جۇرەگىندە ساعىنىش سەزىمى ويانىپ, كوزدەرگە جاس ىركىلدى.
قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى س.ورازباەۆ «بۇكىل قازاق حالقى نەگە فاريزانى جاقسى كوردى؟ ويتكەنى فاريزانىڭ بولمىسى – ەرەكشە قۇبىلىس ەدى» دەپ ەسكە السا, اقىن, قوعام قايراتكەرى ت.مەدەتبەك «فاريزانىڭ ادۋىندى اقىن ەكەندىگى, ايبارلى ادام ەكەندىگى جالپاق جۇرتقا ءمالىم. فاريزا ەر ادامداردىڭ ءوزى بارا بەرمەگەن بيىككە, ورەگە كوتەرىلگەن اقىن. وزىنە ءتان بولىس-بىتىمىمەن جاڭا دۇنيەلەردى تۋعىزعان عاجايىپ تۇلعا» دەدى. ال اقىننىڭ كوز تىرىسىندە قۇربىسى بولعان ءشامشى بەركىمباەۆا «فاريزا اقىندى بۇگىندە ءيسى قازاق ساعىنا ىزدەيدى. بىزدەردى فاريزا اقىننىڭ كەشتەرى ءبىلىم وشاقتارىندا ءجيى ءوتىپ جاتاتىندىعى قۋانتادى. حالىق اقىنىنىڭ ارتىندا قالعان مۇراسىنىڭ ارينە كەلەشەك ۇرپاققا, پايداسى زور» دەپ اتاپ ءوتتى. ءارى كەلەر جىلى تۋعانىنا 80 جىل تولۋىن وزىندىك دەڭگەيدە اتاپ وتسەك دەگەن ۇسىنىسىن ءبىلدىردى. عالىم, پروفەسسور ءا.بەيسەنوۆا اقىن حاقىندا «فاريزا ءبىر ازاماتتىڭ تاۋقىمەتىن تارتۋداي-اق تارتقان اقىن, ول قوعامدىق ماسەلەلەردەن تارتىنىپ قالعان جوق. فاريزا قازاق قىزدارىنىڭ قورعاۋشىسى, قولداۋشىسى ەدى. قازاق قىزدارىن ەلىن سۇيۋگە, وتباسىن ساقتاۋعا شاقىرعان فاريزاداي اقىن بولعان جوق», دەدى. اقىن ح.ەسەنعاراەۆا «فاريزا اپامىز ومىرگە بوسقا كەلىپ كەتكەن جوق. ءوز ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ۇلى تۇلعاعا اينالدى. ءوز فورماتىن ءوزى جاساعان ەڭبەكقور جان. ۋاقىتتى وزىنە جۇمىس ىستەتە بىلگەن ىقتياتتى دا, قۋاتتى جان. اقىن قالاي جازدى, جۇرت جۇرەگىن قالاي باۋراپ الدى, ونىڭ سىرى نەدە دەپ ءار كەز جاۋاپ ىزدەيسىڭ. ول ءوزىن ايالاماي, اياماعان جان. وزىنە قويعان تالاپتى وزگەدەن دە تالاپ ەتەتىن» دەپ ەسكە الدى. ال اقىن مارالتاي رايىمبەك ۇلى ەستەلىك لەبىزىن ولەڭمەن ءورىپ, «نايزاعايدى» وقىپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى سۇلۋشاش نۇرماعامبەتوۆا ەستەلىك سوزدەرىنەن كەيىن «جاقسى كورۋ» ءانى تۋرالى سىر شەرتىپ, فاريزا وڭعارسىنوۆانىڭ بۇگىندە ومىردەن ءوتىپ كەتكەن تەمىرالى باقتىگەرەەۆتىڭ انىنە جازىلعان «كەشىر مەنى» اۋەزدى ءانىن ورىندادى. كەشتىڭ سوڭى ستۋدەنتتەردىڭ كۇمبىرلەگەن كۇيىنە ۇلاستى.
ەلۆيرا سەرىكقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
